Годишната инфлација во Романија забави на 10,42% во јуни, во однос на 10,85% во мај, покажуваат најновите податоци на романскиот Национален институт за статистика (INS).

Најсилен раст и натаму бележат цените на услугите, кои на годишно ниво се зголемиле за 13,67%, додека цените на непрехранбените производи пораснале за 12,29%, а храната поскапела за 5,75%.

На месечно ниво, индексот на потрошувачките цени во јуни пораснал за 0,06% во споредба со мај. Притоа, цените на храната се намалиле за 0,44%, додека услугите и непрехранбените производи забележале раст од 0,49%, односно 0,19%.

Аналитичарите на „Erste Group“ оценуваат дека мај најверојатно го означил врвот на инфлацијата за 2026 година и очекуваат поизразено забавување во наредните месеци, поттикнато од поволни базни ефекти. Нивната прогноза е дека инфлацијата до крајот на годината ќе се намали на 5,9%, доколку не дојде до нови надворешни шокови, особено поврзани со глобалните цени на енергенсите.

Во меѓувреме, Централната банка на Романија ја задржа референтната каматна стапка на 6,5%, без промена, продолжувајќи внимателно да ги следи инфлациските движења и економските ризици.

Како изгледа иднината на дигиталните плаќања кога идеите ги создаваат младите генерации?

Одговорот го дадоа студентите кои беа дел од првиот IutePay студентски иновациси предизвик– иницијатива на Иуте Македонија која ги поврза академската заедница и индустријата, отворајќи простор младите да креираат решенија за реални бизнис предизвици.

Во изминативе недели, студентски тимови од повеќе високо-образовни институции низ земјава работеа на развој на иновативни концепти за лансирање на IutePay – новиот дигитален паричник на Иуте. Нивните идеи беа резултат на истражување, тимска работа, креативно размислување и желба да понудат решенија што ќе одговорат на потребите на новата генерација корисници.

По првичната презентација на решенијата, беа избрани 10 храбри тимови и решенија кои излегоа надвор од комфор зоната, со што започна и јавниот дел од предизвикот. Специјално креираната платформа за онлајн гласање овозможи јавноста да ги поддржи своите фаворити, а за време на гласањето беше посетена повеќе од 50.000 пати, генерирајќи илјадници интеракции.

И конечно…победниците:

🥇 ГенВоЗен – Факултет за електротехника и информациски технологии (ФЕИТ), УКИМ-Скопје
🥈 УМО – Brainster Next College
🥉 TripleFun – Економски факултет, УКИМ-Скопје

“Вечерва не наградивме само три тима. Прославивме генерација млади луѓе кои имаат храброст да создаваат, да иновираат и да ја обликуваат иднината. Целта на иницијативата беше многу повеќе од избор на победничка идеја. Таа беше создадена за да им дадеме простор на младите да размислуваат поинаку, да  предизвикаат статус кво и да покажат дека иднината се создава со храброст, знаење и визија“, истакнаа од Иуте.

На завршниот настан, покрај официјалното прогласување на победниците, трите најдобри тимови ги претставија своите идеи пред присутните гости, претставници од академската заедница, партнери и медиуми.

Вистинскиот успех на овој предизвик е  создавањето на простор каде идеите добија сцена, додека соработката помеѓу академијата и индустријата доби нова димензија.

Иуте континуирано инвестира во дигитализација, иновации и создавање на нови искуства за корисниците.

Но, исто толку важна е и инвестицијата во луѓето кои ќе ја креираат иднината.

Затоа, IutePay студентскиот иновациски предизвик е само почеток на приказна која има за цел да инспирира нови генерации млади иноватори.

Иуте упатува голема благодарност до сите тимови, соработници, партнери и членови на академската заедница кои беа дел од оваа приказна изминативе месеци.

“Вашите идеи, енергија, ентузијазам и храброст се причината поради која веруваме дека најдоброто допрва доаѓа”, посочија од тимот на Иуте.

Европскиот парламент и владите на земјите членки на Европската Унија влегуваат во завршната фаза од преговорите за воведување на дигиталното евро, при што меѓу најчувствителните прашања се распределбата на надоместоците и компензацијата за банките и давателите на платежни услуги.

Европскиот парламент во четвртокот во Стразбур ја потврди својата преговарачка позиција, со што европратениците добија зелено светло да ги започнат разговорите со земјите членки за начинот на кој ќе функционира дигиталното евро.

Дигиталното евро ќе претставува електронска форма на пари на централната банка, издадена и гарантирана од Европската централна банка. Неговата цел е да ги надополни готовината и постојните банкарски услуги, а не целосно да ги замени.

Корисниците ќе можат да чуваат дигитални евра во посебен електронски паричник, со ограничување на максималниот износ, кое допрва треба да биде утврдено.

Системот е предвидено да овозможува плаќања преку интернет, но и плаќања без интернет-врска. Се најавува и високо ниво на приватност, при што Европската централна банка нема да може директно да ги идентификува корисниците преку податоците од нивните трансакции.

ЕЦБ ќе ја обезбедува основната инфраструктура, додека комерцијалните банки и давателите на платежни услуги ќе им ги нудат услугите со дигитално евро на граѓаните.

Според извори вклучени во преговорите, најсложено ќе биде усогласувањето на моделот за компензација, односно кои финансиски институции ќе добиваат надомест, во колкав износ и на кој начин.

Преговорите ќе се водат и за распределбата на надоместоците во платежниот синџир. Се очекува трговците да плаќаат пониски провизии од оние што моментално ги плаќаат при трансакции со платежни картички.

Најинтензивниот дел од преговорите се очекува во текот на есента, а конечното одобрување на регулативата се предвидува до крајот на годината.

Според сегашните планови, пилот-програмата треба да започне во 2027 година, додека дигиталното евро би можело да стане достапно за секојдневни плаќања од 2029 година.