Connect with us

Анализи

АНАЛИЗА: Google Pay пристигна, Apple Pay недостижен – каде застанавме со дигиталните плаќања?

Објавено

на

Иако паметните апликации за плаќање преку мобилни телефони и други уреди стануваат сè поприсутни во Македонија, се поставува прашањето – дали граѓаните навистина ги користат? Од минатата година, корисниците добија пристап до Google Pay и Garmin Pay, додека повеќе домашни банки веќе нудат можност за мобилни плаќања преку свои апликации, овозможувајќи побрзи и поедноставни трансакции без физичка картичка.

Пазарна анализа: мобилни и дигитални паричници

Во моментот, повеќе банки во земјава нудат дигитални решенија за плаќање:

Стопанска банка: Google Pay, Garmin Pay

ПроКредит банка: Google Pay

Халкбанк: Halk Pay, Garmin Pay, Fidesmo Pay

НЛБ банка: NLB Pay, Google Pay, Garmin Pay

Комерцијална банка: Google Pay, Garmin Pay

Овие решенија се базирани на дигитализирање на дебитна или кредитна картичка во мобилен паричник, по што корисникот може да плаќа со својот телефон или паметен часовник – лесно, брзо и безбедно. Придобивките се јасни: мобилниот уред секогаш е при рака, ризикот од губење или кражба на картичката е намален, а плаќањето во странство е значително поедноставено.

Сепак, ваквите технологии и понатаму наидуваат на воздржаност кај македонските граѓани. Според податоците од Народната банка, кешот и понатаму е прв избор за плаќање, следен од дебитните картички. Кредитните картички се користат значително помалку, а дигиталните паричници – најмалку. Причините лежат во силно вкоренетите навики, ниска финансиска писменост и ограничена информираност за придобивките од новите технологии.

На пример, според последниот извештај на Народната банка (декември 2024), во земјава биле активни 1.935.109 картички со функција за подигнување и уплата на готовина, од кои 1.927.670 имале платежна функција. Од нив:

1.651.629 се дебитни картички

276.041 се кредитни картички

2.603 се картички со одложено задолжување

Но, само 131.749 картички биле дигитализирани за плаќање преку мобилен уред – што претставува едвај 6,8% од вкупниот број издадени картички. Иако оваа бројка е речиси двојно поголема од онаа на почетокот на 2024 година (под 70.000), сепак јасно е дека дигитализацијата напредува со ограничено темпо.

Еден од клучните фактори за ова е недостапноста на Apple Pay во Македонија. Бројни корисници на iPhone и Apple Watch се соочени со невозможност да ги дигитализираат своите картички, што директно го намалува бројот на потенцијални корисници на мобилни плаќања. Оваа празнина на пазарот претставува сериозен предизвик за понатамошната дигитална трансформација.

Дополнително, дел од трговците сè уште преферираат плаќање во кеш, што не оди во прилог на дигиталните услуги. За разлика од трговците во развиените западни земји, каде готовина речиси и не се користи, кај нас таа и понатаму има доминантна улога во секојдневната економија.

Заклучокот е јасен: иако техничките можности постојат, свесноста и подготвеноста за користење на дигитални паричници во Македонија остануваат на ниско ниво. За вистински продор на овие технологии ќе биде потребна поширока едукација, присуство на сите глобални платформи за плаќање – особено Apple Pay, како и променета перцепција кај граѓаните и бизнисите кон современите, безбедни и бесконтактни плаќања.

Анализи

Светот во 2025 година доби речиси два милиони нови милионери, нивното богатство достигна рекордни 98,3 билиони долари

Објавено

на

Бројот на луѓе со висока нето-вредност во светот се зголемил за речиси два милиони во текот на 2025 година, а нивното вкупно богатство достигнало рекордни 98,3 билиони долари, покажува најновиот Светски извештај за богатството на „Capgemini“.

Според податоците, бројот на лица со висока нето-вредност, односно оние кои располагаат со инвестициски средства поголеми од еден милион долари без да се пресметува вредноста на нивниот дом, пораснал за 7,9 отсто и достигнал 25,3 милиони луѓе.

Нивното вкупно богатство во 2025 година се зголемило за 8,7 отсто, што претставува најголем годишен раст од 2018 година.

Во оваа категорија, лицата со инвестициски средства меѓу еден и пет милиони долари се сметаат за милионери од пониската категорија, оние со меѓу пет и 30 милиони долари за средна категорија, додека лицата со повеќе од 30 милиони долари се вбројуваат во групата со ултрависока нето-вредност.

Иако последната група сочинува само околу еден отсто од богатата популација, таа поседува дури 34,8 отсто од нејзиното вкупно богатство.

Раст и во Европа

Во Европа има околу шест милиони лица со висока нето-вредност, што е зголемување од околу 6,5 отсто во споредба со 2024 година. Истовремено, растот на нивното богатство значително забрзал – од само 0,7 отсто во 2024 на осум отсто во 2025 година.

Најголем раст на бројот на богати лица е забележан во Луксембург, од 13,5 отсто. Во Германија бројот се зголемил за 11,1 отсто, во Белгија за девет отсто, во Франција за 2,7 отсто, а во Обединетото Кралство за 2,6 отсто.

Според „Capgemini“, се менува и начинот на кој најбогатите го распределуваат својот капитал. Сè поголем дел од средствата се насочуваат кон акции, сопственички удели и инструменти со фиксен принос, додека се намалува уделот на готовината.

Извршниот потпретседател на „Capgemini“, Герет Вилсон, оценува дека поголемата подготвеност на богатите лица за инвестирање може да придонесе за економски раст и создавање нова вредност.

Во Европа, секторите како одбранбената индустрија и енергетиката придонеле за силниот раст на берзите. Германскиот индекс DAX во 2025 година пораснал за речиси 22 отсто, додека британскиот FTSE 100 забележал раст од 21,5 отсто.

Како фактори што придонеле за ваквите движења се наведуваат и политиката на каматните стапки на Европската централна банка, поголемата стабилност на пазарите и зголемените инвестиции во иновации.

Извор: Euronews

Продолжи со читање

Анализи

САД имаат план со 935 милијарди долари, златото веднаш реагираше

Објавено

на

Цената на златото порасна во понеделникот откако се појавија информации дека американскиот министер за финансии Скот Бесент би можел да искористи дел од огромната готовинска резерва на Министерството за финансии за откуп на американски државни обврзници.

Според CNBC, американското Министерство за финансии располага со околу 935 милијарди долари на својот главен сметководствен депозит кај Федералните резерви, познат како Treasury General Account (TGA). Дел од овие средства потенцијално би можеле да бидат искористени за откуп на постари државни обврзници со повисоки приноси.

Според податоците од 20 август, на сметката имало околу 935 милијарди долари. Двајца високи претставници на Министерството за финансии за CNBC изјавиле дека парите би можеле да се употребат за финансирање на откупот, но не прецизирале дали планот навистина ќе биде реализиран ниту колкав износ би бил ангажиран.

Бесент потенцијалната операција ја нарече „Treasury Twist“, алудирајќи на стратегија во која купувањето долгорочни обврзници би се финансирало преку пократкорочно задолжување.

Таквиот потег би можел да помогне во намалувањето на долгорочните трошоци за задолжување на САД, кои во последните недели се под зголемен притисок.

Пазарите реагираа речиси веднаш. Цената на златото порасна за околу 1,2 проценти и се движеше околу 4.719 долари за унца, приближувајќи се до највисокото ниво во последните четири месеци.

Истовремено, приносот на десетгодишните американски државни обврзници се намали за околу четири базични поени, на приближно 4,69 проценти, додека приносот на триесетгодишните обврзници се спушти на околу 5,215 проценти.

Долгорочните приноси сепак остануваат близу нивоата што минатата недела го поттикнаа Министерството за финансии да интервенира, откако приносот на триесетгодишните обврзници надмина 5,27 проценти и достигна највисоко ниво во последните 19 години.

Најновите информации доаѓаат само неколку дена откако Бесент одлучи најмалку да го удвои откупот на долгорочни обврзници, од две на најмалку четири милијарди долари.

Среброто во пад

За разлика од златото, цената на среброто се намали за околу еден процент и остана под границата од 70 долари за унца.

Сепак, во текот на август среброто забележа посилен раст од златото. Неговата цена порасна за речиси 20 проценти, додека златото во истиот период поскапе за околу 15 проценти.

