Македонската банкарска асоцијација, во соработка со Народната банка на Република Северна Македонија и Комисијата за хартии од вредност на Република Северна Македонија, објавува јавен повик до основните и средните училишта во Република Северна Македонија за учество во „Европскиот квиз на парите 2026“.

Се повикуваат сите основни и средни училишта во Република Северна Македонија да се вклучат во меѓународниот натпревар Европски квиз на парите, проект на Европската банкарска федерација чија цел е унапредување на финансиската едукација кај учениците на возраст од 13 до 15 години.

Европскиот квиз на парите се реализира во две фази. Првата фаза се националните натпревари што се одржуваат во секоја земја, додека втората фаза е европското финале во кое учествуваат победниците од националните натпревари.

Во Република Северна Македонија, националниот натпревар ќе се одржи за време на Глобалната недела на парите, од 16 до 22 март 2026 година, на македонски и на албански јазик. Натпреварот ќе се реализира во два круга. Првиот круг ќе биде онлајн натпревар за селекција на најдобрите тимови, додека вториот круг ќе се одржи со физичко присуство во просториите на Македонската банкарска асоцијација, каде најдобрите тимови ќе се натпреваруваат за титулата национален шампион.

Тимот составен од двајца ученици кој ќе го освои првото место ќе ја претставува Република Северна Македонија на европското финале што ќе се одржи на 18 и 19 мај 2026 година во Брисел, Кралството Белгија. Секој тим се натпреварува на својот мајчин јазик, а Европската банкарска федерација ќе додели парични награди на училиштата што ќе освојат прво, второ и трето место.

Натпреварите ќе се одвиваат преку специјализирана електронска апликација Кахут (Kahoot!), која претставува едукативна платформа заснована на учење преку игра.

Сите заинтересирани основни и средни училишта можат да пријават одделенија, класови или тимови на ученици за учество на националниот натпревар најдоцна до 23 февруари 2026 година, со доставување на податоци за учениците на електронската адреса [email protected].

Учениците се натпреваруваат во тимови од по двајца. Секое основно или средно училиште може да пријави повеќе одделенија или класови, а секој клас може да пријави повеќе тимови. Учениците треба да бидат на возраст од 13 до 15 години. Заедно со податоците за одделенијата и класовите потребно е да се достават и податоци за наставниците или професорите под чие менторство ќе се одвива подготовката за натпреварот.

Едукативните материјали потребни за подготовка за националниот натпревар и европското финале, како и дополнителни информации за Европскиот квиз на парите, се достапни на веб-страниците mba.mk и efb.eu.

Просечната месечна исплатена нето-плата за вработен во ноември 2025 година изнесувала 45.961 денар, што претставува зголемување од 9,4% во однос на истиот месец лани, објави Државниот завод за статистика.

Ваквото зголемување се должи, пред сѐ, на зголемувањето на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во секторите: Административни и помошни услужни дејности за 16.5 %, Дејности на здравствена и социјална заштита за 11.1 % и Трговија на големо и трговија на мало; поправка на моторни возила и мотоцикли за 10.9 %.

Зголемување на просечната месечна исплатена нето-плата по вработен, во однос на претходниот месец, е забележано во секторите: Јавна управа и одбрана; задолжително социјално осигурување за 3.5 %, Административни и помошни услужни дејности за 2.2 % и Трговија на големо и трговија на мало; поправка на моторни возила и мотоцикли за 1.2 %.

Просечната месечна исплатена бруто-плата, во ноември 2025 година изнесувала 69.141 денари.

Од 1 јануари 2026 година, Бугарија официјално го воведе еврото (€) како своја валута и стана 21-ва земја членка на еврозоната. Овој историски чекор значи дека Бугарија ја заменува својата досегашна национална валута, бугарскиот лев – со единствената европска валута, што е кулминација на долгогодишните напори за интеграција во Европската Унија и зајакнување на економската стабилност. 

Во текот на јануари 2026 година, левот ќе продолжи да се прифаќа за плаќања заедно со еврото, но од 1 февруари 2026 евро ќе стане единствено законско средство за плаќање во земјата. Граѓаните ќе можат да ги разменуваат своите левови за евра без надоместок до 30 јуни 2026 година, по фиксниот курс од 1,95583 лева за 1 евро, што е утврден при пристапувањето на еврозоната. 

Во рамки на мерките за заштита на потрошувачите, Бугарија влегува и во преоден период до 8 август 2026 година, во кој цените на производите и услугите ќе мора задолжително да бидат истакнати и во левови и во евра. Целта е да се спречат неоправдани поскапувања и да се овозможи полесна адаптација на граѓаните кон новата валута.

Иако приклучувањето кон еврозоната се смета за значаен економски и политички чекор, јавноста во Бугарија е јасно поделена. Дел од граѓаните го поздравуваат воведувањето на еврото како гаранција за поголема финансиска стабилност, пониски трансакциски трошоци и подлабока интеграција во ЕУ, додека други стравуваат од раст на цените, намалување на куповната моќ и губење на националниот валутен идентитет.

Од Европската комисија нагласуваат дека Бугарија ги исполнила сите неопходни критериуми за членство во еврозоната и дека искуствата од другите земји покажуваат дека ефектите врз инфлацијата се ограничени и краткорочни, доколку институциите вршат соодветен надзор.

Со воведувањето на еврото, Бугарија добива и поголемо влијание во европските финансиски институции, вклучително и учество во одлучувањето во рамки на Европската централна банка, што се смета за дополнителен стратешки бенефит.