Анализи
Трамп нареди блокада на Ормускиот теснец: Растат тензиите со Иран, загриженост и во Кина
Американскиот претседател Доналд Трамп најави воведување поморска блокада во Ормускиот теснец, со што американската морнарица ќе преземе контрола врз еден од најважните светски поморски коридори. Одлуката предизвика силни реакции на меѓународната сцена.
Според најавата, американската морнарица нема да дозволува премин на бродови што пловат кон ирански пристаништа или се обидуваат да го напуштат теснецот од нив. Со овој потег, Вашингтон има цел да воспостави стратешка контрола врз Ормускиот теснец и да го ограничи влијанието на Техеран врз поморскиот сообраќај.
Трамп го обвини Иран дека го уценува остатокот од светот, истакнувајќи дека иранските власти се однесувале како да имаат посилна преговарачка позиција за време на неодамнешните разговори во Исламабад. „Но, нема да ја имаат“, изјави тој, додавајќи дека иранскиот воен апарат е значително ослабен.
Одлуката за блокада се толкува и како предупредување до Кина, која голем дел од увозот на нафта го обезбедува токму преку Ормускиот теснец. Трамп најави дека бродови кои претходно платиле такси за премин кон Иран може да бидат запленети.
Американскиот претседател исто така посочи дека блокадата ќе се искористи и за отстранување на ирански поморски мини од теснецот, при што не ја исклучи можноста за учество на сојузници од НАТО.
Во однос на неуспешните преговори во Исламабад, Трамп изјави дека американската делегација, предводена од Џеј Ди Венс, успеала да обезбеди речиси сите барања, но дека Иран одбил да се откаже од своите нуклеарни амбиции. Тој нагласи дека развојот на нуклеарно оружје од страна на Иран претставува „црвена линија“.
Трамп повтори дека нема да дозволи Иран да поседува нуклеарно оружје, бранејќи ја и својата контроверзна изјава дека би можел да „ја уништи иранската цивилизација“, тврдејќи дека токму таа реторика го натерала Техеран да седне на преговарачка маса.
Во меѓувреме, финансиските пазари реагираат со загриженост. На Волстрит се очекува пад на акциите поради страв од можна ескалација на конфликтот. Аналитичарите предупредуваат дека евентуален напад врз американски воени бродови би можел да го наруши кревкиот прекин на огнот.
Остра критика за потегот на Трамп упати демократскиот сенатор Марк Ворнер, кој оцени дека ваквата политика може да доведе до долгорочно високи цени на енергенсите и дополнителна нестабилност.
Од друга страна, републиканските политичари ја поздравија одлуката, оценувајќи дека блокадата му го одзема на Иран клучниот економски и политички адут, контролата врз еден од најважните енергетски коридори во светот.
Анализи
„Форбс“ ја објави листата на најмлади милијардери: Европа доминира со наследени семејни богатства
Американскиот магазин Forbes ја објави листата на најмлади милијардери во светот за 2026 година, а меѓу нив доминираат наследници на големи семејни империи од Европа, особено од Германија и Италија.
Според анализата базирана на податоци на „Форбс“ и визуелизација на Џули Писли за Visual Capitalist, најголем дел од милијардерите помлади од 30 години не се основачи на стартапи, туку наследници на богатства стекнати низ генерации.
На врвот на листата се браќата Клементе и Лука Дел Векио, наследници на италијанскиот гигант Essilor Luxottica, со проценето богатство од по 6,8 милијарди долари. Веднаш зад нив се членовите на германското семејство фон Баумбах, поврзани со фармацевтската компанија Boehringer Ingelheim, секој со богатство од околу 6,6 милијарди долари.
Меѓу најмладите милијардери се и:
- Кевин Давид Леман од Германија, наследник на синџирот дрогерии dm-drogerie markt, со 4,9 милијарди долари.
- Александра Андресен од Норвешка, наследничка на инвестициската компанија Ferd, со богатство од 2,5 милијарди долари.
- Реми Дасо од Франција, наследник на Dassault Aviation, со 2,4 милијарди долари.
Од друга страна, само мал број млади милијардери успеале самостојно да изградат богатство, најчесто преку технолошки компании и вештачка интелигенција.
Меѓу нив е 29-годишниот Александер Ванг, основач на AI-компанијата Scale AI, со богатство од 3,2 милијарди долари. На листата се и тројцата 22-годишни коосновачи на Mercor – Адарш Хиремат, Брендан Фуди и Сурја Мидха – секој со проценети 2,2 милијарди долари.
„Форбс“ наведува дека наследеното богатство убедливо доминира меѓу најмладите милијардери, што покажува дека статусот милијардер сè повеќе се поврзува со долгорочно семејно сопствеништво и акумулација на капитал низ генерации, а сè помалку исклучиво со претприемништво и стартап-култура.
Анализата покажува и силно европско присуство на листата. Германија и Италија имаат најголем број млади милијардери, што е резултат на влијанието на повеќегенерациските индустриски и бизнис династии во Европа.
За разлика од Европа, во САД милијардерската сцена многу повеќе е обликувана од технолошки компании основани од претприемачи, каде богатството често се создава во рамки на една генерација.
Анализи
Романија со највисока инфлација во Европа, Северна Македонија меѓу првите 10
Инфлацијата во Европа постепено се намалува во однос на рекордните нивоа од претходните години, но растот на цените и натаму останува висок во голем дел од европските држави.
Според најновите податоци за 2026 година, објавени од Евростат и Парламентот на Обединетото Кралство, Романија има највисока годишна инфлација во Европа од 9 проценти.
На второто место е Косово со 6,5 проценти, додека Бугарија е трета со 6,2 проценти. Меѓу земјите со највисока инфлација се и Хрватска, Луксембург, Исланд, Литванија и Северна Македонија, која бележи стапка од 4,9 проценти.
Во првите 15 земји според инфлацијата се и Грција, Грузија, Белгија, Словачка, Ирска, Норвешка и Шпанија.
Анализата покажува дека најсилните ценовни притисоци и натаму се присутни во Југоисточна Европа. Во Романија, покрај растот на цените на храната и горивата, инфлацијата дополнително е поттикната и од поскапувањето на кириите.
Во Бугарија, инфлацијата стана чувствително политичко прашање по воведувањето на еврото во јануари 2026 година, бидејќи дел од граѓаните стравуваа дека влезот во еврозоната ќе предизвика дополнителен раст на цените.
Од друга страна, само неколку европски земји успеваат да ја задржат инфлацијата блиску до целта од 2 проценти. Меѓу нив се Чешка и Шведска со 1,5 проценти, Данска со еден процент и Швајцарија со само 0,6 проценти инфлација.
Интересно е што ниту една од овие држави не го користи еврото како национална валута.
Швајцарија во моментов има една од најниските стапки на инфлација во светот, а земјата успеала да избегне и дефлација, односно негативна инфлација.
Во меѓувреме, најголемите европски економии и натаму се соочуваат со инфлација над таргетот на централните банки. Франција има инфлација од 2,5 проценти, Германија 2,9 проценти, а Обединетото Кралство 3,3 проценти.
Економистите оценуваат дека растот на цените на енергенсите, поврзан со геополитичките конфликти како војните во Иран и Украина, и натаму врши силен притисок врз трошоците за живот низ Европа.
Анализи
Цената на златото покажува нови негативни сигнали
Цената на златото бележи ограничен и претпазлив раст во текот на последното внатредневно тргување, додека краткорочниот корективен надолен тренд и натаму доминира на пазарот.
Негативниот притисок останува присутен бидејќи цената се движи под ЕМА50, што продолжува да ги ограничува шансите за посилно закрепнување и ја поддржува актуелната негативна перспектива.
Во меѓувреме, индикаторите за релативна сила почнаа да испраќаат нови негативни сигнали, откако достигнаа нивоа на прекумерна купеност во однос на движењето на цената.
Тоа доведе до формирање на негативна дивергенција, што дополнително го засилува продажниот притисок и ја зголемува веројатноста златото повторно да го продолжи падот во блиска иднина.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија



