Банки
Норвешката централна банка е подготвена за поголема нестабилност на пазарот
Норвешката централна банка (Норгес Банка) е будна и подготвена за потенцијално продолжена нестабилност на глобалните финансиски пазари, изјави гувернерката Ајда Волден Баче во интервју за агенцијата „Ројтерс“. Таа нагласи дека институцијата внимателно го следи развојот на настаните и останува подготвена да реагира доколку ситуацијата тоа го наложи.
Изјавата доаѓа по бурниот почеток на неделата на глобалните берзи. Акциите забележаа силни осцилации во понеделникот, откако инвеститорите реагираа на новите трговски мерки на американскиот претседател Доналд Трамп. Станува збор за значајно зголемување на тарифите, кои доведоа до најголемиот неделен пад на американските берзи од почетокот на пандемијата COVID-19 пред пет години.
„Неизвесноста околу економските изгледи е поголема од вообичаеното и сметам дека треба да бидеме подготвени за понатамошни флуктуации на финансиските пазари“, изјави Баче. Таа додаде дека е клучно централната банка да има претпазлив пристап и да ги анализира сите релевантни индикатори со висока прецизност.

Гувернерката истакна дека иако тековната пазарна ситуација е предизвикувачка, таа во многу аспекти се разликува од условите што преовладуваа за време на здравствената и економска криза предизвикана од COVID-19. Според неа, оваа епизода на нестабилност не е проследена со истата структура на ризици, ниту бара итни мерки од страна на монетарната власт.
„Во моментов не даваме нови сигнали за монетарната политика“, нагласи гувернерката Волден Баче, притоа додавајќи дека банката сѐ уште не изготвила нови економски прогнози за Норвешка.
На прашањето дали норвешката централна банка (Норгес Банка) стапила во контакт со други централни банки за евентуална координирана интервенција или размена на информации, таа кусо одговори: „Не“.
Потенцијални импликации за норвешката економија и инвеститорите
Иако норвешката централна банка (Норгес Банка) во моментов не сигнализира промени во монетарната политика, засилената глобална финансиска нестабилност може да има неколку важни последици за норвешката економија и домашните инвеститори.
Прво, продолжена нестабилност на меѓународните пазари може да изврши притисок врз норвешката круна, особено доколку инвеститорите почнат да бараат „сигурни пристаништа“ како американскиот долар или златото. Ослабувањето на домашната валута би можело да предизвика инфлаторски притисоци, што би ја ставило централната банка во тешка позиција – помеѓу потребата за стабилизација на цените и потребата да не се задуши економскиот раст.
Второ, иако Норвешка има силен фискален буџет и значајни резерви преку суверениот фонд, можно е негативни пазарни движења да влијаат врз приносите на инвестициските портфолија, особено оние поврзани со глобалните акции. Ова може да влијае и на расположливите средства за државни програми, особено доколку се активираат дополнителни механизми за стабилизација.
На крај, неизвесноста може да ја намали склоноста кон инвестиции и потрошувачка кај домаќинствата и компаниите. За инвеститорите, ова е период кој бара внимателна проценка на ризиците, поголема диверзификација и можеби побезбедни позиции, барем краткорочно.
Иако ситуацијата е различна од пандемијата COVID-19, како што нагласи гувернерката Волден Баче, потребата за внимателно следење на економските индикатори и флексибилност во стратегиите останува клучна – како за институциите, така и за индивидуалните инвеститори.
Банки
ЕЦБ ја отвори јавната анкета за новиот изглед на евро-банкнотите
Европската централна банка ја повика јавноста да учествува во изборот на новиот изглед на евро-банкнотите, во рамките на процесот за нивен редизајн.
ЕЦБ претстави десет предлог-дизајни, изработени според две теми – „Европска култура“ и „Реки и птици“. Граѓаните можат да ги разгледаат понудените решенија и да го дадат своето мислење преку јавната анкета.
Резултатите од анкетата ќе бидат земени предвид при изборот на конечниот дизајн на новата серија евро-банкноти.
