Анализи
Пад на инфлацијата во март: Цените се намалени за 1,3%, храната и транспортот најмногу поевтинија
Инфлацијата во Северна Македонија во март 2025 година бележи месечно намалување од 1,3 проценти, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика.
Според објавеното соопштение, намалувањето на трошоците на животот е резултат пред сè на поевтинувањето на храната и енергенсите, како и на транспортните услуги, кои имаат значајно учество во вкупната потрошувачка на домаќинствата.
Најголемо намалување е регистрирано во групата храна и безалкохолни пијалаци, каде цените се пониски за 3,0 проценти во однос на февруари. Оваа категорија има и најголемо учество во индексот на трошоците на животот, што значително влијае врз вкупното движење на инфлацијата.
Значителен пад е забележан и кај транспортот, каде цените се намалени за 1,8 проценти. Дополнително, намалување има кај мебелот, покуќнината и редовното одржување на домаќинствата за 0,6 проценти, како и кај алкохолните пијалаци и тутунот за 0,5 проценти. Намалување е евидентирано и кај разновидните стоки и услуги, за 0,3 проценти.
Од друга страна, во дел од категориите е забележан умерен раст на цените. Трошоците за домување, вода, електрична енергија, гас и други горива, како и цените на облеката и обувките, се зголемиле за 0,4 проценти. Раст е забележан и кај рестораните и хотелите за 0,3 проценти, додека комуникациите и здравствените услуги поскапеле за 0,2 проценти. Цените во сегментот рекреација и култура се зголемиле за 0,1 процент.
Во категоријата образование не се забележани промени, односно цените остануваат на исто ниво како и во претходниот месец.
Податоците покажуваат дека индексот на цените на мало во март 2025 година, во споредба со февруари, изнесува 99,1, што исто така укажува на месечно намалување на ценовното ниво.
На годишна основа, сепак, инфлацијата останува позитивна. Во март 2025 година, во споредба со истиот месец минатата година, индексот на трошоците на животот е зголемен за 2,7 проценти, додека индексот на цените на мало бележи раст од 2,2 проценти.
Подеталните податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека ценовните движења се разликуваат по категории. Така, кај прехранбените производи се забележуваат намалувања кај месото, рибата и морските плодови, како и кај шеќерот и кондиторските производи, додека кај одредени производи како овошјето има раст на цените.
Во секторот домување, умерениот раст на цените е поврзан со зголемувањето на трошоците за одржување и услуги поврзани со живеалиштето, како и со снабдувањето со вода и други комунални услуги.
Кај транспортот, намалувањето на цените е најмногу резултат на поевтинувањето на горивата и услугите во транспортниот сектор, што директно влијае врз вкупниот индекс.
И покрај месечниот пад, податоците укажуваат дека инфлацијата и понатаму се движи во позитивна зона на годишно ниво, што значи дека цените сè уште се повисоки во споредба со истиот период лани, но со забавено темпо на раст.
Анализи
„Форбс“ ја објави листата на најмлади милијардери: Европа доминира со наследени семејни богатства
Американскиот магазин Forbes ја објави листата на најмлади милијардери во светот за 2026 година, а меѓу нив доминираат наследници на големи семејни империи од Европа, особено од Германија и Италија.
Според анализата базирана на податоци на „Форбс“ и визуелизација на Џули Писли за Visual Capitalist, најголем дел од милијардерите помлади од 30 години не се основачи на стартапи, туку наследници на богатства стекнати низ генерации.
На врвот на листата се браќата Клементе и Лука Дел Векио, наследници на италијанскиот гигант Essilor Luxottica, со проценето богатство од по 6,8 милијарди долари. Веднаш зад нив се членовите на германското семејство фон Баумбах, поврзани со фармацевтската компанија Boehringer Ingelheim, секој со богатство од околу 6,6 милијарди долари.
Меѓу најмладите милијардери се и:
- Кевин Давид Леман од Германија, наследник на синџирот дрогерии dm-drogerie markt, со 4,9 милијарди долари.
- Александра Андресен од Норвешка, наследничка на инвестициската компанија Ferd, со богатство од 2,5 милијарди долари.
