Цените на бензинот, дизелот и електричната енергија продолжуваат да растат, што ги принуди речиси сите земји од Европската унија да воведат мерки за поддршка на граѓаните и стопанството. Иако целта е иста – да се ублажи ударот врз животниот стандард и економијата – пристапите се разликуваат, а трошоците значително ги оптоваруваат државните буџети, пренесува Deutsche Welle.

Земјите низ Европа реагираат со различни пакети: директни субвенции, даночни олеснувања или административно ограничување на цените. Сепак, сите модели носат сериозен финансиски товар за јавните финансии.

Во Германија беше воведено привремено намалување на акцизите на горивата за околу 17 центи по литар во период од два месеца, како и олеснувања за вработените преку признавање на трошоците за превоз од првиот километар. Дополнително, намалена е и надоместокот за пренос на електрична енергија, што носи ограничени заштеди за домаќинствата.

Холандија се фокусира на директна финансиска помош за домаќинствата со ниски приходи, намалување на даноците за комерцијални возила за 50 проценти и зголемување на надоместоците за превоз. Во тек е и процес за одобрување субвенции за енергетска ефикасност, како што е изолација на домовите.

Во Италија е донесен пакет вреден околу три милијарди евра, кој вклучува намалување на акцизите за околу 25 центи по литар, поддршка за енергетски интензивните индустрии и даночни олеснувања за транспортниот сектор.

Грција и Австрија применуваат сличен модел со намалување на даноците на горивата.

Во Франција е усвоен пакет помош вреден околу 70 милиони евра.

Хрватска се одлучи за административно утврдување на максимални цени на горивата, кои се ажурираат на секои две недели, како и за поддршка на граѓаните при плаќањето на електричната енергија. Истовремено, намалените акцизи индиректно ги намалуваат цените, но и буџетските приходи.

Во Словенија државата директно ги ограничува цените на струјата и горивата, користејќи ја контролата на цените како клучен механизам за заштита на потрошувачите.

Србија исто така применува државно утврдување на цените на горивата, со директна регулација на пазарот.

Во Босна и Херцеговина нема директна контрола на цените, но пониските даноци придонесуваат бензинот да биде поевтин, додека дизелот е поскап во однос на регионот.

Специфичен пристап има Унгарија, каде пониските цени важат за возила со домашни регистарски таблички, додека странските возачи плаќаат повисоки цени.

И покрај различните мерки, заедничкиот предизвик останува ист – како да се заштитат граѓаните и економијата, без притоа да се наруши стабилноста на државните буџети.

Глобалните цени на нафтата пораснаа утринава за време на тргувањето во Азија, откако претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека Соединетите Американски Држави пресретнале и заплениле товарен брод што пловел под иранско знаме.

Ова следуваше откако Иран во саботата соопшти дека повторно го затвора пловниот пат низ Ормутскиот теснец за комерцијални бродови, со предупредување дека секој брод што ќе му се приближи ќе биде цел на напад.

Терминските договори за Brent нафтата пораснаа за 4,74% на 94,66 долари (70,11 фунти) по барел, додека американската нафта West Texas Intermediate поскапе за 5,6% на 88,55 долари.

Енергетските пазари бележат силни осцилации откако САД и Израел го нападнаа Иран на 28 февруари, по што Техеран се закани дека ќе таргетира бродови во теснецот низ кој минуваат околу 20% од светската нафта и течен природен гас (LNG).

Претходно, Трамп изјави дека американски претставници во понеделник ќе престојуваат во Пакистан на разговори. Официјален претставник на Белата куќа соопшти дека делегацијата ќе ја предводи потпретседателот Џеј Ди Венс.

Сепак, иранските државни медиуми пренесоа дека Техеран „засега нема планови да учествува“ во разговорите, иако иранските власти сè уште не го прецизирале конечниот став на земјата.

„Пазарите на нафта продолжуваат да осцилираат како одговор на променливите објави на социјалните мрежи од САД и Иран, наместо на реалните околности на теренот, кои и понатаму го отежнуваат брзото обновување на протокот на нафта“, изјави аналитичарот Саул Кавоник од финансиската компанија МСТ Марки за Би-Би-Си.

„Сето тоа е дел од преговорите што во реално време се одвиваат во Ормутскиот теснец.“

Ормутскиот теснец остана затворен и во неделата, ден откако Корпус на чуварите на исламската револуција соопшти дека го прекинува привременото отворање кое следеше по американската поморска блокада, за која тврдат дека ги крши условите од договорот за примирје. Иран наведе дека теснецот ќе остане затворен сè додека САД не ја прекинат поморската блокада.

Трамп во петокот изјави дека блокадата ќе остане на сила сè додека двете земји не постигнат договор.

Американскиот сенатор Берни Сандерс предупредува дека економската нееднаквост во САД достигнала историски размери и бара воведување нов данок за најбогатите граѓани.

Во анализа објавена во „Гардијан“, Сандерс наведува дека 1% од најбогатите Американци поседуваат повеќе богатство отколку 93% од населението на дното на економската скала. Според него, богатството на поединци како Илон Маск е поголемо од имотот на повеќе од половина американски домаќинства.

Тој истакнува дека нееднаквоста дополнително се продлабочува, особено по даночните олеснувања воведени за време на администрацијата на Доналд Трамп, кога милијардерите значително го зголемиле своето богатство.

Според Сандерс, проблемот лежи и во даночниот систем, кој им овозможува на најбогатите да плаќаат пониски ефективни стапки од просечните работници. Тој наведува примери каде милијардери плаќаат значително помал данок од професии како наставници, медицински сестри или возачи на камиони.

Дополнително, некои големи корпорации, и покрај милијардните профити, не платиле никаков федерален данок на доход, што, според него, е резултат на законски „дупки“ креирани под влијание на корпоративни лобисти.

Сандерс предлага воведување данок од 5% на нето-богатството на милијардерите во САД. Според неговите пресметки, ова би донело околу 4,4 трилиони долари во наредната деценија.

Со тие средства, тој предлага директна финансиска помош за домаќинствата со пониски приходи, изградба на милиони достапни станови, проширување на здравственото осигурување, универзална грижа за деца и зголемување на платите во образованието.

Сандерс заклучува дека САД се соочуваат со избор меѓу демократија и концентрација на богатството кај мал број луѓе, повикувајќи на економски систем што ќе работи во интерес на сите граѓани.