На 28 септември 2026 година (понеделник), во просториите на Народната банка ќе се одржи 59. сесија на Клубот на истражувачите. 

Доколку сакате да презентирате Ваш работен материјал на оваа сесија на Клубот на истражувачите, Народната банка Ве поканува да се пријавите со доставување на материјалот на е-адресата: [email protected], најдоцна до 18 септември 2026 година (петок). 

Трудовите треба да бидат изработени согласно со трендовите и стандардите на современите истражувања, што подразбира емпириска анализа, како и систематизирани заклучоци од истражувањето.

На сесиите на Клубот како платформа за дискусија и размена на стручни мислења, може да се презентираат резултати и сознанија и од истражување/труд во работна верзија.

Клубот на истражувачите на Народната банка е отворена платформа за презентација и дискусија на научноистражувачки трудови, особено во доменот на монетарната политика и макроекономијата. Зачленувањето во Клубот на истражувачите е од отворен карактер, за што можете да видите подетални информации на веб-страницата на Народната банка www.nbrm.mk, во делот Клуб на истражувачи.

„Независноста на Народната банка е клучот за задржувањето на високото ниво на доверба и кредибилитет што институцијата го ужива во јавноста, особено во услови на зголемена неизвесност и високи ризици“, истакна гувернерот на Народната банка д-р Трајко Славески, на високата конференција „Централното банкарство во услови на високи ризици: стабилност, инфраструктура и доверба“, организирана од Централната банка на Црна Гора по повод 25-годишнината од нејзиното основање.

Говорејќи за предизвиците со кои се соочуваат централните банки, гувернерот посочи дека последните кризи и геополитичките тензии покажаа колку се важни кредибилните политики, транспарентноста и јасната комуникација со јавноста. Тие се од суштинско значење за закотвувањето на инфлациските очекувања, стабилизирањето на финансиските пазари и за ефикасното спроведување на монетарната политика. Тој нагласи дека ова е особено важно за малите и отворени економии, какви што се земјите од Западен Балкан, коишто се особено изложени на светските економски и геополитички случувања. Затоа, централните банки треба постојано да ја зајакнуваат својата отпорност, институционалниот кредибилитет и способноста за навремено и ефикасно справување со новите ризици.

Во рамките на панел-дискусијата под наслов „Кредибилитетот, просторот за водење политики и усогласувањето со ЕУ, во услови на зголемени ризици“, на која учествуваа гувернери од регионот, Славески се осврна и на европската интеграција и економската конвергенција на земјите од Западен Балкан. Тој истакна дека централните банки треба уште повеќе да ги зајакнуваат монетарната и финансиската стабилност, институционалниот кредибилитет и отпорноста и да вршат понатамошно усогласување со европските стандарди, а земјите кандидатки треба да продолжат со структурните реформи коишто се од суштинско значење за зголемување на продуктивноста и за подобрување на животниот стандард.

„Според процените на ММФ, со затворањето на половина од реформскиот јаз во однос на најнапредните економии од Централна, Источна и Југоисточна Европа би можело да се зголеми нивото на БДП на среден рок за околу 14%, за што најмногу би придонесле подобрувањето на пазарот на труд и човечкиот капитал, деловното окружување и квалитетот на управувањето“, истакна Славески.

Во контекст на европската интеграција, тој нагласи дека процесот на пристапување кон ЕУ треба да биде заснован строго на заслугите, со јасни критериуми и со нивна доследна примена. Притоа, земјите кандидатки треба да бидат сигурни дека со исполнувањето на договорените критериуми целта ќе биде постигната и дека тоа ќе води кон следниот чекор во процесот на пристапување.

Во услови на зголемена светска неизвесност, зачувувањето на независноста, кредибилитетот и довербата во централните банки е од суштинско значење за стабилноста на економиите и за создавање услови за одржлив економски развој.

Резервната банка на Индија (РБИ) повлече повеќе од 6 трилиони рупии, односно околу 63,5 милијарди долари, од банкарскиот систем преку операции за апсорбирање ликвидност, откако вишокот средства во системот достигна рекордно ниво.

На аукција преку ноќ банките доставиле понуди во вредност од 3,53 трилиони рупии, откако претходно депонираа уште 2,59 трилиони рупии преку 30-дневна операција. Резервната банка на Индија (РБИ) првично имаше намера преку оваа операција да повлече до 7 трилиони рупии, но учеството беше ограничено.

Вишокот ликвидност во индискиот банкарски систем достигна 11,6 трилиони рупии, што претставува речиси 4% од вкупните банкарски депозити.

Зголемената ликвидност е последица и на приливот од околу 136 милијарди долари, добиени преку специјални еднократни шеми насочени кон зајакнување на надворешните биланси на земјата.

Високото ниво на ликвидност претставува предизвик за Резервната банка на Индија (РБИ), бидејќи доколку се задржи подолг период, може да придонесе за зголемување на инфлаторните притисоци и раст на цените на финансиските средства. Централната банка претходно навести дека би можела да реагира со заострување на монетарната политика доколку инфлацијата и економскиот раст го оправдаат тоа.

Според аналитичарите, Резервната банка на Индија (РБИ) би можела да користи комбинација од инструменти за постепено повлекување на вишокот ликвидност, вклучително и обврзници и свопови за продажба и купување.

Вкупното повлекување на ликвидност од страна на Резервната банка на Индија (РБИ) досега надмина 8,5 трилиони рупии, но средствата постепено ќе се вратат во банкарскиот систем со истекот на роковите на операциите.

Ситуацијата покажува дека управувањето со вишокот ликвидност станува клучен предизвик за индиската централна банка, особено во услови кога инфлацијата и економскиот раст остануваат во фокусот на монетарната политика.