Гувернерот на Народна банка, Трајко Славески, и заменик-претседателката на Светската банка, Антонела Басани, потпишаа договор за техничка и експертска поддршка за воведување систем за инстант плаќања во земјата, соопшти Народна банка.

Со поддршка на Светска банка се интензивираат активностите за приклучување кон СЕПА и за вклучување на домашните банки во шемата за кредитни трансфери, што треба да овозможи побрзи и поевтини прекугранични плаќања.

На средбите во Вашингтон било истакнато дека Светска банка ќе продолжи да ја поддржува интеграцијата на финансискиот систем во европските платни механизми, вклучително и воспоставување систем за инстант плаќања и негово поврзување со ТИПС на Европската централна банка, како и со системите во Западен Балкан.

Народна банка работи на решение засновано на модел на ТИПС, развиен од Банката на Италија, а за таа цел е потпишан договор за техничка соработка со Светска банка, кој опфаќа експертска поддршка во дизајнот и имплементацијата.

Соработката меѓу двете институции вклучува и поддршка во области како финансиска стабилност, регулатива, дигитализација, управување со ризици и финансиска вклученост.

Делегацијата на Народна банка учествувала и на работна средба во Вашингтон со претставници на меѓународни институции и централни банки од регионот, каде биле разгледани следните чекори за воведување на системот за инстант плаќања.

Народната банка остварува континуиран напредок во областа на статистиката, со висока усогласеност со меѓународните стандарди и засилена транспарентност. Ова беше истакнато на средбата на гувернерот д-р Трајко Славески и делегацијата на Народната банка со претставници на Одделот за статистика на Меѓународниот монетарен фонд, одржана на маргините на Пролетните средби на ММФ и Светската банка.

На средбата беше нагласено дека Народната банка активно придонесува кон иницијативата на ММФ за проширување на СДДС плус стандардот. Во таа насока, од јануари 2026 година започна редовна дисеминација на дополнителен индикатор, кој се однесува на показателот за нето-отворена девизна позиција во однос на капиталот, на Националната страница за стандардни податоци (NSDP).

Значаен напредок е постигнат и во областа на финансиските сметки, со објавување на  кварталните податоци за трансакции. Со тоа, Народната банка целосно ги имплементира препораките на ММФ, во однос на опфатот на податоците, со што се постигна усогласување со најновите меѓународни стандарди во оваа област.

Во доменот на екстерните статистики се преземаат активности за натамошно подобрување на квалитетот и деталноста на податоците. Во овој контекст, се реализира и проектот за воспоставување единствен склад на статистички податоци, финансиран од Европската комисија преку ИПА 2021.

Во доменот на монетарната статистика, продолжуваат активностите за воспоставување интегриран систем за известување за статистички и супервизорски потреби. Подзаконските акти донесени во 2025 и 2026 година воспоставуваат сеопфатна рамка за усогласено известување од банките и штедилниците, при што новиот систем ќе започне со примена од септември 2026 година, а известувачите веќе активно го тестираат.

Соговорниците ја истакнаа важноста на досегашната соработка и изразија подготвеност за нејзино понатамошно продлабочување, со фокус на унапредување на статистичките практики и усогласувањето со меѓународните стандарди.

Европската централна банка (ЕЦБ) се очекува да ги зголеми каматните стапки во јуни, поттикната од растот на инфлацијата оваа година како последица на конфликтот во Иран, покажува истражување на „Bloomberg“.

Според анкетата спроведена во периодот од 9 до 15 април, зголемувањето од 0,25 процентни поени најверојатно ќе биде единственото вакво движење годинава, бидејќи не се очекува конфликтот да предизвика долгорочен ценовен шок.

Инфлацијата се прогнозира да достигне 2,8 проценти во 2026 година, што е значително повеќе од претходната прогноза од 2 проценти. Потоа се очекува постепено стабилизирање на 2,1 процент во 2026 и 2,0 проценти во 2027 година, што е во согласност со целта на ЕЦБ.

Извори блиски до ЕЦБ наведуваат дека креаторите на монетарната политика во моментов се наклонети кон задржување на каматните стапки на претстојниот состанок кон крајот на април. Сепак, дел од нив, меѓу кои и претседателот на германската централна банка Јоаким Нагел, не ја исклучуваат можноста за интервенција и во тој период.

Во претходната анкета, пред мартовската седница, економистите очекуваа ЕЦБ да го игнорира конфликтот без да преземе мерки. За разлика од нив, инвеститорите во меѓувреме калкулираат поагресивен пристап и моментално предвидуваат две зголемувања на каматните стапки во текот на годината.

Ескалацијата на борбите на Блискиот Исток и растот на цените на енергенсите ја ставаат ЕЦБ во незгодна позиција. Зголемувањето на трошоците за задолжување би можело да го забави кревкиот економски опоравок на еврозоната, која опфаќа 21 земја.

Аналитичарите проценуваат дека економскиот раст оваа година ќе изнесува само 0,9 проценти, што е помалку од претходната прогноза од 1,2 проценти, поради зголемените трошоци за енергија кои ги оптоваруваат компаниите и домаќинствата. Во наредниот период се очекува постепено забрзување на растот – на 1,3 проценти во 2027 и 1,4 проценти во 2028 година.