Анализи
Конфликтот на Блискиот Исток ги зголемува ризиците за економскиот раст, предупредува ЕБОР
Конфликтот на Блискиот Исток носи зголемени ризици за економскиот раст и инфлацијата во земјите опфатени од Европската банка за обнова и развој (ЕБОР), се наведува во најновиот Регионален економски извештај на институцијата.
Во анализата се посочува дека растот на цените на енергијата и ѓубривата, нарушувањата во трговијата и туризмот, како и заострувањето на финансиските услови веќе имаат влијание врз економиите во регионот, особено кај земјите кои имаат силни врски со пазарите од Заливот.
Главната економистка на ЕБОР, Беата Јаворчик, предупредува дека војната покажува колку брзо геополитичките шокови можат да се прелеат врз енергетските пазари, синџирите на снабдување и финансиските текови. Цените на енергијата веќе бележат раст поради нарушувања во производството и транспортните рути во Персискиот Залив, иако сè уште се под историските максимуми.
Според извештајот, доколку цената на нафтата се задржи над 100 долари за барел, а проблемите во снабдувањето со хемикалии и метали продолжат, глобалниот економски раст може да се намали за најмалку 0,4 процентни поени, додека инфлацијата би можела да порасне за повеќе од 1,5 поени. Во такво сценарио, растот во регионот на ЕБОР би се намалил до 0,4 процентни поени.
Пазарите на гас остануваат затегнати, при што резервите во Европа се значително под просекот од претходните години. Дури и ако конфликтот заврши наскоро, цените би можеле да останат високи поради постепеното обновување на залихите.
Дополнително, под притисок се и суровините за ѓубрива и индустриските материјали како алуминиум, сулфур и петрохемикалии, кои минуваат низ Ормутскиот теснец, што го зголемува ризикот од повисоки трошоци за производство и храна.
Негативни ефекти се очекуваат и во туризмот и дознаките. Економиите зависни од туризам, како Јордан, се соочуваат со намален број посетители, додека дознаките од земјите на Советот за соработка на Заливот кон држави како Либан, Јордан и Египет би можеле да ослабат.
Воедно, растот на приносите на обврзниците во јужниот и источниот Медитеран и во Турција укажува на заострување на финансиските услови, што може да доведе до зголемен одлив на капитал доколку пазарите дополнително се влошат.
ЕБОР предупредува дека најпогодени ќе бидат земјите со висока зависност од увоз на енергија, храна и ѓубрива, силни економски врски со Заливот и ограничен фискален простор. Меѓу нив се и Северна Македонија, Египет, Ирак, Јордан, Либан, Молдавија, Монголија, Сенегал, Тунис, Турција и Украина.
Од банката нагласуваат дека долгорочните последици може да вклучуваат зголемени ризици за енергетската безбедност и поголема фрагментација на глобалната трговија, додека некои извозници на суровини би можеле да имаат корист од повисоките цени. ЕБОР порачува дека е подготвена да ги поддржи земјите и клиентите во справување со овие предизвици.
Анализи
Минималната плата не покрива кирија во повеќето европски главни градови
Трошоците за домување и режиски услуги се најголемата категорија расходи за европските домаќинства. Според најновите податоци на Евростат, 23,6 проценти од потрошувачката на домаќинствата во Европската Унија одат за домување, вода, струја, гас и други горива.
Кириите, пак, како што пишува Euronews, претставуваат особено голем товар во поголемите градови, особено за луѓето кои примаат минимална плата.
Анализата на Европската конфедерација на синдикати (ETUC), базирана на податоци од Европската Унија, покажала дека просечната цена за изнајмување двособен стан во главните градови на повеќето земји-членки е повисока од бруто минималната плата.
Најтешка е состојбата за работниците кои примаат минимална плата во Прага. Во чешката престолнина просечната кирија изнесува 1.710 евра, додека минималната плата е само 924 евра. Тоа значи дека за двособен стан се потребни 185 проценти од минималната плата.
На второ место е Лисабон со 168 проценти. Во Португалија месечната бруто минимална плата изнесува 1.073 евра, додека просечната кирија во главниот град достигнува 1.710 евра.
Учеството на бруто минималната плата потребно за кирија надминува 150 проценти и во Будимпешта (159), Братислава (158), Софија (154), Атина (153) и Рига (151 процент). Тоа значи дека лицата со минимална плата би морале да ја потрошат целата заработка само за кирија, а сепак би им недостигале дополнителни средства за да ја покријат.
Овој процент надминува 100 проценти, што значи дека минималната плата не е доволна за плаќање кирија, и во Валета (143), Париз (138), Талин (131), Мадрид (125), Букурешт (122), Варшава (117), Даблин (113), како и во Љубљана и Вилнус со по 105 проценти.
Најдобра е состојбата за работниците со минимална плата во Брисел и Берлин, каде киријата изнесува 70, односно 76 проценти од минималната плата.
„Високите трошоци за домување и ниските плати ги туркаат луѓето во сиромаштија, а економијата кон рецесија. Огромниот јаз меѓу кириите и платите е целосно неодржлив. Кога на тоа ќе се додадат и растечките трошоци за енергија и храна, вработените мора да позајмуваат пари за основни потреби и практично немаат расположлив приход – што штедењето за замена на основни апарати или посета на стоматолог го прави невозможно“, предупреди генералната секретарка на ETUC, Естер Линч.
Во споредба со главните градови, државните просеци покажуваат нешто подобра слика. Во многу земји бруто минималната плата е доволна за плаќање кирија, но таа и понатаму претставува значително поголем трошок од просечните 23,6 проценти што европските домаќинства ги издвојуваат за домување и режии.
Меѓу 16-те земји на ЕУ опфатени со анализата, процентот од минималната плата потребен за покривање на киријата се движи од 33 проценти во Полска до 61 процент на Малта.
Анализи
Прометот на Македонска берза порасна за речиси 75 отсто, најмногу се тргуваше со акциите на Комерцијална банка
Македонска берза ја започна мајската трговска недела со значително зголемен промет и засилен интерес кај инвеститорите, особено за банкарските акции. Според неделниот извештај за периодот од 4 до 8 мај, вкупниот промет на официјалниот и редовниот пазар достигнал 96 милиони денари, што претставува раст од 74,92 проценти во однос на претходната недела.
Најтргувана повторно беше Комерцијална банка, со реализиран промет од 33,3 милиони денари. Зад неа следуваат Македонски Телеком со 19,4 милиони денари и НЛБ Банка АД Скопје со 10,9 милиони денари промет.
Меѓу најтргуваните компании беа и Алкалоид со 9,3 милиони денари и Макпетрол со 6,7 милиони денари.
Во текот на неделата биле реализирани 426 трансакции, при што биле истргувани вкупно 77.278 акции и обврзници.
Најголем раст на вредноста забележале акциите на ОКТА, кои пораснале за 11,98 проценти. Позитивно движење имале и акциите на ТИТАН УСЈЕ со раст од 1,21 процент, како и Макпетрол со раст од 0,89 проценти.
Од друга страна, најголем пад е регистриран кај Стопанска банка Скопје, чии акции ослабеле за 5,44 проценти. Во минус неделата ја завршиле и Макстил со пад од 2,31 процент и Гранит со намалување од 1,63 проценти.
Според количината на истргувани акции, најактивно се тргувало со акциите на Македонски Телеком, каде биле реализирани 38.854 акции. Следуваат Попова Кула со 9.500 акции и Макстил со 4.409 акции.
Податоците од првата недела во мај покажуваат дека интересот на инвеститорите останува фокусиран на банкарскиот и енергетскиот сектор, додека прометот на домашниот пазар продолжува да расте.
Анализи
Цената на златото паѓа, но аналитичарите очекуваат нов раст
Цената на златото денеска благо се намали, откако претходно достигна високи нивоа и влезе во зона во која инвеститорите почнаа да продаваат за да остварат добивка.
Според анализата на Economies.com, станува збор за привремено повлекување на цената, а не за промена на трендот.
Аналитичарите сметаат дека златото и понатаму има простор за раст, бидејќи позитивниот тренд на краток рок останува стабилен. Цената сè уште се движи над важните технички нивоа на поддршка, што укажува дека пазарот би можел повторно да тргне нагоре во следниот период.
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар



