Анализи
Може ли БРИКС да развие алтернатива на SWIFT преку дигиталните валути на централните банки?
Резервната банка на Индија (RBI) им предложи на земјите-членки на БРИКС да ги поврзат своите официјални дигитални валути на централните банки (CBDC), со цел да се олесни прекуграничното тргување и плаќањата поврзани со туристичките патувања, пренесува „Reuters“, повикувајќи се на извори запознаени со иницијативата.
Според централната банка, ваквиот чекор би можел значително да ја намали зависноста од американскиот долар, особено во услови на зголемени геополитички тензии и фрагментација на глобалниот финансиски систем.
Иницијатива за самитот на БРИКС во 2026 година
Резервната банка на Индија ѝ препорачала на индиската влада предлогот за поврзување на дигиталните валути на централните банки на земјите-членки на БРИКС да биде вклучен на агендата на самитот на економската организација, кој е планиран за 2026 година и ќе се одржи под претседателство на Индија.
Идејата за создавање заедничка платна инфраструктура на БРИКС не е нова. Таа беше дискутирана и на самитот на БРИКС одржан во Рио де Жанеиро во јули 2025 година, кога во завршната декларација земјите-членки повикаа на продолжување на работата за развој на прекугранични платни системи меѓу државите основачи на групата – Бразил, Русија, Индија, Кина и Јужна Африка.
Технолошки и регулаторни предизвици
Сепак, имплементацијата на ваквиот систем би можела да се соочи со одложувања поради неподготвеноста на дел од земјите-членки да ги користат технолошките платформи на други држави. За да се постигне конкретен напредок, ќе биде неопходен широк консензус околу технолошките решенија, безбедносните стандарди и регулаторната рамка.
Како можна преодна мерка за управување со потенцијалните трговски нерамнотежи, се разгледува и користење на билатерални договори за размена на валути (swap agreements) меѓу централните банки на земјите од БРИКС.
BRICS Pay – алтернатива на западната платна инфраструктура
Предложениот прекуграничен дигитален платен систем BRICS Pay, кој го развиваат земјите-членки, има за цел да го зајакне финансискиот суверенитет на групата и да ја намали зависноста од доларот. Иницијативата е насочена кон создавање алтернативна глобална платна инфраструктура која би функционирала независно од западно-контролираните финансиски механизми, како што се SWIFT и доларските клиринг-системи.
Наместо воведување единствена заедничка валута, BRICS Pay е замислен како дигитален „обединувачки слој“, преку кој би се овозможиле директни плаќања во националните валути и/или во идните дигитални валути на централните банки на земјите-членки.
Намалување на финансиската ранливост
Системот има за цел да ја намали изложеноста на финансиските системи на земјите од БРИКС на надворешни шокови, ризикот од „замрзнување“ на финансиски средства и политички притисоци. За разлика од постојните платни системи со концентрирана управувачка моќ, BRICS Pay е планирано да функционира врз основа на заеднички надзор и колективно донесување одлуки, со цел да се обезбеди неутралност и рамноправност меѓу земјите-членки.
Анализи
Просечната нето-плата во мај достигна 49.544 денари, за 8,2 отсто повеќе од лани
Просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во мај 2026 година изнесувала 49.544 денари, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика.
Во споредба со мај 2025 година, просечната нето-плата е зголемена за 8,2 отсто, додека во однос на април годинава бележи раст од 1,6 отсто.
Најголем придонес во годишното зголемување има растот на платите во секторот снабдување со вода, отстранување отпадни води, управување со отпад и санација на околината, каде што просечната нето-плата е повисока за 11,9 отсто.
Следуваат секторите уметност, забава и рекреација со раст од 11,3 отсто и транспорт и складирање со зголемување од 10,9 отсто.
Во споредба со претходниот месец, најголемо зголемување на просечната нето-плата е регистрирано во трговијата на големо и мало и поправката на моторни возила и мотоцикли, за 6,3 отсто.
Во рударството и вадењето камен платите пораснале за 5,8 отсто, а во секторот транспорт и складирање за 5,7 отсто.
Просечната нето-плата во периодот од јануари до мај 2026 година изнесувала 47.905 денари и била за 7,8 отсто повисока во споредба со истиот период минатата година.
Реалната нето-плата, со вклучено влијание на инфлацијата, во мај била за 3,2 отсто повисока на годишно ниво.
Анализи
Горивата во ЕУ и натаму поскапи од лани, најголем раст во Бугарија
Цените на горивата за личен превоз во Европската Унија во јуни 2026 година биле за 13,7 отсто повисоки во споредба со истиот месец минатата година, покажуваат податоците на Евростат.
Иако цените продолжиле да растат на годишно ниво, поскапувањето било значително побавно отколку во претходните месеци. Во април годишниот раст изнесувал 20,8 отсто, а во мај 20,7 отсто.
Најголемо годишно зголемување на цените на горивата во јуни било регистрирано во Бугарија, каде што тие поскапеле за 26 отсто. Следуваат Литванија со 23,5 отсто, Романија со 23,1 отсто, Финска со 22 отсто и Луксембург со 20,7 отсто.
Најмал раст е забележан во Унгарија, од 2,3 отсто, и во Полска, од 5,8 отсто. Во останатите земји членки поскапувањето се движело од 7,9 отсто во Шпанија до 18,6 отсто во Кипар.
Сепак, на месечно ниво е забележано намалување на цените. Во јуни дизелот во ЕУ поевтинил во просек за 6,4 отсто во споредба со мај, додека цената на бензинот се намалила за 4,2 отсто.
Цените на дизелот паднале во сите земји членки. Најголемо намалување било регистрирано во Чешка, од 11,3 отсто, потоа во Полска од 9,7 отсто и во Бугарија од 9,4 отсто.
Најмало намалување на дизелот имало во Унгарија, од 0,6 отсто, Италија од 1,4 отсто и Словенија од 1,6 отсто.
Кај бензинот, Кипар и Италија биле единствените земји во кои цените се зголемиле меѓу мај и јуни, за 0,7, односно 0,5 отсто. Во сите други земји бил забележан пад, а најголем во Шведска од 7,8 отсто, Белгија од седум отсто и Полска од 6,6 отсто.
Месечното поевтинување на бензинот и дизелот во најголем дел од земјите членки укажува на постепено стабилизирање на пазарот по периодот на силен раст на цените. Натамошните движења, сепак, ќе зависат од глобалните енергетски и геополитички околности.
Анализи
Златото се повлекува по силниот раст, но техничките изгледи остануваат позитивни
Цената на златото забележа пад во последното тргување, поттикнат од вообичаено прибирање на добивката по претходниот силен раст, покажува техничката анализа на Economies.com.
Со актуелното повлекување, златото се обидува да ги ублажи условите на прекумерна купеност на индексите на релативна сила. Овие показатели почнаа да испраќаат негативни сигнали, што би можело краткорочно да го ограничи нагорниот моментум.
Сепак, техничките изгледи и натаму остануваат позитивни, откако цената во претходното тргување ја проби главната надолна тренд-линија.
Златото продолжува да се движи и над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој во моментов претставува динамично ниво на поддршка.
Според анализата, можноста за продолжување на нагорниот тренд останува присутна по завршувањето на тековниот корективен бран и повторното зајакнување на куповниот интерес.
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?



