На Официјалниот пазар на Македонска берза, во подсегментот Берзанска котација, од 30 јануари 2026 година ќе започне тргување со две нови емисии државни обврзници, издадени од Република Северна Македонија, согласно барањето доставено од Министерството за финансии.

Станува збор за државни обврзници без девизна клаузула, со различен рок на достасување и каматна стапка, наменети за инвеститори кои бараат сигурен инструмент со фиксни приноси.

Првата емисија има вкупна вредност од 940,45 милиони денари, со 94.045 издадени обврзници и номинална вредност од 10.000 денари по обврзница. Обврзниците се издадени на 22 јануари 2026 година, со датум на достасување 22 јануари 2031 година, а годишната каматна стапка изнесува 4,35%. Тие ќе се тргуваат под шифрата М220131, со ИСИН MKMINF20GCT6.

Втората емисија е со подолг рок и повисок принос, со вкупна вредност од 3,23 милијарди денари и 323.315 издадени обврзници, исто така со номинална вредност од 10.000 денари. Датумот на издавање е 22 јануари 2026 година, а достасувањето е предвидено за 22 јануари 2041 година. Каматната стапка за оваа емисија изнесува 5,10%, шифрата на тргување е М220141, а ИСИН кодот MKMINF20GCU4.

Со котацијата на овие државни обврзници, се проширува понудата на нискоризични хартии од вредност на домашниот пазар на капитал, а инвеститорите добиваат дополнителни можности за долгорочно и среднорочно вложување во државни инструменти.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Соединетите Американски Држави ги зголемуваат царините за увоз на стоки од Јужна Кореја, вклучувајќи автомобили, фармацевтски производи, дрва и други реципрочни производи, од 15 на 25 проценти.

Во објава на својата платформа „Truth Social“, Трамп посочи дека одлуката е донесена поради, како што наведе, непочитување на договорот од страна на јужнокорејското законодавно собрание, кое не го ратификувало билатералниот трговски договор договорен меѓу двете земји во текот на 2025 година.

„Претседателот Ли Џе Мјунг и јас постигнавме одличен договор за двете земји на 30 јули 2025 година, кој повторно го потврдивме за време на мојата посета на Кореја на 29 октомври 2025 година. Зошто корејското законодавно собрание не го одобри?“, напиша Трамп, додавајќи дека зголемувањето на царините е директна последица на таа одлука.

Од кабинетот на јужнокорејскиот претседател соопштија дека досега немаат добиено официјално известување или детално образложение од американската Влада во врска со конкретниот опсег и времетраењето на мерката.

Трамп првично најави можност за воведување царини од 25 проценти уште претходно, но по преговорите во јули и октомври 2025 година беше договорена пониска стапка од 15%. Новата одлука претставува заострување на трговските односи меѓу двете земји, иако Јужна Кореја минатата година најави инвестиции од околу 350 милијарди долари во САД, планирани да се реализираат во наредните неколку години.

Јужна Кореја е еден од клучните трговски партнери на САД, со значителен извоз на автомобили (Киа, Хјундаи), полупроводници, електроника и други индустриски производи. Аналитичарите предупредуваат дека зголемувањето на царините може да има негативно влијание врз синџирите на снабдување, трошоците за производство, како и врз профитабилноста на компаниите, со можни последици и за финансиските пазари.

За банкарскиот и финансискиот сектор, ваквите трговски мерки отвораат прашања поврзани со кредитниот ризик, валутните движења, инфлациските притисоци и инвестициските стратегии, особено кај институциите изложени на глобалната автомобилска и технолошка индустрија.

Македонската банкарска асоцијација, во соработка со Народната банка на Република Северна Македонија и Комисијата за хартии од вредност на Република Северна Македонија, објавува јавен повик до основните и средните училишта во Република Северна Македонија за учество во „Европскиот квиз на парите 2026“.

Се повикуваат сите основни и средни училишта во Република Северна Македонија да се вклучат во меѓународниот натпревар Европски квиз на парите, проект на Европската банкарска федерација чија цел е унапредување на финансиската едукација кај учениците на возраст од 13 до 15 години.

Европскиот квиз на парите се реализира во две фази. Првата фаза се националните натпревари што се одржуваат во секоја земја, додека втората фаза е европското финале во кое учествуваат победниците од националните натпревари.

Во Република Северна Македонија, националниот натпревар ќе се одржи за време на Глобалната недела на парите, од 16 до 22 март 2026 година, на македонски и на албански јазик. Натпреварот ќе се реализира во два круга. Првиот круг ќе биде онлајн натпревар за селекција на најдобрите тимови, додека вториот круг ќе се одржи со физичко присуство во просториите на Македонската банкарска асоцијација, каде најдобрите тимови ќе се натпреваруваат за титулата национален шампион.

Тимот составен од двајца ученици кој ќе го освои првото место ќе ја претставува Република Северна Македонија на европското финале што ќе се одржи на 18 и 19 мај 2026 година во Брисел, Кралството Белгија. Секој тим се натпреварува на својот мајчин јазик, а Европската банкарска федерација ќе додели парични награди на училиштата што ќе освојат прво, второ и трето место.

Натпреварите ќе се одвиваат преку специјализирана електронска апликација Кахут (Kahoot!), која претставува едукативна платформа заснована на учење преку игра.

Сите заинтересирани основни и средни училишта можат да пријават одделенија, класови или тимови на ученици за учество на националниот натпревар најдоцна до 23 февруари 2026 година, со доставување на податоци за учениците на електронската адреса [email protected].

Учениците се натпреваруваат во тимови од по двајца. Секое основно или средно училиште може да пријави повеќе одделенија или класови, а секој клас може да пријави повеќе тимови. Учениците треба да бидат на возраст од 13 до 15 години. Заедно со податоците за одделенијата и класовите потребно е да се достават и податоци за наставниците или професорите под чие менторство ќе се одвива подготовката за натпреварот.

Едукативните материјали потребни за подготовка за националниот натпревар и европското финале, како и дополнителни информации за Европскиот квиз на парите, се достапни на веб-страниците mba.mk и efb.eu.