Банки
Јанкоски од Народната банка: Ги следиме најновите трендови за висока киберотпорност на банките
„Народната банка има посебна организациска единица и регулатива за осигурување на дигиталната отпорност во финансискиот сектор, којашто е во согласност со најдобрите практики на Европската централна банка и Европскиот банкарски орган. Со оглед на брзиот технолошки развој и дигитализацијата, централната банка постојано ги следи најновите трендови за јакнење на свесноста од ризиците и врши надополнување на регулативата и засилени теренски контроли“, вели Горан Јанкоски, главен одговорен супервизор за информативните системи во Народната банка во интервју за Македонската радио-телевизија.
Јанкоски посочува дека домашниот банкарски сектор активно ги употребува најновите финансиски технологии за унапредување на своето работење заради обезбедување нови финансиски продукти, но голем број од новите технологии наоѓаат примена и во јакнењето на кибербезбедноста.
„Во делот на новите технологии, домашните банки применуваат напредни системи за анализа на платните трансакции за откривање измама, засновани на вештачка интелигенција. Овие системи придонесуваат за натамошно зајакнување на безбедноста на платежните трансакции, со тоа што ќе може да препознаат невообичаена трансакција, невообичаен трговец, невообичаен уред, време, држава и слично, од каде што се изведува трансакцијата, при што ќе се бара дополнителна автентикација од клиентот. Секако, примената на новите технологии треба да се одвива во согласност со законските прописи, анализата на ризиците од користењето на новата технологија и едукацијата на корисниците за начинот на нејзиното користење“, истакна Јанкоски и додава дека банките применуваат голем број заштитни механизми со кои обезбедува соодветна заштита, но препорачува и граѓаните да бидат крајно внимателни, како корисници на финансиските услуги, за да можат да ги препознаат ризиците од кибернападите, коишто во изминатиот период се зачестени.
„Народната банка постојано обезбедува финансиска едукација преку која ги информира граѓаните за тоа како да ги препознаат ризиците од кибернападите, како што е измамата преку сомнителни пораки (фишинг). Канали преку кои доаѓаат сомнителните пораки се електронско сандаче, СМС, вибер-пораки, спонзорирани објави на социјалните мрежи и директни телефонски јавувања до клиентите. Најчесто, пораките доаѓаат од непознат број или адреса, а нивната содржина предизвикува потреба од итност во реакцијата. Во такви случаи препорачуваме граѓаните да комуницираат со банките исклучиво преку официјалните канали за комуникација и да ги следат советите на банките и на надлежните институции“, истакна Јанкоски.
Банки
Нов тримесечен рок за акционерите на „Аддико банка“ по успешната понуда на Рајфајзен
По успешното завршување на доброволната јавна понуда на „Рајфајзен банк интернешнл“ (РБИ) за преземање на „Аддико банка“, отворен е дополнителен тримесечен рок во кој акционерите можат да ја прифатат понудата на австриската банкарска групација.
Според документацијата на Австриската комисија за преземања, дополнителниот рок започнал на 3 август и ќе трае до 3 ноември 2026 година, до 17 часот по виенско време.
Оваа можност важи и за акционерите кои претходно ја прифатиле конкурентската понуда на Нова љубљанска банка (НЛБ), која не го исполнила минималниот услов за успешност. Тие во дополнителниот рок можат преку својата депозитна банка да преминат на понудата на РБИ.
До истекот на основниот рок, понудата на РБИ била прифатена за 10.831.435 акции, односно за 56,16 проценти од акциите на „Аддико банка“ опфатени со понудата. Со тоа бил надминат минималниот праг од повеќе од 55 проценти, кој РБИ го поставил како услов за успешност.
Конкурентската понуда на НЛБ била прифатена за 6.087.353 акции, што претставува 31,22 проценти од вкупно издадените акции. Овој резултат бил под потребниот праг од 50 проценти плус една акција, поради што понудата на НЛБ нема да биде реализирана, ниту за неа ќе биде отворен дополнителен рок.
Иако РБИ обезбеди мнозинска поддршка од акционерите, преземањето сè уште не е формално завршено. Понудата останува условена со исполнување на преостанатите услови наведени во документацијата, а крајниот рок за нивно исполнување е 14 мај 2027 година.
Дополнителниот тримесечен период му овозможува на РБИ дополнително да го зголеми својот сопственички удел во „Аддико банка“ пред конечното завршување на постапката.
Банки
Напредува модернизацијата на Македонскиот интербанкарски платен систем со поддршка од Европската Унија
Во текот на јули 2026 година, Народната банка, заедно со банките и останатите учесници во МИПС, успешно го спроведе првиот циклус тестирање на новото системско решение, при што беше потврдена неговата функционалност и подготвеноста за продолжување на следните фази од примената. Во рамките на тестирањето беа успешно обработени најголемиот дел од платежните пораки предвидени со проектот, согласно со стандардот ISO 20022.
По завршувањето на првиот циклус на тестирањето, во Народната банка се одржа работен состанок со учесниците во МИПС, на кој беа презентирани резултатите од досегашните активности, беа разгледани прашањата коишто се појавија во текот на тестирањето и беа усогласени наредните чекори за успешно спроведување на проектот.
Како што истакна Биљана Доновска-Гечева, директорка на Дирекцијата за платни системи во Народната банка, во наредниот период ќе продолжат активностите за финализирање на тестирањата и подготовка за воведување на новото системско решение во редовна употреба.
Воведувањето на стандардот ISO 20022 претставува значаен чекор во модернизацијата на националната платежна инфраструктура. Новиот стандард ќе овозможи размена на поквалитетни и побогати податоци во платниот промет, поефикасна автоматска обработка на плаќањата, поедноставно спроведување на контролите и поголема усогласеност со стандардите и практиките на Европската централна банка и европските платни системи. Со тоа ќе се создадат услови за поефикасни, посигурни и помодерни платежни услуги, во согласност со европските трендови и обврските во процесот на европската интеграција.
Проектот финансиран од Европската Унија „Зајакнување на капацитетот на Народната банка во областа на екстерните статистики, платежната статистика и платните системи“, покрај воведувањето на стандардот ISO 20022 во МИПС, опфаќа и воспоставување склад на податоци за потребите на екстерните статистики, со што дополнително се зајакнуваат институционалните капацитети на Народната банка во овие две значајни области.
Банки
Комерцијална банка со добивка од 45,5 милиони евра во првото полугодие од 2026 година – кредитирањето продолжува да расте!
Комерцијална банка АД Скопје во првите шест месеци од 2026 година оствари добивка од 2,798 милијарди денари или 45,5 милиони евра, што е за 5,5% помалку во споредба со истиот период минатата година. И покрај намалувањето на профитот, Банката ја надмина планираната бруто-добивка, реализирајќи 110,9% од предвидениот план.
Од Комерцијална банка посочуваат дека работењето во првото полугодие се одвивало во услови на засилена глобална економска неизвесност, геополитички тензии, притисоци врз инфлацијата и повисоки каматни стапки. Вкупните приходи од работењето изнесуваат 4,336 милијарди денари или 70,5 милиони евра, што претставува намалување од 3,3% на годишно ниво.
Најголем придонес во приходите и понатаму имаат нето-приходите од камати, кои достигнаа 3,476 милијарди денари (56,5 милиони евра) и се повисоки за 2,4%, благодарение на зголемените вложувања во државни хартии од вредност и растот на кредитирањето на населението и компаниите. Истовремено, приходите од провизии и надоместоци пораснале за 6,6%, достигнувајќи 661,5 милиони денари, како резултат на зголемениот обем на активности со клиентите.
Оперативните расходи изнесуваат 1,256 милијарди денари (20,4 милиони евра) и бележат раст од 4,4%, главно поради повисоки трошоци за вработените и амортизација. Воедно, нето исправката на вредност на финансиските средства е намалена за 10,9%, што упатува на подобрено управување со кредитниот ризик.
Комерцијална банка најавува дека и во наредниот период ќе продолжи со поддршка на кредитната активност за граѓаните и компаниите, со посебен фокус на одржување на квалитетот на кредитното портфолио, дигитализација на услугите, модернизација на деловната мрежа и усогласување со новите регулаторни стандарди во банкарскиот сектор.
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Банкипред 2 месециНа музиката ѝ е место и меѓу банкарските шалтери – Young Dadi со ексклузивен popup настап за клиентите на Халкбанк
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Криптовалутипред 2 месециБиткоинот се врати кон 64.000 долари, ликвидирани над 320 милиони долари во кратки позиции за само 15 минути
-
Бизниспред 2 месециФинансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка

