Банки
Грижата за финансиската писменост на младите и во изминатата учебна година беше еден од приоритетите на Народната банка
Народната банка спроведе засилени активности во доменот на финансиската едукација преку изведување обуки за учениците, спроведување едукативни презентации, едукативни материјали, натпревари, квизови и објави на едукативни содржини и во учебната 2022/2023 година. Народната банка ја заокружи годината со изведени над 150 едукативни предавања за јакнење на финансиската писменост и инклузија, со голем број учесници, меѓу кои ученици, студенти, наставници и професори, како и деца од предучилишна возраст.
Предавањата за учениците и студентите го одбележаа и годинашното издание на Глобалната недела на парите, под тема „Планирајте си ги парите, засадете ја иднината“ којашто беше посветена на одржливоста и подигнувањето на свеста од последиците на индивидуалното финансиско однесување, не само врз финансиската иднина, туку и врз животната средина и општеството. Заложбата на Народната банка е да ги поттикне младите луѓе да гледаат долгорочно при носењето на своите финансиски одлуки и да го имаат предвид влијанието врз животната средина и општеството. За таа цел, Народната банка изведе виртуелни предавања за учениците од основните училишта од руралните и од помалите градски средини. Со предавањата беа опфатени голем број ученици и професори. Учебната година, во чии рамки беше вклопена и финансиската едукација од Народната банка, заврши и со едукативен квиз за учениците од едно средно економско училиште, како и виртуелно предавање за студентите, кои имаа можност да се запознаат со инфраструктурата на платните системи во нашата земја, видовите платежни услуги и развојот на платежните услуги во последните неколку години, како и со основните карактеристики и придобивки од воведувањето на новиот Закон за платежни услуги и платни системи, којшто стапи на сила од 1 јануари 2023 година. Воедно, во текот на јуни, во соработка со Сојузот на математичари, ќе се одржат предавања за подготовка на тимот на средношколци коишто ќе ја претставуваат нашата земја на Меѓународната економска олимпијада.
За зголемувањето на финансиската писменост и финансиската инклузија на населението се предвидени активности и во Стратегијата за финансиска едукација и финансиска инклузија 2021 ‒ 2025 година. Во денешните услови на динамичен финансиски систем таа е сѐ попотребна за сите возрасти и за сите социјални слоеви од населението. Досегашното успешно работење се потврдува и со продолжувањето на соработката во доменот на финансиската едукација со ИНФЕ-ОЕЦД и Министерство за финансии на Холандија во рамките на Проектот за финансиска писменост и во наредниот петгодишен период од 2023 до 2027 година, при што предност му се дава на натамошното подобрување на нивото на финансиската писменост на населението преку утврдувањето и спроведувањето на домашните стратегии и политики за финансиска писменост, преку изработка на анализи, извештаи и препораки за градење капацитети приспособени на соодветните институционални потреби и стратегиските приоритети.
Банки
Славески: Mожна e корекција на основната каматна стапка ако има натамошни инфлациски притисоци
„Доколку има натамошни притисоци врз ценовното ниво, ќе реагираме со корекција на каматните стапки нагоре, но конечната одлука ќе зависи од расположливите податоци за инфлацијата и за нејзините движења во наредниот период“, порача гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, во гостување во поткастот „Каде се парите“ со Горан Теменугов.
Тој нагласи дека Народната банка внимателно ги следи инфлациските движења коишто, по период на дезинфлација, повторно бележат забрзување во март и април, под влијание на надворешни фактори, пред сè на растот на цените на енергентите.
Славески појасни дека претходно економијата била блиску до стабилизирање на инфлацијата на ниво од околу 2,5%, но дека последните геополитички случувања придонесле за промена на трендот и за зголемена неизвесност кај ценовните движења.
Тој истакна дека монетарната политика мора да биде внимателна и балансирана, бидејќи пребрзото затегнување може да предизвика забавување на економскиот раст, додека задоцнетата реакција може да доведе до вградување повисоки инфлациски очекувања.
Гувернерот додаде дека основната каматна стапка е главниот инструмент во одржувањето на ценовната стабилност, но дека Народната банка располага и со други инструменти, вклучително и макропрудентни мерки за зачувување на финансиската стабилност.
Народната банка и во иднина внимателно ќе ги следи економските показатели и ќе носи одлуки врз основа на поширок збир податоци за инфлацијата и за економските движења, при што во фокусот и натаму ќе биде одржувањето на ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Добивката на УНИ Банка намалена за 61 отсто во првиот квартал
УНИ Банка во првиот квартал од годинава остварила нето-добивка од 56,6 милиони денари, што претставува пад од 61 отсто во споредба со истиот период лани, објави SeeNews повикувајќи се на финансиските резултати на Банката.
Според објавените податоци, добивката на Банката во периодот јануари – март изнесувала околу 915 илјади евра.
Во кратката објава не се наведуваат дополнителни детали за причините за намалувањето на профитот, но резултатите покажуваат значително послаб финансиски резултат во однос на првиот квартал минатата година.
Анализи
Монетарни движења во април: Пад на депозитите, но силен раст на кредитите
Во април 2026 година паричната маса забележа месечен пад од 1,3%, главно како резултат на намалувањето на краткорочните депозити, покажуваат најновите податоци на Народната банка.
Вкупните депозити на месечно ниво се намалени за 1,4%, при што падот е концентриран кај корпоративниот сектор, додека депозитите на домаќинствата продолжиле да растат. На годишно ниво, депозитите бележат зголемување од 9,3%.
Во истиот период, вкупните кредити се зголемени за 1% на месечно и за 13,3% на годишно ниво, што укажува на континуирана кредитна активност кај компаниите и домаќинствата.
Кредитирањето на корпоративниот сектор бележи годишен раст од 15%, додека кредитите на домаќинствата се зголемени за 11,9%. Кај граѓаните, најизразен раст и понатаму имаат потрошувачките и станбените кредити. Потрошувачките кредити во април пораснале за 1,2% на месечно и 11,2% на годишно ниво, додека станбените кредити бележат раст од 1,3% месечно и 16,2% на годишна основа.
Од Народната банка посочуваат дека депозитите на домаќинствата во април се зголемени за 1,6% на месечно ниво и за 10,5% на годишно ниво, поттикнати од растот на депозитните пари и краткорочните депозити во странска валута.
Податоците упатуваат на комбинирани движења во монетарниот сектор – умерено забавување на депозитната динамика во корпоративниот сегмент, при истовремено засилена кредитна активност и стабилен раст кај населението.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија


