Фондови
Аргентина е најголем должник на ММФ со речиси 57 милијарди долари, Украина на второто место
Аргентина е убедливо најголемиот должник на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), со неплатени обврски од 56,8 милијарди долари, што претставува 8,2 проценти од проценетиот бруто-домашен производ (БДП) на земјата за 2026 година. На второто место е Украина со 14,4 милијарди долари, додека меѓу петте најголеми должници се и Пакистан, Египет и Еквадор.
Според податоците на ММФ од почетокот на октомври 2026 година, претставени во анализата на Visual Capitalist, задолженоста кон оваа меѓународна финансиска институција значително се разликува меѓу земјите, како според апсолутниот износ на долгот, така и според неговото учество во националната економија.
Аргентина има поголем долг кон ММФ од вкупните обврски на следните шест најголеми должници на листата. Нејзиниот долг е речиси четирипати поголем од долгот на Украина, која со 14,4 милијарди долари го зазема второто место. Украинските обврски кон Фондот претставуваат 6,4 проценти од проценетиот БДП на земјата за 2026 година.
На третото место е Пакистан, со долг од 10,8 милијарди долари, односно 2,4 проценти од БДП, а веднаш зад него е Египет со 10,6 милијарди долари, што претставува 2,5 проценти од неговата економија. Еквадор е петти најголем должник со 9,4 милијарди долари, или 6,8 проценти од БДП.
Меѓу десетте најголеми должници се и Брегот на Слоновата Коска со 5,6 милијарди долари, Гана со четири милијарди, Бангладеш со 3,9 милијарди, Кенија со 3,8 милијарди и Демократска Република Конго со 3,3 милијарди долари.
Во однос на големината на нивните економии, долгот кон ММФ изнесува пет проценти од БДП на Брегот на Слоновата Коска, 3,4 проценти кај Гана, 0,8 проценти кај Бангладеш, 2,6 проценти кај Кенија и 2,7 проценти кај Демократска Република Конго.
На листата на 15 најголеми должници се наоѓаат и Шри Ланка со три милијарди долари, Ангола со 2,9 милијарди, Етиопија со 2,8 милијарди, Костарика со 2,4 милијарди и Јордан со 2,3 милијарди долари.
Аргентина со децении се соочува со финансиски кризи
Исклучително високата задолженост на Аргентина е резултат на долгогодишните економски проблеми, честите валутни кризи, високата инфлација и ограничениот пристап до меѓународните пазари на капитал.
Во 2018 година, во екот на валутната криза, земјата обезбеди рекорден финансиски аранжман со ММФ во вредност од 57 милијарди долари. По дополнителните економски тешкотии, рецесијата и слабеењето на националната валута, во 2022 година беше договорена нова програма за финансиска поддршка.
Иако Аргентина претходно, за време на претседателот Нестор Киршнер, целосно го отплати својот долг кон ММФ, економските проблеми повторно ја принудија да побара меѓународна финансиска помош.
Најновиот договор, одобрен во април 2025 година, предвидува финансирање од 20 милијарди долари, од кои 12 милијарди беа достапни веднаш. Целта на програмата е стабилизирање на економијата, обновување на девизните резерви и враќање на довербата на инвеститорите.
Под водство на претседателот Хавиер Милеј, Аргентина спроведува мерки за намалување на јавната потрошувачка, зајакнување на фискалната дисциплина и преминување кон пофлексибилен девизен курс.
Во мај 2026 година, ревизијата на програмата овозможи исплата на дополнителна милијарда долари финансиска поддршка.
Војната значително ја зголеми финансиската зависност на Украина
Украина е вториот најголем должник на ММФ, а нејзината висока задолженост во голема мера е поврзана со економските последици од руската инвазија започната во 2022 година.
Војната предизвика огромни оштетувања на инфраструктурата, нарушувања во економската активност и силен притисок врз државните финансии, поради што меѓународната финансиска помош стана неопходна за одржување на макроекономската стабилност.
Во февруари 2026 година Украина обезбеди нова програма од ММФ во вредност од 8,1 милијарда долари, како дел од поширок пакет меѓународна поддршка од 136,5 милијарди долари.
Средствата се наменети за одржување на финансиската стабилност за време на војната, но и за создавање основа за идната обнова и економско закрепнување на земјата.
Пакистан се соочува со структурни економски проблеми
За разлика од Украина, задолженоста на Пакистан е главно поврзана со долгогодишните структурни слабости на економијата, меѓу кои се ниската наплата на даноци, недостигот од девизни резерви и високата задолженост во енергетскиот сектор.
Програмите поддржани од ММФ се насочени кон проширување на даночната основа, обновување на девизните резерви и подобрување на управувањето со јавните финансии.
Во мај 2026 година, новата ревизија на програмата овозможи исплата на приближно 1,3 милијарди долари, вклучително и средства за зајакнување на отпорноста на земјата кон климатските промени.
Задолженоста кон ММФ ги одразува економските предизвици
Податоците покажуваат дека земјите се обраќаат до ММФ од различни причини – од повторливи валутни и должнички кризи до воени конфликти и долгорочни структурни проблеми.
Иако Аргентина убедливо предничи според апсолутниот износ на долгот, значителен товар во однос на големината на економијата имаат и Еквадор, Украина и Брегот на Слоновата Коска.
Висината на долгот кон ММФ не ја покажува сама по себе целосната финансиска состојба на една земја, но претставува важен показател за нејзината потреба од надворешна финансиска поддршка и предизвиците со кои се соочува во одржувањето на економската стабилност.
Фондови
Средствата на задолжителните пензиски фондови во септември зголемени за 1,3 отсто
Нето-средствата на трите задолжителни пензиски фондови во Македонија на крајот на септември достигнале 215,1 милијарда денари, односно околу 3,5 милијарди евра, што претставува зголемување од 1,3 отсто во однос на претходниот месец.
Според податоците на Агенцијата за супервизија на капитално финансираното пензиско осигурување (МАПАС), најголем износ на нето-средства има КБ Прв отворен задолжителен пензиски фонд, со речиси 103,2 милијарди денари.
На второ место е Сава пензиски фонд, кој управува со нето-средства во износ од 91,2 милијарди денари, додека Триглав отворен задолжителен пензиски фонд располага со 20,8 милијарди денари.
КБ Прв, исто така, има најголем број членови. На крајот на септември во овој фонд биле евидентирани 289.936 членови, во Сава пензиски фонд 267.970, а во Триглав 84.746 членови.
Вкупно, во трите задолжителни пензиски фондови на крајот на септември биле евидентирани 642.652 членови.
Со КБ Прв управува КБ Прво пензиско друштво, кое е во сопственост на словенечката групација Скупина Прва и македонската Комерцијална банка.
Со Сава пензиски фонд управува Сава пензиско друштво, во сопственост на словенечката реосигурителна компанија Сава Ре, додека со Триглав управува Триглав пензиско друштво, во сопственост на словенечката осигурителна компанија Триглав.
Податоците на МАПАС покажуваат месечен раст на средствата со кои управуваат задолжителните пензиски фондови, во кои се акумулираат пензиските заштеди на осигурениците од вториот пензиски столб.
Фондови
Пензиските фондови управуваат со 3,63 милијарди евра: Колку капитал се акумулира за идните пензии?
Македонските пензиски фондови продолжуваат да акумулираат значителен финансиски капитал, при што последните објавени податоци на Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување покажуваат дека вкупната нето вредност на средствата во задолжителните и доброволните пензиски фондови достигнала приближно 223,4 милијарди денари.
Според состојбата објавена за 6 октомври 2026 година, задолжителните пензиски фондови управувале со 217,99 милијарди денари, додека нето средствата во доброволните пензиски фондови изнесувале 5,41 милијарди денари. Пресметано во евра, станува збор за приближно 3,63 милијарди евра акумулирани во рамките на капитално финансираното пензиско осигурување.
На 7 октомври, според податоците на МАПАС, задолжителните пензиски фондови имале 643.160 членови, додека доброволните пензиски фондови броеле 37.789 членови. Овие бројки не претставуваат број на единствени лица во целиот систем, бидејќи дел од граѓаните можат истовремено да членуваат во задолжителен и во доброволен пензиски фонд.
