Банки
Презентиран труд од тим од Народната банка на меѓународната статистичка конференција на Комитетот „Ирвинг Фишер“ и БИС
Во рамките на Дванаесеттата биенална конференција на тема: „Статистиката и пошироко: нови податоци за донесување одлуки во централните банки“, организирана од Комитетот за централнобанкарски статистики „Ирвинг Фишер“ и Банката за меѓународни порамнувања беше презентиран труд од областа на статистиката, изготвен од вработени во Народната банка. На настанот, директорката на Дирекцијата за статистика, Снежана Јанеска-Поповска, го претстави трудот „Градење на финансиските сметки врз основа на принципот од кого на кого и нивната аналитичка вредност − случајот на НБРСМ“, изготвен во коавторство со Нада Циривири и Билјана Петрушевска.
Во рамките на презентацијата, Јанеска-Поповска се осврна на клучните аспекти поврзани со статистиката на финансиските сметки којашто ја изготвува Народната банка, преку воспоставување модерен пристап „од кого на кого“. Станува збор за исклучително комплексна статистика, којашто доби на тежина особено по глобалната финансиска криза, преку која се согледува меѓусекторската финансиска поврзаност и изложеноста на шокови. Притоа, беше истакнато дека составувањето на оваа статистика вклучува различни извори на податоци, често наменети за различни статистички цели и засновани врз различни методологии. Оваа интеграција бара значителен напор за ефективно комбинирање и воспоставување хиерархија на изворите на податоци, преку вградување на примарните статистики и бројни дополнителни извори на податоци.
Особен акцент беше ставен на важноста на деталните бази податоци (микроподатоци) коишто имаат за цел да го подобрат севкупниот квалитет и конзистентноста на финансиските сметки, при што беше даден осврт и на развојот на базата на статистички податоци за располагање со хартии од вредност во Народната банка. Понатаму, во рамките на презентацијата беше даден осврт на предизвиците и практичните решенија во процесот на составување на финансиските сметки, методолошките аспекти и кратка анализа на податоците со цел да се истакнат придобивките од користењето на овој пристап.
На презентацијата беше истакната заложбата на Народната банка и понатаму да вложува напори за збогатување на сетот расположливи податоци за корисниците и за развивање и унапредување на финансиските сметки, овозможувајќи усогласување со највисоките меѓународни статистички стандарди.
На Конференцијата присуствуваа 140 претставници на централните банки и статистичките заводи од 70 држави, претставници од повеќе меѓународни организации, БИС, ММФ, ИСИ, ОЕЦД, Светската банка итн., како и голем број учесници од целиот свет, коишто виртуелно го следеа настанот. Комитетот за централнобанкарски статистики „Ирвинг Фишер“ е форум на економисти и статистичари посветен на актуелните статистички прашања од интерес на централните банки. Комитетот е основан од и со него управува меѓународната централнобанкарска заедница и работи под покровителство на Банката за меѓународни порамнувања.
Анализи
Нафтениот шок ќе ја погоди економијата и вработеноста: до 10.000 работни места помалку на месечно ниво во САД
Порастот на цените на нафтата би можел да има негативно влијание врз американскиот пазар на труд, предупредуваат аналитичарите на „Goldman Sachs“. Според нивните проценки, повисоките трошоци за енергија може да резултираат со намалување на новите работни места за околу 10.000 на месечно ниво до крајот на годината во САД.
Иако, во минатото растот на цените на нафтата често резултираше со масовни вработувања во енергетскиот сектор, особено во индустријата за шкрилци, но во моментов ефектот е ограничен. Американските производители на нафта денес работат со повисока автоматизација и поголема ефикасност, што значи дека зголеменото производство не резултира автоматски во нови работни места.
Во меѓувреме, повисоките цени на горивата се прелеваат во пошироката економија, зголемувајќи ги трошоците за транспорт, производство и услуги. Овој притисок ги тера потрошувачите да ја намалат потрошувачката, а компаниите да го одложуваат новото вработување.
Според анализата на банката, американската економија веќе покажуваше знаци на забавување пред последниот раст на цените на нафтата, поттикнат од геополитичките тензии на Блискиот Исток. Во такви услови, енергетските трошоци дополнително го намалуваат економскиот импулс.
Од Федералните резерви засега задржуваат внимателен пристап на следење на економскиот тек, оценувајќи дека инфлациското влијание од конфликтот може да биде привремено. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека инфлацијата предизвикана од енергијата често трае подолго од очекуваното, особено кога станува збор за реални прекини во снабдувањето.
Банки
Нето надворешниот долг на крајот на минатата година 27,1 процент од БДП
Нето надворешниот долг заклучно со декември 2025 година изнесувал 4,586 милиони евра или 27,1 проценти од БДП, објави Народната банка.
Според податоците од централната банка, нето надворешниот долг во четвртиот квартал од 2025 година е зголемен за 102 милиони евра или за 2,3 проценти.
„Од аспект на структурата, приватниот нето-долг и натаму има поголемо учество во вкупниот нето-долг со 71 проценти“, информира Народната банка.
Во четвртиот квартал од 2025 година, негативната нето меѓународна инвестициска позиција (МИП) е зголемена за 25 милиони евра и изнесува 8,750 милиони евра, што претставува 51,6% од БДП за 2025 година.
Банки
Одлука на Народната банка: Стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот останува на 2% и во второто тримесечје од 2027 година
Врз основа на редовната квартална оцена на системските ризици, според податоците за последниот квартал од 2025 година, вклучително и последните расположливи податоци, Извршниот одбор на Народната банка донесе одлука да не се промени висината на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот за изложеностите на банките, односно таа да се задржи на 2% од активата пондерирана според ризиците и во второто тримесечје од 2027 година. Стапките на противцикличниот заштитен слој на капиталот за изложеностите на банките кон клиенти од други земји ќе се применуваат во согласност со висината на стапката којашто е утврдена од надлежниот орган на другата земја.
Врз основа на движењата во банкарскиот систем и во окружувањето, вклучително и домашното, се оцени дека стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот од 2% соодветствува на макрофинансиските услови и на состојбите во банкарскиот систем. Банкарскиот систем ја задржа стабилноста и сигурноста во работењето и е добро капитализиран и ликвиден, со ниска стапка на нефункционални кредити и солидна профитабилност. Во декември 2025 година стапија во сила макропрудентните мерки со построги критериуми за квалитетот на кредитната побарувачка, чии ефекти се очекуваат во следниот период. Се очекува дека овие пакет-мерки, заедно со досегашните измени кај задолжителната резерва, ќе придонесат за намалување на системските ризици и ќе обезбедат дополнителна поддршка за монетарната политика.
Притоа, Народната банка го задржа внимателниот пристап во водењето на монетарната политика заради натамошно одржливо стабилизирање на инфлацијата, во услови на силна кредитна активност, динамичен пазар на недвижностите и ризици од надворешното окружување, како и од домашните фактори што влијаат врз побарувачката.
Народната банка и натаму внимателно ќе ги следи системските ризици и ќе ја преоценува висината на стапката на противцикличниот заштитен слој на капиталот на редовна квартална основа.
-
Бизниспред 2 месециУЈП започна со исплата на повратот од „Мој ДДВ“ за четвртиот квартал 2025
-
Продуктипред 2 месециКомерцијална банка: Воведуваме ново ниво на сигурност при интернет плаќања со картичка и трансакции преку мБанка
-
Банкипред 2 месециДобра вест за акционерите: Комерцијална банка со 8% повисока дивиденда за 2025 година
-
Останатопред 2 месециАЛТА банка АД Битола со стабилна капитална позиција, но значителен пад на профитабилноста во транзициската 2025 година
-
Продуктипред 2 месециОтворете сметка во Халкбанк онлајн и добијте ваучер за гориво од Макпетрол
-
Бизниспред 2 месеци„Е-фактура“ го трансформира бизнисот во Македонија – помал административен товар, поголема дигитална ефикасност и контрола на даночните обврски
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја заокружи 2025 со висока профитабилност и конзервативен пристап кон ризиците
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во НЛБ Банка АД Скопје



