Анализи
Растот на цената на нафтата ќе ја поскапи храната: земјоделците од регионот предупредуваат на нов ценовен удар
Скокот на цените на нафтените деривати, особено на дизелот, директно ќе се одрази врз цените на храната, предупредуваат земјоделските производители, оценувајќи дека новото поскапување доаѓа во најнеповолен момент на самиот праг на сеидбата и пролетните работи.
Според нив, доколку цената на нафтата се стабилизира на сегашното ниво, ударот врз цените ќе биде ограничен, но во случај на продлабочување на кризата, се очекува значително зголемување на трошоците и нов бран поскапувања.
Претседателот на Здружението на сточари, Милко Живковиќ, посочува дека земјоделците веќе функционираат на граница на исплатливост, а секое ново зголемување на трошоците дополнително ја влошува нивната состојба.
„Сточарството веќе со години се соочува со нерентабилност. Немаме адекватна поддршка од државата, што создава негативен амбиент за опстанок на земјоделството“, вели Живковиќ.
Тој додава дека, со оглед на тоа што земјата увезува сточна храна, концентрат и гориво, поскапувањето на дизелот ќе доведе до повисоки цени на млекото и млечните производи.
Земјоделецот Младен Алиградиќ предупредува дека уште поголем ризик од самото поскапување е можната недостиг на гориво, што би било особено критично во период кога земјоделските активности се во полн ек.
Досегашното зголемување од 16 центи по литар веќе претставува сериозен удар врз буџетите на производителите. За обработка на околу десет хектари земја, потребни се од 2.000 до 2.500 евра за гориво, што значи дека ова поскапување значително ги зголемува трошоците.
„Ако продолжи растот на цените, постои ризик сезоната да биде изгубена. Со растот на репроматеријалите, логично е да растат и цените на производите“, вели Алиградиќ.
Сточарот Жељко Радоч оценува дека ситуацијата најмногу ќе ја искористи увозното лоби, додека домашните производители, и покрај зголемените трошоци, ќе имаат ограничен простор за покачување на цените.
Земјоделецот Жељко Милиќ од Зета, кој обработува околу 20 хектари и одгледува десет култури, истакнува дека неговото производство целосно зависи од дизелот. Со потрошувачка од околу 800 литри неделно, зголемувањето од 16 центи по литар му ги зголемило трошоците за околу 150 евра неделно.
„Храната неизбежно ќе поскапи и кај нас и во регионот. Земјоделецот не може да продава под цена и да опстане“, нагласува Милиќ.
Земјоделците укажуваат и на недостиг од системска поддршка. Сè уште не е усвоен агробуџетот, што дополнително го отежнува планирањето на производството во услови на растечки трошоци.
Живковиќ истакнува дека земјоделците со децении бараат поврат на акцизата за гориво, пракса која е вообичаена во Европа, но без резултат.
„Додека ние плаќаме дизел по пазарни цени, горивото за луксузни јахти е целосно ослободено од даноци и акцизи. Тоа ја чини државата околу 15 милиони евра, додека повратот за земјоделците би изнесувал околу два милиона“, вели тој.
Земјоделците предупредуваат дека без итни мерки и поддршка, растот на цените на горивата ќе предизвика синџирна реакција што директно ќе се почувствува во цените на храната.
Анализи
Смртоносни бури во Чиле ја зголемија цената на бакарот
Цената на бакарот продолжува да расте поради нарушувањата во рударското производство во Чиле, предизвикани од обилни снежни врнежи, поплави и силни ветрови.
Екстремното време во изминатата недела однесе 13 животи и го отежна работењето на неколку големи рударски компании, меѓу кои „Англо Американ“, „Антофагаста“, „Лундин мајнинг“ и државната компанија „Коделко“.
„Антофагаста“ привремено ги запре ископувањето и преработката во рудникот Лос Пеламбрес, додека компанијата „Барик“ евакуираше дел од вработените. Во рудникот Касеронес, кој го управува „Лундин мајнинг“, повторното започнување на производството би можело да трае две до три недели поради оштетени далноводи.
Чиле произведува повеќе од една петтина од бакарот во светот, поради што секое подолготрајно нарушување може дополнително да ја намали понудата и да ги зголеми цените.
Бакарот минатиот месец достигна рекордни 6,70 долари за фунта, односно 13.643 долари за метрички тон. Аналитичарите предупредуваат дека глобалниот пазар веќе се соочува со ограничена понуда, неизвесност околу американските царини и намалена достапност на отпаден бакар во Кина.
Побарувачката, пак, расте поради употребата на бакарот во електричните мрежи, паметните телефони, електричните возила, апаратите за домаќинство и центрите за податоци за вештачка интелигенција.
Според експертите, последиците од бурите засега се ограничени и привремени, но нови прекини во производството би можеле да предизвикаат дополнителен раст на цените. Околу 64 отсто од видливите светски залихи на бакар во моментов се наоѓаат во САД.
Анализи
Третина од граѓаните на Хрватска не можат да си дозволат една недела одмор
Речиси една третина од граѓаните на Хрватска не можат финансиски да си дозволат една недела годишен одмор надвор од својот дом, покажуваат најновите податоци на Евростат.
Во 2025 година, 32,6 отсто од населението во Хрватска немало можност да плати седумдневен одмор, што е над просекот на Европската Унија од 27,5 отсто. Во споредба со 2024 година, уделот на граѓаните на ЕУ кои не можат да си дозволат одмор е зголемен за 0,5 процентни поени, но е за 7,7 процентни поени понизок отколку пред десет години.
Најтешка е состојбата во Романија, каде што 61,4 отсто од граѓаните не можат да си дозволат една недела одмор. Следуваат Грција со 46,6 отсто, како и Бугарија и Унгарија со по 39,1 отсто.
На спротивниот крај се Луксембург со 10,6 отсто, Шведска со 12,4 отсто и Холандија со 12,8 отсто. Во Словенија, уделот на граѓани кои не можат да си дозволат одмор изнесува 15,2 отсто.
Податоците покажуваат и дека во 2024 година околу 65 отсто од населението во ЕУ на возраст над 15 години остварило најмалку едно туристичко патување со ноќевање. Во Хрватска тој процент изнесувал речиси 54 отсто.
Околу 71 отсто од сите патувања биле во рамките на матичните држави, додека 29 отсто биле во странство. Вкупниот број патувања во 2024 година се зголемил за четири отсто во однос на претходната година и бил за пет отсто повисок од нивото во 2019 година, пред пандемијата.
Можноста за заминување на одмор сè повеќе се смета за показател на животниот стандард, особено во услови на високи трошоци за домување, храна и услуги, кои ја намалуваат куповната моќ на домаќинствата.
Извор: Bankar.me
Анализи
Златото повторно добива нагорен импулс, клучен отпор на 4.100 долари
Цената на златото повторно бележи позитивно движење, додека инвеститорите го следат обидот за пробивање на силното ниво на отпор од 4.100 долари.
Според техничката анализа на Economies.com, златото во последното дневно тргување се движело променливо, но продолжило да се задржува над 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, кој во моментов служи како поддршка за цената.
Ова ја зголемува веројатноста за продолжување на корективниот нагорен тренд, особено доколку цената успее стабилно да го надмине отпорот од 4.100 долари.
Сепак, техничките индикатори покажуваат дека златото се наоѓа во зона на прекумерна купеност, при што се појавуваат сигнали за можно краткорочно намалување, поголема нестабилност или повлекување на дел од инвеститорите поради наплата на добивката.
И покрај тоа, изгледите остануваат позитивни сè додека цената се одржува над подвижниот просек и продолжува да врши притисок врз клучното ниво на отпор.
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 1 месецДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка вработува банкарски советник во Штип, рокот за пријавување е 10 јуни
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство

