Индексот S&P 500 во четвртокот забележа пад откако во текот на денот достигна ново рекордно ниво, додека цените на нафтата закрепнаа по големите загуби, а инвеститорите внимателно го следеа развојот на односите меѓу САД и Иран.

Широкиот пазарен индекс ослабе за 0,38 проценти и тргувањето го заврши на 7.337,11 поени, под притисок на падот на акциите на „Амазон“, како и на производителите на полупроводници како „Бродком“ и „Микрон Технолоџи“. Nasdaq Composite падна за 0,13 проценти и затвори на 25.806,20 поени. Технолошкиот индекс во текот на денот исто така достигна нов рекорд. Dow Jones Industrial Average загуби 313,62 поени, односно 0,63 проценти, и заврши на 49.596,97 поени.

Цените на нафтата закрепнаа од најниските нивоа во текот на тргувањето, откако претходно беа значително под 100 долари за барел. Американската WTI сурова нафта падна за 0,28 проценти, на 94,81 долари за барел, додека меѓународната Brent нафта ослабе за 1,19 проценти и тргувањето го заврши на 100,06 долари за барел.

Акциите во средата пораснаа, додека цените на нафтата паднаа по извештајот на „Аксиос“, кој, повикувајќи се на извори, објави дека САД и Иран се приближуваат кон договор за ставање крај на војната. Двајца американски функционери и уште два извори запознаени со преговорите изјавиле дека Белата куќа верува дека е блиску до постигнување меморандум за разбирање од 14 точки, кој не само што би ставил крај на војната, туку би поставил и рамка за подетални нуклеарни преговори.

Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи во средата за CNBC изјави дека Иран го разгледува американскиот предлог за решавање на конфликтот. Иран сè уште нема донесено конечна одлука ниту одговорил на САД, пренесоа во четвртокот иранските државни медиуми.

Висок ирански функционер изјавил дека таа блискоисточна земја нема да им дозволи на САД повторно да отворат клучен премин низ Ормускиот теснец со „нереален план“, објави „Волстрит журнал“, повикувајќи се на иранската државна телевизија Press TV. Функционерот додал и дека Иран нема да им дозволи на САД да го напуштат конфликтот без да платат отштета за штетата нанесена врз земјата.

Покрај надежите на инвеститорите за намалување на тензиите на Блискиот Исток, пазарот на акции беше поддржан и од сезоната на силни деловни резултати, заедно со „незаситната побарувачка и трговскиот замав поврзан со вештачката интелигенција“, изјави Рос Мејфилд, инвестициски стратег во компанијата „Бејрд“.

„Многу брзо преминавме од фаза во која сите беа песимисти во ситуација во која повторно сите се оптимисти“, рече тој. „Пазарот веројатно во моментов е прекупен пред послаб сезонски период, но тоа се помали пречки, а не сериозни проблеми. Во моментов пазарот е поставен за сценарио на понатамошен раст, освен ако не се случи нешто неочекувано.“

Меѓу најголемите добитници во четвртокот беше „Фортинет“, чии акции скокнаа за 20 проценти откако компанијата ги зголеми годишните прогнози за приходи. Во исто време, акциите на „Пелотон“ пораснаа за речиси девет проценти, откако приходите во третиот квартал ги надминаа очекувањата на аналитичарите.

Годишната инфлација во Северна Македонија во април забрза и достигна 5,7 проценти, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика. Во март инфлацијата изнесуваше 4,9 проценти, што значи дека растот на цените дополнително се интензивирал во текот на изминатиот месец.

На месечно ниво, трошоците на живот во април се зголемиле за 1,3 проценти, по растот од 0,7 проценти регистриран во март.

Најголем годишен раст на цените е забележан кај алкохолните пијалаци и тутунот, каде поскапувањето достигнало 10,2 проценти. Значително зголемување има и кај храната и безалкохолните пијалаци, со раст од осум проценти на годишно ниво.

Силно поскапување е регистрирано и во транспортот, каде цените во април биле повисоки за 5,4 проценти во споредба со истиот период лани, а само на месечно ниво пораснале за дури 10,1 процент.

Раст на цените има и кај рекреацијата и културата, мебелот и одржувањето на домаќинствата, образованието, рестораните и хотелите, како и кај личната нега и социјалната заштита.

Од друга страна, најмало годишно зголемување е регистрирано кај осигурувањето и финансиските услуги, каде цените пораснале за 1,7 проценти, додека на месечно ниво немало промена.

Цената на еден галон (3,8 литри) обичен бензин во САД пораснала за 31 цент (0,26 евра) во текот на изминатата недела, достигнувајќи во средата просечни 4,54 долари за галон (1,02 евра за литар), што е за 52% повисоко во споредба со периодот пред војната со Иран, покажуваат податоците на Американското автомобилско здружение (AAA).

Главната причина поради која возачите плаќаат повеќе на бензинските пумпи е тоа што војната ги блокираше танкерите со нафта во близина на Ормускиот Теснец, тесен поморски премин низ кој во мирнодопски услови поминува една петтина од светската сурова нафта. Цената на суровата нафта, која е главна компонента во цената на бензинот, расте во поголемиот дел од последните два месеци, бидејќи Иран го затвори пловниот пат што минува покрај неговото крајбрежје.

Во средината на април цените на бензинот во САД паѓаа речиси две недели по ред, поради сигналите дека конфликтот би можел да се смири.

„По објавувањето на примирјето, постоеше одреден оптимизам дека ова навистина може да биде почеток на крајот на конфликтот“, изјави Роб Смит, директор за глобална малопродажба на горива во S&P Global Energy. „Така и цените на суровата нафта паднаа, а потоа следуваа и цените на бензинот на самото место, па и трговците ги намалија цените“, објасни тој.

Сепак, цените на бензинот повторно почнаа да растат бидејќи продлабочувањето на непријателствата околу американско-иранскиот поморски премин ги ограничува резервите на нафта.

„Постои суштински недостаток кој глобално ќе продолжи да постои, односно вистинска борба за задоволување на побарувачката, а тоа ќе ја зголемува цената“, рече Смит и додаде: „Без разлика што ќе каже владата или што мисли кој било учесник на пазарот, постои реален притисок за раст на цените секој ден додека Ормускиот Теснец е ограничен. Тој и натаму е сериозно ограничен.“

Сопствениците на бензински пумпи самостојно ги одредуваат своите цени, но врз нив влијаат бројни фактори.

Главната компонента во цената на бензинот е цената на барел сурова нафта. Во САД, цените на нафтата сочинувале околу 51% од цената на еден галон бензин во 2025 година, според податоците на Американската управа за енергетски информации.

Тоа значи дека кога растат цените на суровата нафта, најчесто растат и цените на бензинот. Помалку нафта на пазарот значи повисоки цени и на нафтата и на бензинот.

Ефективното затворање на Ормускиот Теснец од страна на Иран за време на војната предизвика најголемо нарушување во снабдувањето во историјата на нафтениот пазар, според Меѓународната агенција за енергија, зголемувајќи ги цените на нафтата на дури 112 долари за барел на почетокот на април.