Анализи
ЕУ предупредува на можни откажувања на летови и поскапи билети поради криза со авионско гориво
Европската унија предупреди дека Европа се соочува со „многу сериозна криза“ поради намалени залихи на авионско гориво, предизвикани од конфликтот во Иран, што може да ги наруши плановите за летните одмори низ континентот.
Европскиот комесар за енергетика, Дан Јоргенсен, изјави дека е многу веројатно дел од граѓаните да се соочат со откажани летови или значително поскапи авионски билети.
„Станува збор пред сè за ценовна криза, но постои реален ризик таа да прерасне и во криза со снабдување“, истакна Јоргенсен, додавајќи дека доколку нема гориво, нема да има ниту летови.
Тој предупреди дека дури и во најдобро сценарио, доколку наскоро повторно се отвори Ормутскиот теснец, притисокот врз цените може да продолжи подолг период. Според него, оштетената гасна инфраструктура ќе бара години за целосно закрепнување, што значи дека повисоките цени би можеле да траат со месеци или дури години.
Во меѓувреме, авио-компаниите веќе реагираат на нарушувањата на пазарот. Меѓународна агенција за енергија предупредува дека сериозни проблеми со снабдувањето може да се појават во следните пет до шест недели.
Германската групација Lufthansa најави откажување на околу 20.000 летови во наредните месеци, додека други авиокомпании веќе ги зголемуваат цените на билетите за долги релации за да ги покријат растечките трошоци за гориво.
Претседателот на италијанската Управа за цивилно воздухопловство, Пјерлуиџи ди Палма, им препорача на патниците да размислат за одмор во сопствените земји или да обезбедат дополнително осигурување во случај на доцнења и откажувања.
Европската унија најави и мерки за ублажување на последиците од енергетската криза, вклучително и забрзување на транзицијата кон обновливи извори на енергија, поттикнување на користење топлотни пумпи и соларни панели, како и намалување на даноците за електрична енергија со цел поголема употреба на електрични возила.
Извор: Sky News
Анализи
Волстрит во минус, цените на нафтата силно пораснаа по новите тензии на Блискиот Исток
Американските берзански индекси забележаа пад во четвртокот, додека цените на нафтата нагло пораснаа поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток. Инвеститорите истовремено ги анализираа кварталните резултати на некои од најголемите светски компании, а Alphabet предизвика дополнителна загриженост поради зголемените инвестиции во вештачката интелигенција.
Индексот Dow Jones Industrial Average загуби 506,93 поени, односно 0,97 проценти, и тргувањето го заврши на 51.711,65 поени. S&P 500 се намали за 1,21 процент, на 7.408,30 поени, додека Nasdaq Composite падна за 2,15 проценти и се затвори на 25.137,69 поени.
Технолошкиот сектор беше особено погоден. Акциите на Alphabet паднаа за седум проценти, додека Tesla загуби 14 проценти по објавувањето на финансиските резултати.
Дополнителен притисок врз пазарот создаде растот на цената на нафтата, откако јеменската милитантна група Хути, поддржана од Техеран, ја презеде одговорноста за нападите врз два саудиски танкери во Црвеното Море. Тоа повторно ги зголеми стравувањата од поширока ескалација на конфликтот на Блискиот Исток.
Цената на нафтата дополнително порасна откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани со напади врз иранската инфраструктура.
Трамп на социјалната мрежа Truth Social напиша дека секој иден напад на Иран врз бродови во Ормутскиот Теснец би можел да биде проследен со американски напад врз мост или електрана во Иран, вклучително и објекти во или во близина на Техеран.
Подоцна во четвртокот, Axios објави дека Трамп изјавил дека разгледува „масовен напад“ врз Иран и дека е блиску до донесување одлука, без да прецизира кога таа би можела да биде донесена.
Фјучерсите на суровата нафта Brent пораснаа за седум проценти и тргувањето го завршија на 100,69 долари за барел, додека американската West Texas Intermediate поскапе за шест проценти, на 92,19 долари за барел. Двата типа нафта достигнаа највисоки нивоа од периодот пред договорот меѓу САД и Иран за прекин на војната постигнат минатиот месец.
Паралелно со цените на нафтата растеа и приносите на американските државни обврзници. Приносот на десетгодишните обврзници накратко надмина 4,7 проценти, достигнувајќи го највисокото ниво од јануари 2025 година. Приносот на двегодишните обврзници, пак, достигна неделен максимум од 4,37 проценти.
Инвестицискиот стратег на Baird, Рос Мејфилд, оцени дека движењето на приносот на двегодишните обврзници е особено важно бидејќи дава сигнал за идната политика на каматните стапки на Федералните резерви.
Тргувањето со фјучерси на федералните фондови моментално покажува веројатност поголема од 80 проценти дека американската централна банка во септември ќе ги зголеми каматните стапки, во споредба со 52 проценти пред една недела, според податоците од алатката CME FedWatch.
Пазарот беше дополнително притиснат и од падот на акциите на Alphabet, откако матичната компанија на Google ја зголеми прогнозата за капиталните расходи во 2026 година на меѓу 195 и 205 милијарди долари.
Претходната прогноза изнесуваше меѓу 180 и 190 милијарди долари. Зголемувањето доаѓа во период кога инвеститорите стануваат сè повнимателни кон огромните инвестиции што технолошките компании ги насочуваат кон развојот на вештачката интелигенција.
Анализи
Финска со највисока стапка на невработеност меѓу земјите на ОЕЦД
Финска во мај 2026 година имала највисока стапка на невработеност меѓу земјите членки на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), покажуваат податоците на организацијата.
Просечната стапка на невработеност во земјите на ОЕЦД во мај изнесувала 4,9 отсто, но разликите меѓу државите остануваат значителни.
Во Финска невработеноста достигнала 10,8 отсто, со што земјата се најде пред Шпанија, каде што стапката изнесувала 10,3 отсто. Следуваат Чиле со 9,2 отсто, Шведска со 8,8 отсто, Франција и Турција со по 8,2 отсто, Грција со 8,1 и Колумбија со 8 отсто.
Меѓу земјите со повисока невработеност се и Литванија со 7 отсто, Данска и Луксембург со по 6,9 отсто, Канада и Костарика со по 6,6 отсто, Латвија со 6,5 и Естонија со 6,4 отсто.
Состојбата на финскиот пазар на труд е особено тешка за младите. Стапката на невработеност кај лицата помлади од 25 години во Финска достигнала 23 отсто.
Европските земји доминираат во горниот дел од листата, при што повеќе економии бележат стапки над просекот на ОЕЦД. Шпанија со децении има една од највисоките стапки на невработеност меѓу земјите членки, додека Франција и Шведска се соочуваат со послаба побарувачка за работна сила во услови на забавување на економскиот раст.
На спротивниот крај од листата е Јапонија со најниска стапка на невработеност од 2,5 отсто. Следуваат Мексико со 2,7 отсто, Јужна Кореја и Израел со по 2,8 отсто и Чешка со 2,9 отсто.
Во Соединетите Американски Држави невработеноста изнесувала 4,2 отсто и останала под просекот на ОЕЦД, додека во Канада била 6,6 отсто.
Просечната стапка од 4,9 отсто покажува дека пазарите на труд во земјите на ОЕЦД во целина остануваат релативно стабилни, и покрај забавувањето на глобалниот економски раст и продолжената економска неизвесност.
Извор: Bankar.me
Анализи
Просечната нето-плата во мај достигна 49.544 денари, за 8,2 отсто повеќе од лани
Просечната месечна исплатена нето-плата по вработен во мај 2026 година изнесувала 49.544 денари, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика.
Во споредба со мај 2025 година, просечната нето-плата е зголемена за 8,2 отсто, додека во однос на април годинава бележи раст од 1,6 отсто.
Најголем придонес во годишното зголемување има растот на платите во секторот снабдување со вода, отстранување отпадни води, управување со отпад и санација на околината, каде што просечната нето-плата е повисока за 11,9 отсто.
Следуваат секторите уметност, забава и рекреација со раст од 11,3 отсто и транспорт и складирање со зголемување од 10,9 отсто.
Во споредба со претходниот месец, најголемо зголемување на просечната нето-плата е регистрирано во трговијата на големо и мало и поправката на моторни возила и мотоцикли, за 6,3 отсто.
Во рударството и вадењето камен платите пораснале за 5,8 отсто, а во секторот транспорт и складирање за 5,7 отсто.
Просечната нето-плата во периодот од јануари до мај 2026 година изнесувала 47.905 денари и била за 7,8 отсто повисока во споредба со истиот период минатата година.
Реалната нето-плата, со вклучено влијание на инфлацијата, во мај била за 3,2 отсто повисока на годишно ниво.
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?



