Банки
Усвоен Годишниот извештај на Комитетот за финансиската стабилност: И покрај предизвиците, стабилноста е задржана
Комитетот за финансиската стабилност, на седницата одржана на 6 март 2023 година, го усвои Годишниот извештај за работењето на Комитетот за 2022 година. Во Годишниот извештај се наведува дека финансискиот систем во земјава е стабилен, и покрај натамошните геополитички тензии од воената инвазија на Русија врз Украина, како и глобалните предизвици поврзани со енергетската криза и високите стапки инфлација. Сепак, во услови на зголемена неизвесност, уште повеќе е нагласена потребата за темелна процена на ризиците, соодветно управување со ризиците и натамошно градење капитал заради обезбедување поголем капацитет на финансиските институции за апсорпција на ризиците.
Во извештајот се посочува и дека Народната банка, во декември 2022 година, направи промена во макропрудентните мерки, односно ја зголеми стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот за изложеностите на банките кон клиентите во домашната економија. Иако засега нема знаци за остварување на кредитниот ризик во билансите на банките, со зголемувањето на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот се делува превентивно, т.е. се придонесува за натамошно јакнење на капиталната сила на домашните банки, со што се зајакнува стабилноста и отпорноста на банкарскиот систем, а со тоа и севкупната финансиска стабилност.
Со стапувањето во сила на Законот за финансиска стабилност се воспостави законската рамка за спроведување на макропрудентната политика во Република Северна Македонија. Комитетот за финансиската стабилност, пак, се утврдува како меѓуинституционално тело одговорно за следење на спроведувањето на макропрудентната политика во земјава и за координација на активностите при утврдувањето и следењето на системските ризици во одделните сегменти од финансискиот систем, при преземањето макропрудентни мерки и при подготовката и управувањето со финансиска криза. Со Законот за финансиска стабилност им се доделуваат експлицитни надлежности на регулаторите на финансискиот систем за преземање макропрудентни мерки насочени кон намалување на ранливоста и зголемување на отпорноста на одделните сегменти на финансискиот систем за кој се надлежни тие. На тој начин, надлежните регулатори, поединечно и заедно преку работата на Комитетот за финансиската стабилност, придонесуваат за постигнување и одржување на финансиската стабилност.
Комитетот е составен од сите регулатори на финансискиот систем во земјата, односно Народната банка, Министерството за финансии, Комисијата за хартии од вредност, Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување и Агенцијата за супервизија на осигурување. Со Комитетот претседава гувернерот на Народната банка, а во услови на финансиска криза може да претседава и министерот за финансии, доколку така одлучат гувернерот и министерот. Ваквата структура овозможува доследно спроведување на препораките на Европскиот одбор за обезбедување ефикасен механизам на соработка помеѓу сите институции со надлежности во доменот на финансискиот систем.
Банки
УНИ Банка ќе исплати полугодишна камата од 6% за перпетуалните обврзници од третата емисија
Универзална Инвестициона Банка АД Скопје информира дека на 24 април 2026 година ќе изврши исплата на полугодишна камата на имателите на перпетуалните обврзници од третата емисија (ISIN: MKBLBA200037, шифра: UNIPO3).
Каматата се исплаќа по годишна каматна стапка од 6 проценти, а право на исплата имаат сите инвеститори кои се евидентирани како иматели на овие обврзници во книгата на иматели во Централен депозитар за хартии од вредност заклучно со 23 април 2026 година.
Воедно, Банката информира дека тргувањето со овие обврзници на 22 и 23 април 2026 година ќе се врши со пресметана акумулирана камата. Тоа значи дека при порамнувањето на трансакциите на 24 и 27 април, купувачот ќе треба да ја плати чистата цена на обврзницата зголемена за износот на акумулираната камата кон продавачот.
Инвеститорите кои ќе ги купат обврзниците во овој период ќе бидат евидентирани како иматели по датумот на пресек и нема да имаат право на исплата на тековната полугодишна камата.
Банки
Алта банка промовира детско штедење за долгорочна финансиска сигурност
Алта банка нуди можност за детско штедење, депозитен производ наменет за деца до 18 години, со цел поттикнување на финансиска култура и навики за штедење уште од најрана возраст.
Станува збор за долгорочен штеден производ кој може да се отвори веднаш по раѓањето на детето, а договорот го склучува родител или законски застапник со приложување извод од матична книга на родени. Од Банката посочуваат дека овој производ може да биде и практичен подарок за родендени и други пригоди, преку отворање детска штедна книшка.
Минималниот почетен влог изнесува 3.000 денари, додека дополнителните уплати можат да се вршат од 1.000 денари па нагоре. Каматните стапки се годишни и можат да бидат фиксни, со пресметка на месечно ниво.
Клиентите имаат можност да изберат дали каматата ќе се исплаќа месечно или ќе се капитализира и исплати на крајот на орочениот период. Доколку по истекот на договорот не се побара исплата на средствата, депозитот автоматски се реорочува според важечките услови на банката.
Во случај на предвремено повлекување на средствата, се применува камата по видување, како и фиксен надомест од 1.000 денари.
Што се однесува до каматните стапки, за орочување на 13 месеци тие изнесуваат 1,5%, за 24 месеци 2%, а за 36 месеци достигнуваат до 3,5%.
Од Алта банка потенцираат дека детското штедење претставува сигурен начин родителите да планираат финансиска поддршка за иднината на своите деца, било да станува збор за образование или други животни потреби.
Банки
Славески и Светска банка договорија експертска поддршка за инстант плаќања
Гувернерот на Народна банка, Трајко Славески, и заменик-претседателката на Светската банка, Антонела Басани, потпишаа договор за техничка и експертска поддршка за воведување систем за инстант плаќања во земјата, соопшти Народна банка.
Со поддршка на Светска банка се интензивираат активностите за приклучување кон СЕПА и за вклучување на домашните банки во шемата за кредитни трансфери, што треба да овозможи побрзи и поевтини прекугранични плаќања.
На средбите во Вашингтон било истакнато дека Светска банка ќе продолжи да ја поддржува интеграцијата на финансискиот систем во европските платни механизми, вклучително и воспоставување систем за инстант плаќања и негово поврзување со ТИПС на Европската централна банка, како и со системите во Западен Балкан.
Народна банка работи на решение засновано на модел на ТИПС, развиен од Банката на Италија, а за таа цел е потпишан договор за техничка соработка со Светска банка, кој опфаќа експертска поддршка во дизајнот и имплементацијата.
Соработката меѓу двете институции вклучува и поддршка во области како финансиска стабилност, регулатива, дигитализација, управување со ризици и финансиска вклученост.
Делегацијата на Народна банка учествувала и на работна средба во Вашингтон со претставници на меѓународни институции и централни банки од регионот, каде биле разгледани следните чекори за воведување на системот за инстант плаќања.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