Акумулираните средства ја потврдуваат сè поважната улога на пензиските фондови во финансискиот систем. За разлика од класичните банкарски депозити, средствата во пензиските фондови се инвестираат со долгорочен хоризонт, а нивната вредност зависи од уплатените придонеси, остварените инвестициски резултати, трошоците и другите движења во портфолијата.
За споредба, вкупните депозити во македонскиот банкарски сектор на крајот од јуни 2026 година изнесувале 677,06 милијарди денари. Иако станува збор за различни категории средства и различни датуми на мерење, споредбата покажува дека пензиските фондови управуваат со капитал кој по големина одговара на приближно една третина од вкупната депозитна база на банките.
Ваквата концентрација на долгорочни финансиски средства го отвора и прашањето за нивното влијание врз развојот на домашниот пазар на капитал. Пензиските фондови имаат можност да придонесат за поголема институционална побарувачка за инвестициски инструменти, но нивните вложувања мора да бидат усогласени со законските ограничувања, потребата од диверзификација и обврската за заштита на интересите на членовите.
За граѓаните, најважно е редовно да ја следат состојбата на својата индивидуална пензиска сметка и остварените приноси во подолг временски период, бидејќи краткорочните пазарни движења не даваат целосна слика за успешноста на долгорочното пензиско инвестирање.
Бизнис
Денот во 5 вести: Банкарската актива се приближува до билион денари, растат пензиските фондови и се менуваат економските показатели
Денешниот редакциски преглед на Bankarstvo.mk ги издвојува најважните потврдени финансиски информации достапни при утринската подготовка на пакетот. Во фокусот се растот на банкарскиот сектор, новите податоци за пензиските фондови, промените во раководството на НЛБ Банка и показателите што ја отсликуваат состојбата на македонската економија.
1. Македонските банки управуваат со речиси 955 милијарди денари
Банкарскиот сектор на крајот од јуни 2026 година достигнал вкупна актива од 954,94 милијарди денари, што претставува годишен раст од приближно 11,2 проценти. Истовремено, кредитната активност се зголемила за околу 13 проценти, додека добивката во првата половина од годината се намалила за 8,4 проценти.
2. НЛБ Банка со продолжување на мандатите на двајца членови на Управниот одбор
Народната банка издала претходни согласности за повторно именување на Кирил Бухов и Драгиша Тадиќ во Управниот одбор на НЛБ Банка Скопје. Новите четиригодишни мандати ќе започнат во јануари 2027 година, со што се обезбедува продолжување на нивниот ангажман во раководната структура на банката.
3. Пензиските фондови управуваат со 223,4 милијарди денари
Последните објавени податоци на МАПАС покажуваат дека нето средствата во задолжителните и доброволните пензиски фондови достигнале приближно 3,63 милијарди евра. Ова ја потврдува значајната улога на капитално финансираното пензиско осигурување во акумулацијата на долгорочен финансиски капитал.
4. Конечните податоци покажуваат повисока вредност на БДП за 2024 година
Државниот завод за статистика објави дека конечната номинална вредност на БДП во 2024 година изнесувала 1.031,68 милијарди денари, што е за 67,59 милијарди денари повеќе од претходната прелиминарна проценка. Ревизијата е важна за статистичката основа врз која се пресметуваат повеќе економски и фискални показатели.
5. Расте бројот на одобренија за градење, планирани се 1.030 станови
Во август 2026 година биле издадени 333 одобренија за градење, што претставува годишен раст од 18,9 проценти. Во рамките на одобрените проекти е предвидена изградба на 1.030 станови, што претставува важен показател за потенцијалната идна понуда на станбени недвижности.
Фото: ВИ
-
Банкипред 2 месециНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Банкипред 2 месеци10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот
-
Анализипред 2 месециМакедонија ќе има два система за инстант плаќања: КИБС Инстант и мобилна апликација „Стрела“ преку КИБС и TIPS Clone преку Народната банка
-
Колумнипред 2 месециКој ќе биде македонскиот Revolut?
-
Банкипред 2 месециКристина Трпезановска: NLB Smart POS им овозможува на малите бизниси полесен пристап до дигитални плаќања
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува ИТ професионалец – Специјалист за ИТ за независна валидација
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка: Исплатени пензиите за август, средствата се достапни веднаш
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка денеска ги исплаќа августовските пензии




