Анализи
GlobalData: Вештачката интелигенција и цените на енергијата го делат светот на различни патеки на раст
Глобалната економија се очекува да порасне за три проценти во 2026 година, додека во 2027 година растот би можел да забрза на 3,4 проценти, покажува анализата на GlobalData.
Иако глобалните прогнози речиси и да не се променети во однос на оние од пред шест месеци, зад вкупната бројка се кријат големи разлики меѓу одделните земји.
Според GlobalData, економските резултати во 2026 година сè повеќе зависат од два главни фактори – изложеноста на трошоците за енергија поврзани со воените конфликти и позицијата на земјата во синџирот на производство на хардвер за вештачка интелигенција.
Четирите најголеми нето-извозници на хардвер поврзан со вештачката интелигенција – Тајланд, Малезија, Тајван и Јужна Кореја – во првиот квартал од 2026 година оствариле раст за 4,4 процентни поени над претходните прогнози. Во остатокот од светот резултатите биле за 0,3 процентни поени под очекувањата.
„Јужна Кореја ја увезува речиси целата енергија, но нејзината позиција во синџирот на снабдување со хардвер за вештачка интелигенција ја ублажува таа изложеност“, изјави Рамнивас Мундада, директор за економски истражувања и анализа во GlobalData.
Од компанијата оценуваат дека традиционалните поделби на развиени и пазари во развој или поделбата според региони сè помалку ги објаснуваат разликите во економскиот раст.
Како пример се наведува субсахарска Африка, каде што за 2026 година се очекува раст од 4,3 проценти. Сепак, оваа бројка ги опфаќа и земјите извознички на нафта и економиите кои во голема мера зависат од увоз на енергенти.
Растот поврзан со вештачката интелигенција не е ограничен само на производителите на чипови. Корист имаат и земјите вклучени во изградба на центри за податоци, склопување компоненти и други делови од технолошкиот синџир, особено во источна и југоисточна Азија.
Разликите се пренесуваат и врз инфлацијата и монетарната политика. Земјите со силна позиција во технолошкиот синџир генерално се позаштитени од влијанието на високите цени на енергијата, додека енергетски зависните економии се соочуваат со поголеми инфлациски притисоци.
Според GlobalData, тоа во следната година би можело да доведе и до различно движење на каматните стапки меѓу одделни групи земји.
„Главната бројка за глобалниот раст годинава кажува многу малку за состојбата на поединечните економии. Изложеноста на енергијата и позицијата во технолошкиот синџир многу подобро ги објаснуваат разликите“, заклучува Мундада.
Анализи
CNBC и Statista ги избраа 500-те водечки финтек компании во светот
Глобалниот финтек сектор продолжува забрзано да расте, а вештачката интелигенција сè повеќе го менува начинот на кој се движат, проверуваат и управуваат парите. Во такви услови, CNBC и Statista ја објавија својата листа на 500 водечки финтек компании во светот за 2026 година.
Според податоците на McKinsey, финтек индустријата во 2025 година остварила приходи од 650 милијарди долари, што претставува раст од 21 процент во однос на претходната година. За споредба, поширокиот пазар на финансиски услуги, вреден околу 15 илјади милијарди долари, бележи годишен раст од околу шест проценти.
Позитивни сигнали има и на берзите. Во 2025 година биле регистрирани 31 позначајна иницијална јавна понуда на финтек компании, додека вкупната пазарна капитализација на јавно котираните компании од секторот достигнала рекордни 850 милијарди долари.
Во изборот на CNBC и Statista се вклучени компании од осум категории: алтернативно финансирање, дигитални средства, финтек решенија за компании, осигурителна технологија, необанкарство, плаќања, регулаторна технологија и технологии за управување со богатство.
Најголем удел имаат компаниите за плаќања. Во оваа категорија се избрани 115 компании, односно 23 проценти од целата листа. Следува секторот за технологии за управување со богатство со 75 компании или 15 проценти.
Алтернативното финансирање и финтек решенијата за компании учествуваат со по 60 компании, односно со по 12 проценти. Во категориите необанкарство и осигурителна технологија се избрани по 55 компании, додека дигиталните средства и регулаторната технологија имаат по 40 претставници.
Особено внимание годинава привлекува регулаторната технологија, која првпат се појавува како посебна категорија. Станува збор за компании кои развиваат решенија за усогласување со прописите, проверка на идентитет, управување со ризици и спречување перење пари.
Вештачката интелигенција станува еден од главните двигатели на секторот. Таа веќе се користи за побрза процена на кредитниот ризик, анализа на паричните текови, откривање измами, автоматизирано инвестициско советување и следење на регулаторната усогласеност.
На листата има компании со седишта во 55 земји и територии. Соединетите Американски Држави убедливо доминираат со околу 42 проценти од избраните компании, а Велика Британија е втора со 13 проценти.
Индија има 27 компании, што е повеќе од пет проценти од листата, додека Сингапур има 25.
Лондон е градот со најголем број избрани финтек компании – вкупно 64, или речиси 13 проценти од листата. Следува Њујорк со 50 компании, додека околу седум проценти од избраните компании се со седиште во Сан Франциско.
За составување на листата, Statista анализирала околу 3.500 компании и повеќе од 25.000 податочни точки. При изборот биле земени предвид клучни показатели за работењето, растот на приходите, бројот на вработени, како и дополнителни истражувања и оценки на CNBC и Statista.
Ова е четврта година по ред во која CNBC и Statista заеднички ја подготвуваат листата на водечки светски финтек компании.
Анализи
Златото се стабилизира по серијата остри падови
Цената на златото се стабилизира по серијата силни падови во последното тргување, откако најде поддршка кај 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50).
Ова техничко ниво помогна да се намали продажниот притисок и да се обезбеди одредена стабилност на цената по неодамнешниот пад.
Истовремено, индикаторите за релативна сила достигнаа екстремно ниво на препродаденост, што ја зголемува можноста за ограничено краткорочно закрепнување на цената.
Сепак, аналитичарите оценуваат дека евентуалниот раст засега би имал корективен карактер, освен доколку златото не успее повторно да ги надмине клучните технички нивоа на отпор.
Анализи
Волстрит во минус, цените на нафтата силно пораснаа по новите тензии на Блискиот Исток
Американските берзански индекси забележаа пад во четвртокот, додека цените на нафтата нагло пораснаа поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток. Инвеститорите истовремено ги анализираа кварталните резултати на некои од најголемите светски компании, а Alphabet предизвика дополнителна загриженост поради зголемените инвестиции во вештачката интелигенција.
Индексот Dow Jones Industrial Average загуби 506,93 поени, односно 0,97 проценти, и тргувањето го заврши на 51.711,65 поени. S&P 500 се намали за 1,21 процент, на 7.408,30 поени, додека Nasdaq Composite падна за 2,15 проценти и се затвори на 25.137,69 поени.
Технолошкиот сектор беше особено погоден. Акциите на Alphabet паднаа за седум проценти, додека Tesla загуби 14 проценти по објавувањето на финансиските резултати.
Дополнителен притисок врз пазарот создаде растот на цената на нафтата, откако јеменската милитантна група Хути, поддржана од Техеран, ја презеде одговорноста за нападите врз два саудиски танкери во Црвеното Море. Тоа повторно ги зголеми стравувањата од поширока ескалација на конфликтот на Блискиот Исток.
Цената на нафтата дополнително порасна откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани со напади врз иранската инфраструктура.
Трамп на социјалната мрежа Truth Social напиша дека секој иден напад на Иран врз бродови во Ормутскиот Теснец би можел да биде проследен со американски напад врз мост или електрана во Иран, вклучително и објекти во или во близина на Техеран.
Подоцна во четвртокот, Axios објави дека Трамп изјавил дека разгледува „масовен напад“ врз Иран и дека е блиску до донесување одлука, без да прецизира кога таа би можела да биде донесена.
Фјучерсите на суровата нафта Brent пораснаа за седум проценти и тргувањето го завршија на 100,69 долари за барел, додека американската West Texas Intermediate поскапе за шест проценти, на 92,19 долари за барел. Двата типа нафта достигнаа највисоки нивоа од периодот пред договорот меѓу САД и Иран за прекин на војната постигнат минатиот месец.
Паралелно со цените на нафтата растеа и приносите на американските државни обврзници. Приносот на десетгодишните обврзници накратко надмина 4,7 проценти, достигнувајќи го највисокото ниво од јануари 2025 година. Приносот на двегодишните обврзници, пак, достигна неделен максимум од 4,37 проценти.
Инвестицискиот стратег на Baird, Рос Мејфилд, оцени дека движењето на приносот на двегодишните обврзници е особено важно бидејќи дава сигнал за идната политика на каматните стапки на Федералните резерви.
Тргувањето со фјучерси на федералните фондови моментално покажува веројатност поголема од 80 проценти дека американската централна банка во септември ќе ги зголеми каматните стапки, во споредба со 52 проценти пред една недела, според податоците од алатката CME FedWatch.
Пазарот беше дополнително притиснат и од падот на акциите на Alphabet, откако матичната компанија на Google ја зголеми прогнозата за капиталните расходи во 2026 година на меѓу 195 и 205 милијарди долари.
Претходната прогноза изнесуваше меѓу 180 и 190 милијарди долари. Зголемувањето доаѓа во период кога инвеститорите стануваат сè повнимателни кон огромните инвестиции што технолошките компании ги насочуваат кон развојот на вештачката интелигенција.
-
Банкипред 2 месециХалкбанк АД Скопје информираше дека пензиите за месец мај се веќе исплатени и достапни за корисниците
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка: Денеска започнува исплатата на мајските пензии
-
Советипред 2 месеци
УЈП: За користење на „МојДДВ“ задолжителна е регистрација во е-Даночни услуги
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка АД Скопје: Исплатата на пензиите почнува од 1 јуни
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Тортевски: Само половина од овластените ревизори во Македонија работат во ревизија
-
Интервјуапред 2 месециFinSight | Нина Ангеловска Станков: Во политиката аргументот не е крај на разговорот – туку негов почеток
-
Интервјуапред 2 месеци„Ништо случајно“: Нина Ангеловска за бизнисот, животните лекции и патот кој ја обликувал нејзината кариера
-
Интервјуапред 1 месецФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?



