Бизнис
Г7 ќе разговара за ослободување на итните нафтени резерви по растот на цената над 100 долари
Министрите за финансии на земјите од групата Г7 се подготвуваат да разговараат за можноста за ослободување на итните нафтени резерви, откако војната меѓу САД и Израел со Иран ја турна цената на суровата нафта над 100 долари за барел, највисоко ниво од 2022 година.
Според извештај на „Фајненшл тајмс“, разговорите ќе се одржат на итен телефонски состанок координиран од Меѓународната агенција за енергија (IEA). Состанокот е закажан за 8:30 часот по њујоршко време и ќе се фокусира на последиците од конфликтот во Иран врз глобалниот енергетски пазар.
Досега три земји од Г7, меѓу кои и САД, наводно изразиле поддршка за ослободување на дел од резервите. Стратешките резерви ги чуваат 32 земји членки на Меѓународната агенција за енергија како дел од систем за итни интервенции при енергетски кризи.
Американските власти сметаат дека соодветно би било на пазарот да се пуштат меѓу 300 и 400 милиони барели нафта, што претставува околу 25 до 35 проценти од вкупните резерви од 1,2 милијарди барели.
Во меѓувреме, Европската унија најави дека координациските групи за снабдување со нафта и гас ќе одржат состанок за да го следат влијанието на конфликтот врз европските енергетски резерви. Земјите членки на ЕУ се обврзани да одржуваат резерви што покриваат најмалку 90 дена потрошувачка.
Пазарите веќе реагираа на ескалацијата на Блискиот Исток. Цената на нафтата Брент во раното тргување во понеделникот скокна за дури 29 проценти и достигна 119,50 долари за барел, што е највисоко ниво во последните четири години. Подоцна, по веста за можниот состанок на Г7, цената се стабилизираше на околу 106,73 долари за барел, што претставува раст од околу 15 проценти.
Растот на цените на енергенсите предизвика пад на берзите во Азија и Европа. Британскиот индекс FTSE 100 се намали за 1,9 проценти, германскиот DAX падна за речиси 1 процент, додека францускиот CAC 40 загуби околу 0,7 проценти. Индексот Stoxx Europe 600, кој ги следи најголемите компании во Европа, се намали за 1,5 проценти.
Дополнителна загриженост на пазарите предизвика и ситуацијата во Ормутскиот теснец, преку кој обично минува околу една петтина од светската трговија со нафта и гас по море, а кој практично е затворен веќе една недела.
Во меѓувреме, најмалку пет енергетски објекти во и околу Техеран биле погодени во напади, додека националната нафтена компанија на Кувајт соопшти дека привремено го намалува производството како превентивна мерка поради зголемените безбедносни ризици.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека растот на цената на нафтата е „многу мала цена“ што треба да се плати за безбедноста и мирот во светот, оценувајќи дека станува збор за краткорочна последица од војната со Иран.
Од иранската Револуционерна гарда, пак, предупредија дека нападите врз енергетската инфраструктура можат дополнително да ги зголемат цените на нафтата, порачувајќи дека доколку светот може да издржи цена од над 200 долари за барел, тогаш конфликтот може да продолжи.
Системот за итни нафтени резерви беше воспоставен во 1974 година со создавањето на Меѓународната агенција за енергија, по арапското нафтено ембарго кое тогаш предизвика глобална енергетска криза. Од тогаш до денес, IEA координирала пет заеднички ослободувања на резервите, од кои последните две беа како одговор на руската инвазија врз Украина.
Бизнис
„Мој ДДВ“ со технички проблеми: Граѓаните повеќе од три дена не можат да скенираат фискални сметки
Граѓаните веќе неколку дена се соочуваат со потешкотии при користењето на апликацијата „Мој ДДВ“, поради што дел од корисниците не можат да се најават и да скенираат фискални сметки.
Според бројни пријави, при внесување на ПИН-кодот се појавува пораката „Нема конекција од УЈП“, што го оневозможува пристапот до системот. Корисниците посочуваат дека проблемот трае повеќе од 72 часа, предизвикувајќи незадоволство кај граѓаните кои редовно ја користат апликацијата за остварување поврат на ДДВ.
Од Управата за јавни приходи информираа дека апликацијата моментално работи со повремени забавувања и дека стручните тимови активно работат на утврдување на причините и отстранување на техничките проблеми, со цел услугата што поскоро да биде целосно функционална.
Засега, од УЈП не е соопштен конкретен рок кога апликацијата „Мој ДДВ“ повторно ќе функционира без прекини и ограничувања.
