Глобалните финансиски пазари влегуваат во период на отрезнување по силниот раст во изминатиот период, додека инвеститорите сè повеќе ја преиспитуваат одржливоста на досегашниот наратив за брз профит и високи вреднувања.

Технолошките акции минатата недела забележаа значителна корекција, при што индексот NASDAQ падна за речиси 5 отсто. Високите пазарни вреднувања се најдоа под притисок, а дополнителна неизвесност предизвика информацијата дека OpenAI размислува за одложување на својата иницијална јавна понуда за следната година. Тоа дополнително го разниша оптимизмот околу секторот за вештачка интелигенција.

Несигурноста на пазарите ја зголеми и Федералните резерви на САД, кои испратија кратка и недоволно јасна порака до инвеститорите, оставајќи простор за различни толкувања околу идните каматни стапки.

Особено силен удар претрпе секторот на полупроводници, иако Micron објави импресивни резултати, со раст на приходите од 346 отсто, на 41 милијарда долари. Сепак, инвеститорите сè повеќе се прашуваат дали огромните вложувања во инфраструктура за вештачка интелигенција се оправдани, особено во услови на високи каматни стапки.

На макроекономски план, PCE инфлацијата во САД изнесува 6,5 отсто, што е највисоко ниво од 2022 година, но во рамките на очекувањата. Падот на цената на нафтата под 70 долари би можел да го ублажи инфлаторниот притисок, иако пазарите и понатаму сметаат дека е можно ново зголемување на каматните стапки веќе во септември.

Промена на расположението е видлива и на пазарите на суровини и криптовалути. Златото падна под 4.000 долари, додека биткоинот се спушти под 60.000 долари, со што дополнително е разнишана неговата перцепција како „дигитално злато“.

Според аналитичарите, биткоинот сè повеќе се однесува како високо волатилна технолошка акција, а не како сигурно засолниште во кризни времиња. Институционалниот капитал се повлекува од биткоин ETF-фондовите и се пренасочува кон американските државни обврзници, чии приноси се движат околу 4,5 отсто. Тоа создава дополнителен притисок врз крипто пазарот.

Во исто време, инвеститорите стануваат сè поселективни. Софтверските компании губат дел од привлечноста, додека побарувачката за хардвер расте поради развојот на AI инфраструктурата. Apple веќе најави поскапување на уредите поради растот на цените на компонентите, што укажува на дополнителни притисоци во синџирите на снабдување.

Иако технолошките гиганти досега го носеа растот на берзанските индекси, повеќе компании бележат остри падови. Coinbase изгуби 69 отсто од вредноста, додека Oracle и Salesforce паднаа по 57 отсто, што покажува дека ранливоста во секторот е поширока.

Во вакво пазарно окружување, крајот на приказната за биткоинот како „дигитално злато“ не е изолиран случај, туку симптом на поширока промена. Пазарите повторно се враќаат кон основите, а скапата и нестабилна имотна класа сè потешко ја оправдува својата цена.

Цените на нафтата во понеделникот се движеа нерамномерно, откако обновените воени напади меѓу САД и Иран за време на викендот повторно ја поттикнаа загриженоста за снабдувањето со сурова нафта од Блискиот Исток.

Фјучерсите за американската нафта West Texas Intermediate (WTI) пораснаа за 0,4 проценти, на 69,52 долари за барел. Претходно накратко ја надминаа границата од 70 долари, но потоа изгубија дел од добивките. Во петокот WTI го заврши тргувањето под 70 долари за првпат од 27 февруари, ден пред почетокот на војната со Иран.

Истовремено, фјучерсите за меѓународната референтна нафта Brent се намалија за 0,1 процент, на 71,90 долари за барел.

Како што пишува CNBC, ваквите движења следуваат по судирите меѓу САД и Иран, кои се заканија да ги нарушат преговорите насочени кон завршување на војната. Американски претставници изјавија дека двете страни ќе ги прекинат непријателствата и ќе овозможат слободен премин на трговските бродови низ стратешки важниот Ормутски Теснец.

Американската војска нападнала неколку цели во Иран, откако, според извештаите, комерцијален танкер во Ормутскиот Теснец во саботата бил погоден со проектил. Соседите на Иран, Кувајт и Бахреин, исто така во текот на ноќта пријавиле пристигнување на проектили и беспилотни летала.

Аналитичарите сметаат дека учесниците на енергетскиот пазар се премногу оптимистични во однос на временската рамка за обновување на снабдувањето со нафта од Персискиот Залив.

Настаните за време на викендот ги нагласија ризиците со кои нафтениот пазар и понатаму се соочува, наведоа Ворен Патерсон и Ева Манти од ING.

„Сепак, се чини дека учесниците на пазарот ги занемаруваат овие настани и наместо тоа се фокусираат на тоа што би значело продолжувањето на обновата на нафтените текови за глобалната рамнотежа меѓу понудата и побарувачката“, појаснија тие.

Цените на нафтата продолжија да паѓаат во петокот, додека инвеститорите ги следат случувањата на Блискиот Исток, но сè повеќе се фокусираат и на изгледите за снабдувањето на глобалниот пазар.

Меѓународниот репер Brent за испорака во август поевтини за 2,03 отсто, на 73,73 долари за барел, додека американската лесна нафта WTI падна за 2,11 отсто, на 70,4 долари за барел.

Пазарите реагираа воздржано и покрај новите информации за безбедносната состојба во Ормускиот Теснец. Американски претставник соопштил дека Иран стои зад напад врз товарен брод во близина на брегот на Оман. Бродот пловел под знаме на Сингапур, а британската служба за поморска безбедност информирала дека нема жртви ниту еколошка штета.

Генералниот секретар на Меѓународната поморска организација, Арсенио Домингез, изјави дека привремено е паузирана имплементацијата на планот за евакуација на дел од бродовите, со цел повторно да се потврди дека се обезбедени потребните безбедносни гаранции за пловилата во регионот.

Тензиите меѓу Иран и САД дополнително се зголемија и поради несогласувањата околу употребата на средствата опфатени со меморандум за разбирање меѓу двете земји. Претседателот на иранскиот парламент ги отфрли тврдењата на администрацијата на Доналд Трамп дека одмрзнатите ирански средства ќе се користат за купување американски земјоделски производи.

Американски претставници, пак, тврдат дека евентуалното ослободување на средствата ќе остане под одобрение на Вашингтон и дека тие би биле наменети за купување американски земјоделски производи за потребите на иранското население.

И покрај ваквите ризици, цените на нафтата се намалија бидејќи инвеститорите проценуваат дали дипломатските напори би можеле да го намалат ризикот од нарушување на снабдувањето. Дел од аналитичарите предупредуваат дека состојбата и натаму е неизвесна, особено поради значењето на Ормускиот Теснец за глобалниот транспорт на нафта и гас.

Скот Нејшнс, претседател на Nations Indexes, оцени дека пазарите можеби се премногу оптимистични, бидејќи, според него, многу прашања околу договорот меѓу САД и Иран остануваат нерешени.

Дополнителна неизвесност носи и ситуацијата во ОПЕК. Организацијата се соочува со можност за уште едно заминување на голем производител, откако Обединетите Арапски Емирати претходно ја напуштија групата. Ирак, според извештаите, побарал повисока производствена квота и предупредил дека би можел да излезе од картелот доколку неговите барања не бидат прифатени.

Ваквите случувања покажуваат дека пазарот на нафта останува под силно влијание на геополитичките ризици, но и на очекувањата за идната понуда и одлуките на големите производители.

Извор:CNBC