Connect with us
no baners

Анализи

Од нафта до играчки: како војната ги поскапува секојдневните производи

Објавено

на

Воениот конфликт на Блискиот Исток веќе доведе до поскапување на горивото и авионските билети, но економските последици се шират многу подлабоко – директно во секојдневните трошоци на граѓаните. Сè повеќе производи, од облека до детски играчки, стануваат поскапи бидејќи нивното производство е тесно поврзано со нафтата.

Плишаните играчки зависат од нафта

Иако на прв поглед изгледа нелогично, дури и детските играчки се дел од овој ланец. Компанија од САД веќе регистрира зголемување на цените на материјалите за 10 до 15 проценти само неколку недели по почетокот на конфликтот.

Причината е што најголем дел од играчките се изработуваат од материјали како полиестер и акрил – производи добиени од петрохемикалии, односно директни деривати на нафта.

Економија изградена врз деривати од нафта

Петрохемикалиите се користат во производство на повеќе од 6.000 производи, меѓу кои: електроника, козметика и детергенти, текстил и обувки, медицинска опрема и амбалажа.

Тоа значи дека современата економија не зависи од нафтата само како гориво, туку и како клучна суровина.

Како се создава ефектот на поскапување

Во рафинериите, нафтата се разложува на компоненти како етилен, пропилен и бензен – основа за пластика, најлон и полиестер. Иако околу 85 проценти од нафтата се користи како гориво, останатите 15 проценти имаат огромно влијание врз производството.

Кога цената на нафтата расте, тоа брзо се прелева во цените на материјалите, а потоа и во финалните производи.

Трошоците за материјали ја туркаат инфлацијата

Според консултантската компанија Kearney, материјалите сочинуваат околу 27 до 30 проценти од трошоците за производство на облека, додека трудот учествува со 10 до 30 проценти.

Последиците се шират и во здравството

Поскапувањето не застанува кај потрошувачките производи. Во секторот на медицинска опрема, компаниите најавуваат зголемување на цените до 15 проценти, додека нивните трошоци веќе пораснале за околу 20 проценти.

Производителите се обидуваат да го ублажат ударот преку зголемување на залихите, одложување на поскапувањата и барање нови добавувачи, но ефектот е ограничен.

Инфлацијата добива ново лице

Оваа ситуација покажува дека инфлацијата повеќе не е само резултат на монетарната политика или побарувачката. Сè повеќе таа е последица на: геополитички случувања, нарушени синџири на снабдување и структурата на глобалното производство.

Од нафта до плишани играчки – економскиот ланец е цврсто поврзан, а секое нарушување на неговиот почеток има широки и долготрајни последици.

Анализи

Прометот на Македонска берза надмина 91 милион денари, Комерцијална банка повторно најтргувана

Објавено

на

Во првата работна недела од јуни на Македонска берза е остварен промет од 91,6 милиони денари преку 409 трансакции, покажуваат официјалните податоци за периодот од 1 до 5 јуни.

Иако вкупниот промет е за 4,52 проценти понизок во споредба со првата недела од мај, активноста на инвеститорите остана концентрирана кај неколку од најликвидните домашни компании.

Најголем промет е реализиран со акциите на Комерцијална банка, каде што се истргувани хартии од вредност во вредност од 25,5 милиони денари. Следуваат Алкалоид со 19,4 милиони денари и Македонски Телеком со 15,1 милиони денари. Во првите пет најтргувани компании се најдоа и Стопанска банка Скопје со 11,9 милиони денари и НЛБ Банка со 11,3 милиони денари промет.

Во текот на неделата биле истргувани вкупно 49.527 акции и обврзници.

Од компаниите чии акции се следат, само две забележале раст на вредноста. Најголем добитник е Аутомакедонија Скопје со пораст од 3 проценти, додека акцијата на Стопанска банка Скопје поскапела за 0,39 проценти.

На спротивната страна од листата се најде Универзална Инвестициона Банка, чии акции изгубија 3,77 проценти од вредноста. Пад забележаа и акциите на Алкалоид, кои се намалија за 2,02 проценти, како и Реплек со намалување од 0,93 проценти.

Според бројот на истргувани акции, најактивна била акцијата на Македонски Телеком со 30.368 акции, пред Стопанска банка Скопје со 5.805 акции и Гранит со 1.617 акции.

Во текот на неделата беа реализирани и две блок-трансакции. Со акциите на Реплек беше остварен промет од 2,95 милиони денари преку продажба на 185 акции, додека со 250 акции на Витаминка беше реализирана трансакција вредна 3,12 милиони денари.

Податоците покажуваат дека и покрај благото намалување на вкупниот промет, интересот на инвеститорите останува насочен кон најголемите и најликвидни компании на домашниот пазар на капитал.

Продолжи со читање

Анализи

Нафтата скокна, еврото ослабе: Тензиите меѓу Иран и Израел ги вознемирија инвеститорите

Објавено

на

Еврото падна на најниско ниво во последните два месеци, а јапонскиот јен достигна шестнеделно дно во однос на американскиот долар, откако обновените воени тензии меѓу Иран и Израел ги поттикнаа инвеститорите да се повлечат од поризичните средства и да побараат засолниште во американската валута.

На девизните пазари, еврото во понеделникот ослабе за околу 0,15 проценти и се тргуваше по цена од 1,1506 долари, што е негово најниско ниво од почетокот на април. Минатата недела заедничката европска валута загуби 1,2 проценти во однос на доларот, под притисок на растечките приноси на американските државни обврзници и зголемената геополитичка неизвесност на Блискиот Исток.

Истовремено, индексот на американскиот долар порасна за 0,1 процент и достигна двомесечен максимум од 100,17 поени. Дополнителна поддршка за доларот пристигна по подобрите од очекуваните податоци за вработеноста во САД, кои ги зајакнаа очекувањата дека американските Федерални резерви би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки подоцна во текот на годината.

Под притисок се најде и јапонскиот јен, кој ослабе на 160,39 јени за долар, најниско ниво во последните шест недели. Со пробивањето на психолошката граница од 160 јени за долар, растат шпекулациите дека јапонските власти би можеле повторно да интервенираат на девизниот пазар за да го запрат натамошното слабеење на националната валута.

Во исто време, цените на нафтата скокнаа за повеќе од три проценти поради стравувањата од можни нарушувања во снабдувањето од Блискиот Исток. Пазарите се загрижени дека новата ескалација на конфликтот меѓу Иран и Израел може дополнително да ја зголеми инфлацијата на глобално ниво.

Воените тензии се засилија откако Иран и Израел разменија нови напади, што предизвика сомнежи околу одржливоста на кревкиот прекин на огнот во регионот. Според извештаите, иранските сили лансирале балистички ракети кон израелски цели, додека израелската армија одговорила со воздушни напади врз воени објекти во Техеран.

Поради растот на цените на енергенсите, финансиските пазари сè повеќе очекуваат дека централните банки ќе бидат принудени да задржат построга монетарна политика. Веројатноста за ново зголемување на каматните стапки од страна на Европската централна банка во јуни се искачи на 98 проценти, според проценките на пазарите.

Инвеститорите внимателно ги следат натамошните случувања на Блискиот Исток, бидејќи секое ново влошување на безбедносната состојба може дополнително да ги потресе финансиските пазари, валутите и цените на енергенсите.

Продолжи со читање

Анализи

Европските берзи со нерамномерен старт по распродажбата на технолошките акции

Објавено

на

Европските берзи денеска се очекува да отворат со мешани резултати, додека инвеститорите ги следат последиците од глобалната распродажба на технолошките акции, предизвикана од разочарувачките резултати на американскиот производител на чипови „Бродком“.

Според податоците од фјучерсите, лондонскиот индекс FTSE 100 би можел да отвори со раст од 0,1 процент, францускиот CAC 40 со добивка од 0,3 проценти, додека германскиот DAX се очекува да забележи пад од 0,2 проценти.

Најголем удар претрпеа компаниите поврзани со индустријата за полупроводници и вештачка интелигенција. Распродажбата беше особено изразена на јужнокорејскиот пазар, каде индексот Kospi падна за 4,3 проценти. Акциите на „Самсунг Електроникс“ ослабеа за 4,3 проценти, а на „SK Hynix“ за 7,6 проценти.

На Волстрит, пак, индексот Dow Jones достигна нов историски максимум. Индексот порасна за 874,86 поени или 1,73 проценти и затвори на рекордни 51.561,93 поени. Во исто време, технолошкиот Nasdaq забележа пад од 0,09 проценти, додека S&P 500 порасна за 0,41 процент.

Во Европа, меѓу погодените компании беше и финската „Нокиа“, чии акции завршија со пад од повеќе од шест проценти по неколкудневниот силен раст на технолошкиот сектор.

Дополнително внимание на инвеститорите привлече и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој рече дека би бил „почестен“ да се сретне со ајатолахот Моџтаба Хамнеи доколку тоа придонесе за постигнување договор. Војната меѓу САД и Иран влезе во четвртиот месец, додека примирјето останува кревко и неизвесно.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange