Европската централна банка предупредува дека растечката употреба на стејблкоините би можела да ги намали депозитите на граѓаните во комерцијалните банки и со тоа да ја загрози нивната способност за кредитирање.

Членот на Извршниот одбор на ЕЦБ, Пјеро Чиполоне, на банкарска конференција во Рим изјави дека европските банки постепено ја губат контролата врз платежните услуги, надоместоците и податоците за трансакциите.

Според него, мобилните плаќања веќе сочинуваат повеќе од една десетина од трансакциите на продажните места во Ирска, Холандија и Финска. Кога клиентите користат вакви услуги, банките најчесто плаќаат повисоки надоместоци отколку кај дебитните картички, а често не добиваат ниту податоци за плаќањата.

„Доколку употребата на стејблкоините во иднина се зголеми, банките ќе ги загубат и депозитите на населението“, предупреди Чиполоне.

Стејблкоините се приватно издадени криптотокени чија вредност најчесто е врзана за американскиот долар. Тие им овозможуваат на корисниците да чуваат и пренесуваат средства преку дигитални паричници, надвор од традиционалниот банкарски систем.

Глобалниот пазар на стејблкоини се проценува на околу 300 милијарди долари и речиси целосно е деноминиран во американска валута.

ЕЦБ предупредува дека евентуалното масовно прифаќање на овие дигитални средства би можело да ја намали депозитната база на банките. Депозитите претставуваат еден од главните извори што банките ги користат за одобрување кредити на компаниите и населението, поради што нивното намалување би можело да доведе и до послаба кредитна активност.

Овој ризик е особено значаен за малите и задружните банки, кои работат со пониски профитни маржи и во голема мера зависат од локалните клиенти. Половина од филијалите на италијанските задружни банки, на пример, опслужуваат населени места со помалку од 10.000 жители.

Како одговор на промените во платежниот сектор, ЕЦБ го предлага дигиталното евро – електронска форма на готовина издадена од централната банка, која би се дистрибуирала преку комерцијалните банки.

Според предложениот модел, банките би ги воделе сметките на клиентите, би добивале приходи од надоместоците и би ги задржале релевантните податоци за трансакциите. ЕЦБ веќе избрала 36 даватели на платежни услуги, меѓу кои „Дојче банк“, „УниКредит“ и „Револут“, за пилот-програма што треба да почне во втората половина на 2027 година.

За да се спречи одлевање на депозитите и кон дигиталното евро, на него нема да се пресметува камата, а ќе бидат воведени и ограничувања за износот што едно лице ќе може да го поседува.

Преговорите за законската рамка на дигиталното евро се во тек, а европските институции настојуваат да постигнат договор до крајот на 2026 година. Првото издавање на дигиталното евро се очекува во 2029 година.