- Реми Дасо од Франција, наследник на Dassault Aviation, со 2,4 милијарди долари.
Од друга страна, само мал број млади милијардери успеале самостојно да изградат богатство, најчесто преку технолошки компании и вештачка интелигенција.
Меѓу нив е 29-годишниот Александер Ванг, основач на AI-компанијата Scale AI, со богатство од 3,2 милијарди долари. На листата се и тројцата 22-годишни коосновачи на Mercor – Адарш Хиремат, Брендан Фуди и Сурја Мидха – секој со проценети 2,2 милијарди долари.
„Форбс“ наведува дека наследеното богатство убедливо доминира меѓу најмладите милијардери, што покажува дека статусот милијардер сè повеќе се поврзува со долгорочно семејно сопствеништво и акумулација на капитал низ генерации, а сè помалку исклучиво со претприемништво и стартап-култура.
Анализата покажува и силно европско присуство на листата. Германија и Италија имаат најголем број млади милијардери, што е резултат на влијанието на повеќегенерациските индустриски и бизнис династии во Европа.
За разлика од Европа, во САД милијардерската сцена многу повеќе е обликувана од технолошки компании основани од претприемачи, каде богатството често се создава во рамки на една генерација.
Анализи
Романија со највисока инфлација во Европа, Северна Македонија меѓу првите 10
Инфлацијата во Европа постепено се намалува во однос на рекордните нивоа од претходните години, но растот на цените и натаму останува висок во голем дел од европските држави.
Според најновите податоци за 2026 година, објавени од Евростат и Парламентот на Обединетото Кралство, Романија има највисока годишна инфлација во Европа од 9 проценти.
На второто место е Косово со 6,5 проценти, додека Бугарија е трета со 6,2 проценти. Меѓу земјите со највисока инфлација се и Хрватска, Луксембург, Исланд, Литванија и Северна Македонија, која бележи стапка од 4,9 проценти.
Во првите 15 земји според инфлацијата се и Грција, Грузија, Белгија, Словачка, Ирска, Норвешка и Шпанија.
Анализата покажува дека најсилните ценовни притисоци и натаму се присутни во Југоисточна Европа. Во Романија, покрај растот на цените на храната и горивата, инфлацијата дополнително е поттикната и од поскапувањето на кириите.
Во Бугарија, инфлацијата стана чувствително политичко прашање по воведувањето на еврото во јануари 2026 година, бидејќи дел од граѓаните стравуваа дека влезот во еврозоната ќе предизвика дополнителен раст на цените.
Од друга страна, само неколку европски земји успеваат да ја задржат инфлацијата блиску до целта од 2 проценти. Меѓу нив се Чешка и Шведска со 1,5 проценти, Данска со еден процент и Швајцарија со само 0,6 проценти инфлација.
Интересно е што ниту една од овие држави не го користи еврото како национална валута.
Швајцарија во моментов има една од најниските стапки на инфлација во светот, а земјата успеала да избегне и дефлација, односно негативна инфлација.
Во меѓувреме, најголемите европски економии и натаму се соочуваат со инфлација над таргетот на централните банки. Франција има инфлација од 2,5 проценти, Германија 2,9 проценти, а Обединетото Кралство 3,3 проценти.
Економистите оценуваат дека растот на цените на енергенсите, поврзан со геополитичките конфликти како војните во Иран и Украина, и натаму врши силен притисок врз трошоците за живот низ Европа.
Анализи
Цената на златото покажува нови негативни сигнали
Цената на златото бележи ограничен и претпазлив раст во текот на последното внатредневно тргување, додека краткорочниот корективен надолен тренд и натаму доминира на пазарот.
Негативниот притисок останува присутен бидејќи цената се движи под ЕМА50, што продолжува да ги ограничува шансите за посилно закрепнување и ја поддржува актуелната негативна перспектива.
Во меѓувреме, индикаторите за релативна сила почнаа да испраќаат нови негативни сигнали, откако достигнаа нивоа на прекумерна купеност во однос на движењето на цената.
Тоа доведе до формирање на негативна дивергенција, што дополнително го засилува продажниот притисок и ја зголемува веројатноста златото повторно да го продолжи падот во блиска иднина.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија



