Словенската банкарска група Нова Љубљанска банка (НЛБ) има сериозни амбиции да влезе на албанскиот финансиски пазар.

Во интервју за „Monitor“, извршниот директор на групацијата Блаж Бродњак вели дека влезот на албанскиот пазар би ја заокружил регионалната присутност на НЛБ и би ја зајакнал интегрираната финансиска мрежа на банката во целиот Западен Балкан.

Според него, оваа поврзаност може дополнително да ги поддржи прекуграничните текови на капитал и да ја позиционира НЛБ како клучна врска меѓу регионалните пазари, но и како една од главните точки за меѓународните инвеститори во регионот и домашните инвеститори во светот.

Тој истакнува дека НЛБ работи според модел на универзално банкарство, со широк спектар услуги, од банкарство за физички лица и компании, до инвестиции, осигурување и советодавни услуги.

Ова значи дека фокусот на НЛБ оди и надвор од класичниот банкарски сектор и групацијата е отворена да истражува можности и во други области од финансискиот сектор, вклучувајќи осигурување или управување со средства. Капацитетот на НЛБ за преземање финансиски институции се проценува до 4 милијарди евра ризично пондерирани средства.

НЛБ веќе неколку години покажува интерес за влез на албанскиот банкарски пазар. Бродњак објаснува дека групацијата долго време е најголемата меѓународна финансиска институција со седиште и стратегиски фокус во Југоисточна Европа, поранешна Југославија и Западен Балкан.

Во третото тримесечје од 2025 година, вкупните средства на НЛБ надминале 30 милијарди евра, што покажува колкаво е значењето на групацијата во регионот. Банката опслужува речиси 3 милиони активни клиенти, и физички лица и компании, низ Југоисточна Европа.

Во Словенија НЛБ управува со 70% од готовината во оптек, 37% од депозитите на населението, речиси 40% од корпоративните и меѓународните плаќања, 42% од управувањето со средства и повеќе од 70% од услугите за животно осигурување кои се нудат преку банкарскиот канал.

Амбицијата на групацијата е да има банкарски операции на сите пазари на Западен Балкан. Во моментов, само Хрватска и Албанија се надвор од нивната банкарска мрежа. Во Хрватска НЛБ е присутна само преку услуги за финансиски лизинг, додека во Албанија сè уште нема директно присуство.

Групацијата има силна позиција во Косово, каде е меѓу најголемите банки, како и во Северна Македонија, каде има водечка позиција во кредитите за домаќинствата. Во Босна и Херцеговина, Црна Гора и Србија НЛБ исто така е меѓу главните кредитори во економијата.

Бродњак истакнува дека искуството на банката со албанското население на пазарите каде што веќе работи е многу позитивно, па затоа е логично НЛБ да размислува како да ги понуди своите услуги и на единствениот регионален пазар каде што сè уште не е присутна.

Влезот на НЛБ во Албанија, според него, би помогнал дополнително да се поврзат регионалните пазари и да се зајакнат прекуграничните финансиски текови.

Групацијата внимателно ги следи случувањата во целиот регион на Југоисточна Европа и е подготвена да анализира можности за раст преку преземања и спојувања на компании. Фокусот не е само на банките, туку и на други сегменти како осигурување и управување со средства.

Неодамна НЛБ ја зајакна својата позиција со преземањето на Summit Leasing во Словенија, компанија која работи и во Хрватска.

Според Бродњак, НЛБ е системски важна финансиска институција во регионот. На секој пазар каде што работи како банка, нејзиниот удел на пазарот надминува 10%, а во некои земји е уште поголем. Во Словенија уделот изнесува 33%, во Северна Македонија речиси 16%, а во Косово речиси 18%.

Банката работи со универзален банкарски модел и нуди комплетен спектар финансиски услуги, од банкарство за население и компании до инвестиции, осигурување и советување.

НЛБ очекува дека Албанија ќе продолжи да се развива, особено поради напредокот во приближувањето кон стандардите на Европската унија, што го намалува ризикот и ја зголемува довербата кај странските инвеститори.

Според Бродњак, Албанија и Црна Гора би можеле да бидат меѓу првите земји од регионот што ќе се приклучат кон Европската унија, што би било силен поттик за целиот Западен Балкан.

Во иднина се очекуваат значајни инвестиции во инфраструктурата во Албанија, од патишта и железници до производство на енергија. НЛБ е подготвена да поддржи проекти кои ја намалуваат потрошувачката на енергија, произведуваат зелена енергија, ги подобруваат електричните мрежи и транспортната инфраструктура.

Од друга страна, банката гледа значаен потенцијал и во финансирањето на потрошувачкиот сектор, поттикнат од младото население и растечките потреби на потрошувачите.

И покрај новите банки кои неодамна добија лиценца во Албанија, Бродњак смета дека на долг рок албанскиот банкарски сектор повторно ќе се движи кон натамошна консолидација, особено по евентуалното членство во ЕУ и еврозоната.