Бизнис
Инвеститорите со нетрпение ги очекуваат берзанските дебитанти SpaceX, OpenAI и Anthropic
По повеќе од две децении во кои бројот на акции на американскиот пазар на капитал се намалуваше, главно поради програмите за откуп на сопствени акции, се отвора ново поглавје за Волстрит. На берзата наскоро би можеле да се појават некои од најпознатите и најбрзорастечки технолошки компании во светот, меѓу кои SpaceX, OpenAI и Anthropic.
Според проценките, најголемото јавно понудување се очекува од деловната империја на Илон Маск, која ги вклучува SpaceX, сателитската мрежа Starlink, платформата за вештачка интелигенција xAI и социјалната мрежа X. Вкупната вредност на овие компании се проценува на околу 1,75 билиони долари.
Во октомври се очекуваат и берзанските дебитанти на Anthropic и OpenAI, чии заеднички вредности би можеле да бидат споредливи со онаа на SpaceX. Само овие нови компании би можеле да ја зголемат пазарната капитализација на американскиот пазар за околу 3,5 билиони долари, што претставува речиси пет проценти од сегашната вредност на индексот S&P 500.
SpaceX преку јавната понуда планира да обезбеди околу 86 милијарди долари свеж капитал, наменет првенствено за финансирање на развојни проекти и изградба на центри за податоци. Интересот кај инвеститорите е исклучително голем, а меѓу заинтересираните се наоѓаат големи инвестициски фондови како BlackRock и Fidelity, арапски државни фондови, како и инвеститори од Кина кои бараат алтернативни начини за вложување.
Во почетната фаза на берзата ќе бидат достапни околу пет проценти од акциите на овие компании. Сепак, по истекот на ограничувањата за дел од сегашните инвеститори следната година, се очекува значително зголемување на бројот на акции достапни за тргување.
Аналитичарите предупредуваат дека вреднувањата се исклучително високи. SpaceX моментално генерира околу 18 милијарди долари приходи, но бележи и речиси пет милијарди долари загуба. Односот меѓу пазарната вредност и приходите достигнува ниво од околу 100, што укажува на високи очекувања за идниот раст.
Според проценките, околу половина од вредноста на компанијата се должи на Starlink, една третина на xAI, додека остатокот се поврзува со ракетната програма и долгорочните планови за истражување и колонизација на Марс.
Инвестициската банка Goldman Sachs, која ја води јавната понуда, проценува дека SpaceX за пет години би можел да генерира слободен паричен тек од околу 72 милијарди долари. Но, поради високите очекувања, аналитичарите предупредуваат дека акциите би можеле да бидат изложени на значителни ценовни осцилации.
Покрај новите компании, вниманието на инвеститорите ќе биде насочено и кон технолошките гиганти од групата „Маг 7“. Во деновите пред најавените котации, овие компании заедно изгубија околу илјада милијарди долари пазарна вредност, делумно поради пренасочување на капиталот кон новите технолошки ѕвезди.
Аналитичарите оценуваат дека 2026 година би можела да остане запаметена како година во која новата генерација технолошки компании направи силен пробив на светските пазари на капитал. Доколку изминатата деценија беше обележана од компании како Apple, Microsoft, Nvidia и Amazon, следните години би можеле да донесат подем на нови имиња предводени од вештачката интелигенција и напредните технологии.
Бизнис
Финансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка
Министерството за финансии подготвува измени на Законот за финансиските друштва со кои се предвидува заострување на контролите и воведување нови правила за работа на овие компании.
Според најавите, една од клучните промени е укинувањето на можноста кредитните средства да се исплаќаат во готовина. Во иднина, исплатата на кредити ќе се врши исклучиво преку банкарска сметка, со цел да се обезбеди поголема транспарентност и следливост на финансиските трансакции.
Предложените измени предвидуваат и формирање задолжителни внатрешни тела во финансиските друштва, меѓу кои одбор за внатрешна ревизија, одбор за кредитен ризик и надзорен одбор. Дополнително, отворањето нови деловни простории ќе биде условено со претходна согласност од Министерството за финансии и исполнување на пропишани критериуми.
Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, во интервју за Телма изјави дека потребата од законските измени произлегла од спроведените контроли, при кои биле утврдени слабости и недоречености во постојната регулатива.
Таа посочи дека дел од контролите откриле неправилности во работењето на одредени финансиски друштва, а во поединечни случаи биле преземени и санкции, вклучително и одземање лиценци. Како што нагласи, значаен придонес во откривањето на неправилностите имале и пријавите од граѓаните.
Со новите законски решенија, Министерството за финансии очекува да се зајакне надзорот врз секторот и да се воспостават повисоки стандарди за работење на финансиските друштва.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