Анкетата ќе биде отворена до 21 септември 2026 година, а повеќе информации се достапни на официјалната интернет-страница на Европската централна банка.
Банки
АЛТА банка ги намали надоместоците за СЕПА-трансфери до крајот на 2026 година
АЛТА банка АД Битола воведе промотивни надоместоци за приливни и одливни кредитни трансфери преку СЕПА, кои ќе важат до 31 декември 2026 година.
За домашните правни лица, надоместокот за приливен СЕПА-трансфер е намален на фиксни 180 денари, без оглед на износот на трансакцијата. За одливните трансфери е утврден фиксен надоместок од 250 денари.
Кај правните лица нерезиденти, приливниот трансфер преку СЕПА ќе се наплатува три евра, додека надоместокот за одливен трансфер е намален на пет евра.
Физичките лица резиденти нема да плаќаат надоместок за приливни СЕПА-трансфери. За одливните трансфери, надоместокот изнесува 250 денари за хартиени налози, а 200 денари за трансакции извршени преку електронско или мобилно банкарство.
Приливните СЕПА-трансфери се без надоместок и за странските физички лица со девизни сметки или штедни влогови во банката. За одливните трансфери тие ќе плаќаат пет евра за хартиен налог, односно четири евра преку електронско или мобилно банкарство.
Од банката информираат дека измените се дел од промотивната тарифа со која се намалуваат трошоците за прекугранични плаќања во евра за физичките и правните лица.
Банки
МИПС успешно го помина првиот тест: Македонија чекор поблиску до модерни платежни услуги – ISO 20022
Во текот на јули 2026 година, Народната банка, заедно со банките и останатите учесници во МИПС, успешно го спроведе првиот циклус тестирање на новото системско решение, при што беше потврдена неговата функционалност и подготвеноста за продолжување на следните фази од примената. Во рамките на тестирањето беа успешно обработени најголемиот дел од платежните пораки предвидени со проектот, согласно со стандардот ISO 20022.
По завршувањето на првиот циклус на тестирањето, во Народната банка се одржа работен состанок со учесниците во МИПС, на кој беа презентирани резултатите од досегашните активности, беа разгледани прашањата коишто се појавија во текот на тестирањето и беа усогласени наредните чекори за успешно спроведување на проектот.
Како што истакна Биљана Доновска-Гечева, директорка на Дирекцијата за платни системи во Народната банка, во наредниот период ќе продолжат активностите за финализирање на тестирањата и подготовка за воведување на новото системско решение во редовна употреба.
Воведувањето на стандардот ISO 20022 претставува значаен чекор во модернизацијата на националната платежна инфраструктура. Новиот стандард ќе овозможи размена на поквалитетни и побогати податоци во платниот промет, поефикасна автоматска обработка на плаќањата, поедноставно спроведување на контролите и поголема усогласеност со стандардите и практиките на Европската централна банка и европските платни системи. Со тоа ќе се создадат услови за поефикасни, посигурни и помодерни платежни услуги, во согласност со европските трендови и обврските во процесот на европската интеграција.
Проектот финансиран од Европската Унија „Зајакнување на капацитетот на Народната банка во областа на екстерните статистики, платежната статистика и платните системи“, покрај воведувањето на стандардот ISO 20022 во МИПС, опфаќа и воспоставување склад на податоци за потребите на екстерните статистики, со што дополнително се зајакнуваат институционалните капацитети на Народната банка во овие две значајни области.
-
Интервјуапред 2 месециФиломена Пљакоска Аспровска во FinSight: Дали мобилниот телефон ќе стане нашиот единствен паричник?
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата: Бензините поевтинија, дизелот поскапе
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 4 неделиИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк отвори повик за летна пракса за студенти и млади
-
Криптовалутипред 2 месециБиткоинот се врати кон 64.000 долари, ликвидирани над 320 милиони долари во кратки позиции за само 15 минути
-
Бизниспред 2 месециФинансиските друштва пред нови правила: Кредитите ќе се исплаќаат само на трансакциска сметка
-
Банкипред 2 месециХалкбанк носи пристап до Истанбулската берза и до нови можности за раст на капиталот

