Цените на нафтата нагло се намалија откако Иран сигнализираше дека ќе ги запре нападите доколку Соединетите Американски Држави продолжат со паузата во воените операции, што ги зголеми очекувањата за смирување на тензиите на Блискиот Исток.

Фјучерсите на меѓународната референтна нафта „брент“ за испорака во септември паднаа за околу пет отсто и во еден момент се тргуваа по цена од околу 92 долари за барел. Американската ВТИ нафта исто така загуби околу пет отсто од вредноста и се движеше околу 85 долари за барел. Цените продолжија да се менуваат во текот на тргувањето.

Падот доаѓа по речиси две недели зголемени тензии кои претходно ја турнаа цената на „брент“ кон 100 долари за барел и предизвикаа загриженост за снабдувањето и транспортот на енергенси низ регионот.

Според Ројтерс, висок ирански претставник изјавил дека Техеран е подготвен да ги прекине своите операции сè додека Вашингтон не продолжи со нападите. Иранската позиција била дека на секој напад ќе одговори, но доколку нападите престанат, ќе престанат и иранските операции.

Американската администрација, пак, ја претстави паузата како можност да продолжат дипломатските напори за намалување на тензиите.

Смирувањето на ситуацијата веднаш се одрази врз енергетските пазари, бидејќи инвеститорите проценија дека е намален непосредниот ризик од дополнителни нарушувања во снабдувањето со нафта.

Сепак, неизвесноста околу транспортот останува. Бродскиот сообраќај низ Ормускиот Теснец, една од најважните рути за светската трговија со нафта, сè уште е значително под вообичаеното ниво, а целосното нормализирање би можело да биде постепено.

Пониските цени на нафтата донесоа олеснување и на пошироките финансиски пазари, бидејќи се намалија стравувањата дека поскапувањето на енергенсите дополнително ќе ја поттикне инфлацијата и ќе ги натера централните банки подолго да одржуваат високи каматни стапки.

Извор: CNBC

Прометот на Македонската берза во периодот од 20 до 24 јули 2026 година изнесувал 55,9 милиони денари, односно околу 909 илјади евра, што претставува пад од 40,95 проценти во однос на претходната недела.

Во текот на петте трговски дена биле реализирани 223 трансакции, или 145 помалку од претходната седмица, при што биле истргувани вкупно 94.099 акции и обврзници.

Најголем дел од неделниот промет повторно бил остварен со акциите на Комерцијална банка Скопје, со вредност од 27,8 милиони денари. На второто место се најде Алкалоид со промет од 11,7 милиони денари, додека со акциите на Гранит биле истргувани 3,2 милиони денари.

Следуваат Стопанска банка Скопје со промет од 2,1 милиони денари и Макпетрол со 1,6 милиони денари.

Од акциите што ја зголемиле својата вредност, најголем раст забележал Алкалоид, чии акции поскапеле за 1,29 проценти. Акциите на Комерцијална банка пораснале за 0,38 проценти, а на ТТК Банка за 0,08 проценти.

На спротивната страна, најголем пад имале акциите на Стопанска банка Скопје, кои загубиле 1,03 проценти од вредноста. Македонски Телеком забележал пад од еден процент, а акциите на Универзална Инвестициона Банка се намалиле за 0,76 проценти.

Според бројот на истргувани акции, најактивен бил Гранит со 2.160 акции, по што следуваат Стопанска банка Скопје со 1.106 и Комерцијална банка со 1.052 истргувани акции.

Во текот на неделата била реализирана и една блок-трансакција со акции на Реинг Скопје. Во трансакцијата биле истргувани 706 акции по цена од 3.200 денари за акција.

И покрај значителниот пад на вкупниот промет, најголемиот дел од инвеститорската активност останал насочен кон акциите на најликвидните компании на Македонската берза, предводени од Комерцијална банка и Алкалоид.

Глобалната економија се очекува да порасне за три проценти во 2026 година, додека во 2027 година растот би можел да забрза на 3,4 проценти, покажува анализата на GlobalData.

Иако глобалните прогнози речиси и да не се променети во однос на оние од пред шест месеци, зад вкупната бројка се кријат големи разлики меѓу одделните земји.

Според GlobalData, економските резултати во 2026 година сè повеќе зависат од два главни фактори – изложеноста на трошоците за енергија поврзани со воените конфликти и позицијата на земјата во синџирот на производство на хардвер за вештачка интелигенција.

Четирите најголеми нето-извозници на хардвер поврзан со вештачката интелигенција – Тајланд, Малезија, Тајван и Јужна Кореја – во првиот квартал од 2026 година оствариле раст за 4,4 процентни поени над претходните прогнози. Во остатокот од светот резултатите биле за 0,3 процентни поени под очекувањата.

„Јужна Кореја ја увезува речиси целата енергија, но нејзината позиција во синџирот на снабдување со хардвер за вештачка интелигенција ја ублажува таа изложеност“, изјави Рамнивас Мундада, директор за економски истражувања и анализа во GlobalData.

Од компанијата оценуваат дека традиционалните поделби на развиени и пазари во развој или поделбата според региони сè помалку ги објаснуваат разликите во економскиот раст.

Како пример се наведува субсахарска Африка, каде што за 2026 година се очекува раст од 4,3 проценти. Сепак, оваа бројка ги опфаќа и земјите извознички на нафта и економиите кои во голема мера зависат од увоз на енергенти.

Растот поврзан со вештачката интелигенција не е ограничен само на производителите на чипови. Корист имаат и земјите вклучени во изградба на центри за податоци, склопување компоненти и други делови од технолошкиот синџир, особено во источна и југоисточна Азија.

Разликите се пренесуваат и врз инфлацијата и монетарната политика. Земјите со силна позиција во технолошкиот синџир генерално се позаштитени од влијанието на високите цени на енергијата, додека енергетски зависните економии се соочуваат со поголеми инфлациски притисоци.

Според GlobalData, тоа во следната година би можело да доведе и до различно движење на каматните стапки меѓу одделни групи земји.

„Главната бројка за глобалниот раст годинава кажува многу малку за состојбата на поединечните економии. Изложеноста на енергијата и позицијата во технолошкиот синџир многу подобро ги објаснуваат разликите“, заклучува Мундада.

Извор: Finansije.hr