Тој истакнува дека банкарскиот сектор во Албанија е средно концентриран, при што петте најголеми банки контролираат околу 75% од пазарот.

Во однос на демографските предизвици во регионот, Бродњак вели дека сите земји од Западен Балкан се соочуваат со намалување на населението и миграција на млади луѓе, но Албанија сепак има една од најмладите популации во Европа.

Според него, регионот треба да се фокусира на подобрување на квалитетот на животот за да ги задржи младите, да ги поттикне семејствата да имаат повеќе деца и да биде отворен за имиграција, бидејќи без странски работници многу економски и социјални системи нема да можат да функционираат.

Трговската размена меѓу Словенија и Албанија расте, но сè уште е релативно мала, што значи дека постои значителен потенцијал за проширување.

Бродњак нагласува дека фактот што НЛБ ја разгледува можноста за влез на албанскиот пазар е јасен сигнал дека пазарот во Албанија се смета за стабилен, предвидлив и атрактивен за странските инвеститори.

Извор: Monitor.al

Малите и средни претпријатија во Македонија добиваат можност за инвестирање во зелени технологии и енергетска ефикасност преку наменска кредитна поддршка што ја нуди Комерцијална банка. Оваа финансиска поддршка има цел да им помогне на компаниите да ги намалат трошоците, да ја зголемат оперативната ефикасност и да придонесат за заштита на животната средина.

Кредитната линија е финансирана преку програмата GFF Македонија на Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) и е наменета за мали и средни бизниси кои сакаат да инвестираат во одржливи решенија и модерни технологии со пониска потрошувачка на енергија.

Во рамки на оваа програма, компаниите можат да добијат кредит до 1.000.000 евра по клиент, со рок на отплата до 10 години и грејс период до 2 години. Дополнително, на располагање им стои бесплатна техничка помош и индивидуален пристап при подготовка и реализација на проектите.

По успешната реализација на инвестицијата, компаниите можат да добијат и финансиска стимулација до 10 проценти од вредноста на проектот.

Кредитната линија е обезбедена со заем од Европската банка за обнова и развој во рамките на заедничкиот Зелен финансиски фонд (Green Finance Facility), поддржан од Програмата за развој на Обединетите нации (УНДП), Обединетите нации, Заедничкиот SDG фонд, Владата на Република Северна Македонија и ЕБОР.

Повеќе информации за условите и начинот на аплицирање се достапни на веб-страницата на Комерцијална банка.

Растењето на децата е исполнето со мали, но значајни моменти во кои постепено учат да носат сопствени одлуки. Дел од тие искуства е и начинот на кој се запознаваат со вредноста на парите, како да ги користат, како да штедат и како одговорно да располагаат со нив.

Во време кога дигиталните плаќања се сè почести, родителите бараат начин како децата да ги научат овие навики постепено и безбедно, со доволно слобода за учење, но и со родителски надзор.

Токму со оваа цел, Халкбанк ја нуди Mastercard Debit Junior, платежна дебитна картичка наменета за деца од 9 до 15 години, која на едноставен и практичен начин ги воведува младите во светот на современите плаќања.

Практична картичка за секојдневни ситуации

Mastercard Debit Junior се издава со име и презиме на детето и е поврзана со негова платежна сметка. Со картичката децата можат да плаќаат на ПОС терминали, да подигнуваат средства од банкомати и да вршат интернет трансакции, како и бесконтактни плаќањана сите означени места. На овој начин, картичката станува дел од нивното секојдневие, без разлика дали станува збор за шопинг, училишни потреби или активности со пријателите.

Родителите секогаш имаат контрола

За дополнителна сигурност, дневниот лимит е поставен на 2.000 денари по канал, но родителите или старателите можат да го прилагодат во секое време преку електронското или мобилното банкарство или преку контакт центарот на банката. Истовремено, тие имаат постојан увид во трошењето на детето преку електронското и мобилното банкарство, а за секоја извршена трансакција добиваат СМС известување. Доколку картичката се изгуби, таа може веднаш да се блокира преку електронското банкарство.

Кога плаќањето станува уште поедноставно

Mastercard Debit Junior може да се дигитализира преку Apple Pay, Google Pay и Fidesmo Pay, што овозможува брзи и безбедни бесконтактни плаќања. На овој начин картичката може да се користи и преку мобилен телефон или друг дигитален уред, што ја прави уште попрактична за секојдневна употреба.

Без трошоци за првата година и со повеќе погодности

Отворањето, водењето и одржувањето на платежната сметка за малолетно лице се без трошоци, а средствата од сметката на родителот може бесплатно да се префрлат на сметката на детето. Дополнително, до 31 март 2026 година картичката се издава без надоместок за уписнина.

За Mastercard Debit Junior може да се аплицира во филијалите на Халкбанк во присуство на двајцата родители или старатели, со приложување на потребната документација.

На овој начин, Банката им помага на младите уште од најрана возраст да изградат одговорен однос кон парите и постепено да ги стекнат навиките што ќе им бидат важни и во иднина.