Бакарот, пак, забележа умерен раст од околу 0,46 проценти и се тргуваше непосредно под историските максимуми.

Не сите пазарни учесници се уверени дека потенцијалниот потег на американското Министерство за финансии ќе може трајно да го стабилизира пазарот на обврзници.

Блејк Гвин, шеф на стратегијата за американски каматни стапки во RBC Capital Markets, оцени дека станува збор за обид да се запре распродажбата на обврзниците, но смета дека шансите Министерството навистина да употреби средства од главната готовинска сметка за оваа намена се мали.

Скептицизмот произлегува и од случувањата од минатата недела, кога Министерството го прошири програмот за откуп по силниот раст на долгорочните приноси, но ефектот врз пазарот траеше кратко.

Пазарите сега се насочени кон новите податоци за американскиот индекс на цените на личната потрошувачка, PCE, еден од најважните показатели за инфлацијата што ги следат Федералните резерви.

Економистите анкетирани од Bloomberg очекуваат годишната PCE инфлација да изнесува околу 3,6 проценти, додека базичната инфлација, без цените на храната и енергијата, се очекува да биде околу 3,3 проценти.

Инвеститорите ќе ги следат и пораките од годишниот собир на централните банкари во Џексон Хол, кои би можеле да дадат нови сигнали за идното движење на американските каматни стапки и, со тоа, за цената на доларот, златото и државните обврзници.

Продолжи со читање

Анализи

Вештачката интелигенција носи голем ризик за инвестициското банкарство

Објавено

на

Ширењето на вештачката интелигенција на Волстрит може да ја намали способноста за самостојно размислување кај идните генерации финансиски професионалци, предупредува Крис Черчман, партнер во „Голдман Сакс“ и раководител на дигиталната платформа Marquee за институционални клиенти.

Черчман, кој е вклучен во еден од водечките проекти на банката во областа на вештачката интелигенција, оценува дека постои опасност финансиските работници сè повеќе да го препуштаат сопственото расудување на алгоритмите.

„Постои огромна опасност во ерата на вештачката интелигенција да го препуштиме нашето расудување на овие модели и да дојде до когнитивна атрофија што ќе нè спречи самите да размислуваме врз основа на основните принципи“, изјави тој во подкастот „Exchanges“, според транскрипт доставен до CNBC.

Според Черчман, исто како што луѓето со развојот на модерната технологија изгубиле дел од способностите за навигација и помнење, така и банкарите ризикуваат да ги ослабнат аналитичките способности доколку алгоритмите ја преземат најсложената работа.

Волстрит во последните години интензивно ја воведува вештачката интелигенција во тргувањето и банкарските процеси. Тоа може да ја зголеми профитабилноста и ефикасноста, но истовремено да го наруши традиционалниот начин на кој младите банкари и трговци стекнуваат искуство.

Рутинските задачи, кои со години биле дел од обуката на помладите вработени, сè почесто можат да бидат автоматизирани. Според Черчман, токму преку таквата практична работа младите финансиски професионалци учат како да проценуваат ризици и да носат одлуки.

Дополнителен ризик е и можноста банките во иднина да имаат потреба од помал број помлади вработени. CNBC претходно објави дека компании од Волстрит веќе разгледуваат начини со помош на вештачката интелигенција да го намалат бројот на помлади банкари во однос на поискусните кадри.

Черчман смета дека банките мора да најдат рамнотежа меѓу автоматизацијата и зачувувањето на културата на учење преку практична работа.

„Учите работејќи, а голем дел од знаењето е премолчено и никогаш не е запишано“, истакна тој.

Според него, „Голдман Сакс“ мора да се погрижи знаењето и интуицијата што денес ги поседуваат најискусните вработени да бидат пренесени и на следната генерација.

Како пример, тој ги посочи младите трговци кои учат обработувајќи барања на клиенти за формирање цени под надзор на поискусни колеги.

„Тоа сигурно можеме да го автоматизираме, но дали тогаш ќе имаме постари трговци кои целосно го разбираат тој процес?“, прашува Черчман.

Тој смета дека системите со вештачка интелигенција треба да бидат дизајнирани така што луѓето и натаму ќе имаат активна улога во носењето одлуки, особено во ситуации со висок ризик и голема неизвесност, наместо да се претворат во пасивни оператори на технологијата.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange