Цената на бакарот достигна нов историски рекорд, додека топилниците ширум светот се соочуваат со сериозен пад на профитабилноста поради недостиг на бакарен концентрат.

Тримесечниот бакар на Лондонската берза за метали оваа недела достигна рекордни 14.779 долари за тон, пред цената благо да се повлече кон околу 14.630 долари. Од почетокот на годината бакарот е поскап за речиси 18%.

Сепак, високите цени не се прелеваат и кај компаниите кои ја преработуваат суровината. Референтната такса за третман и рафинирање за 2026 година падна на нула долари за тон, што е најниско ниво досега. За споредба, во 2025 година изнесувала 21,25 долари, а во 2024 година 80 долари за тон.

На спот-пазарот состојбата е уште поизразена, бидејќи таксите во текот на годината паднале и до околу минус 127 долари за тон. Тоа практично значи дека топилниците во одредени случаи им плаќаат на рударските компании за да обезбедат концентрат за преработка.

Кина преработува околу половина од светскиот бакар и е одговорна за повеќе од 90% од растот на глобалниот капацитет за топење од 2005 година. Сепак, растот на рударското производство не успева да го следи проширувањето на преработувачките капацитети.

Дополнителен притисок создаваат проблемите со производството во неколку големи рударски центри. Чиле го забележа најслабото производство во втор квартал во најмалку 19 години, додека нарушувања имаше и во Конго и Индонезија. Рудникот Cobre Panama, пак, и натаму е затворен поради правен спор.

Во исто време, продолжуваат инвестициите во нови топилници. Индонезија во последните години привлече повеќе од девет милијарди долари инвестиции во капацитети за преработка на бакар, а глобално се планираат проекти кои би можеле да додадат повеќе од осум милиони тони нов капацитет до почетокот на 2040-тите.

На пазарот влијаат и очекувањата за можни американски царини на увозот на рафиниран бакар, поради што поголеми количини метал се насочуваат кон САД. Залихите на COMEX се искачија на рекордни околу 700.000 тони.

Побарувачката, пак, продолжува да расте поради развојот на дата-центрите, електричните возила и инвестициите во електроенергетските мрежи. Аналитичарите оценуваат дека станува збор за структурен недостиг на понуда, а не само за краткорочен пазарен циклус.

Извор: Oilprice.com

Билјана Мишиќ, извршна директорка на Iute Македонија, ќе биде дел од панел-дискусијата на Finelevate Digital Summit 2026.

Со повеќе од две децении искуство во индустријата за финансиски услуги, Мишиќ зад себе има богато професионално искуство во банкарството, дигиталната трансформација, корисничкото искуство, како и во примената на нови технологии и финансиски иновации.

Како извршна директорка на Iute Македонија, која е дел од естонската Iute Group, таа активно работи на развојот на современи, дигитални и кориснички ориентирани финансиски услуги.

Нејзиното искуство во дигиталната трансформација и финтек-иновациите се очекува да даде значаен придонес во дискусијата на самитот.

Мишиќ е и членка на Претседателството на Асоцијацијата на финансиски друштва при Стопанската комора на Северна Македонија, каде придонесува кон развојот на домашниот финтек-екосистем.

iute Macedonia ќе биде Fintech Partner на E-commerce Conference 2026, која ќе се одржи на 3 ноември во Националната опера и балет во Скопје, соопштија организаторите на конференцијата.

Во фокусот на партнерството е развојот на дигиталните финансиски услуги и улогата што финтек секторот ја има во обликувањето на современата дигитална економија.

Од E-commerce Conference посочуваат дека iute Macedonia преку комбинација на технолошки иновации и пристап ориентиран кон корисниците развива дигитални финансиски решенија со цел секојдневното управување со финансиите да биде побрзо и поедноставно.

Компанијата во своето портфолио нуди потрошувачко финансирање, платежни услуги, решенија од типот „Buy Now, Pay Later“, како и Myiute superapp.

Организаторите наведуваат дека токму ваквите решенија ќе бидат дел од пошироката дискусија за иднината на финансиските технологии и електронската трговија.

E-commerce Conference 2026 ќе се одржи на 3 ноември во Националната опера и балет во Скопје.