Анализи
Конфликтот на Блискиот Исток може да ги зголеми цените на храната – проблем во снабдувањето со ѓубрива преку Ормускиот теснец
Ескалацијата на конфликтот со Иран може да предизвика нов бран поскапувања на храната на глобално ниво, предупредуваат економските аналитичари. Причината не е само растот на цената на енергенсите, туку и ризикот од нарушување на испораките на ѓубрива преку Ормускиот теснец, една од најважните трговски рути во светот.
Додека вниманието на финансиските пазари главно е насочено кон нафтата, експертите посочуваат дека евентуалниот недостиг од ѓубрива може да има долгорочни последици врз земјоделството и цените на храната. Намалената достапност на овие производи ги зголемува трошоците за производство во земјоделството, што на крајот се пренесува и на потрошувачите.
Според економските проценки, ваквото нарушување на синџирите на снабдување може дополнително да ја зголеми инфлацијата на храната. Аналитичарите проценуваат дека само овој фактор би можел да ја зголеми инфлацијата на храната во САД за околу два процентни поени, со дополнителен ефект врз вкупната инфлација.
Ова се случува во период кога многу домаќинства веќе се соочуваат со високи трошоци за храна, енергија и домување.
Клучниот проблем е што Ормускиот теснец претставува критична рута за глобалната трговија со ѓубрива преку него поминува повеќе од една третина од светскиот извоз на овие производи. По почетокот на војната кон крајот на минатиот месец, комерцијалниот бродски сообраќај во регионот е сериозно нарушен, што ги прекина испораките токму во период кога земјоделците во северната хемисфера се подготвуваат за пролетната сеидба.
Времето е особено чувствително, бидејќи ѓубривата се користат на почетокот на земјоделскиот циклус и директно влијаат врз приносите на културите.
Пазарот веќе реагира на новонастанатата ситуација. Податоците од индустријата покажуваат дека цените на ѓубривата се зголемиле за околу 30 проценти само една недела по почетокот на конфликтот.
Особено значајни се азотните ѓубрива, кои се широко користени за подобрување на приносите во земјоделството и се меѓу најтргуваните производи што се транспортираат низ овој регион.
Соединетите Американски Држави, на пример, делумно зависат од увоз на ѓубрива, кој учествува со околу една петтина од вкупната потрошувачка. Азотните ѓубрива доаѓаат од различни земји, меѓу кои Канада, Тринидад и Тобаго и Русија.
Ако кризата во регионот продолжи и транспортот преку Ормускиот теснец остане ограничен, економистите предупредуваат дека глобалниот пазар на храна би можел да се соочи со нови притисоци врз цените во текот на следните месеци.
Анализи
Волстрит со силен раст: Dow Jones и Nasdaq поставија нови рекорди
Американските берзански индекси забележаа значителен раст на почетокот на скратената трговска недела, поттикнати од силниот скок на акциите на SpaceX и најавите за мировен договор меѓу САД и Иран.
Индексот Dow Jones порасна за 468,77 поени или 0,92 проценти и тргувањето го заврши на рекордни 51.671,03 поени. Во текот на денот индексот достигна и нов историски максимум. S&P 500 се зголеми за 1,65 проценти на 7.554,29 поени, додека технолошкиот Nasdaq Composite скокна за 3,07 проценти и затвори на рекордни 26.683,94 поени, што претставува негов најдобар дневен резултат од крајот на март.
Меѓу најголемите добитници беше SpaceX, чии акции пораснаа за речиси 20 проценти, надоврзувајќи се на растот од 19 проценти регистриран во петокот.
Позитивното расположение на пазарите беше дополнително поттикнато откако американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека е постигнат договор за ставање крај на конфликтот меѓу САД и Иран. Според најавите, меморандумот за разбирање треба формално да биде потпишан во петок во Швајцарија.
Инвеститорите позитивно реагираа и на информацијата дека ќе биде повторно отворен Ормускиот Теснец, еден од најважните светски коридори за транспорт на нафта. Очекувањата за нормализирање на сообраќајот придонесоа за пад на цените на нафтата, при што американската сурова нафта поевтини за околу 4,9 проценти и се спушти на 80,75 долари за барел.
Аналитичарите оценуваат дека пониските цени на енергенсите би можеле да го намалат инфлаторниот притисок и да ги олеснат одлуките на Федералните резерви во пресрет на состанокот на Комитетот за операции на отворениот пазар (FOMC).
И покрај неодамнешната неизвесност предизвикана од судирите меѓу Израел и Хезболах во Либан, пазарите во моментов се фокусирани на можноста за стабилизација на состојбите на Блискиот Исток и намалување на ризиците за глобалната економија.
Анализи
УНИ банка станува дел од МБИ10, Берзата го проширува индексот на обврзници
Македонска берза ги објави резултатите од редовната полугодишна ревизија на своите индекси, при што од 30 јуни ќе има промени во составот на индексот МБИ10 и на индексот на обврзници ОМБ.
Најзначајната новина е вклучувањето на обичната акција на УНИ банка во составот на МБИ10, со што таа ќе ја замени акцијата на Македонијатурист.
Според одлуката на Комисијата за берзански индекс, во составот на МБИ10 ќе останат акциите на Комерцијална банка, Гранит, Алкалоид, Макпетрол, Македонски Телеком, НЛБ Банка, Стопанска банка Скопје, ТТК Банка и Реплек, а нов член на индексот ќе биде УНИ банка.
Промени има и кај Индексот на обврзници на Македонската берза (ОМБ), кој ќе биде дополнет со уште три емисии на обврзници за денационализација. Покрај постојните емисии од 18-та до 23-та, во индексот ќе бидат вклучени и обврзниците од 16-та, 17-та и 24-та емисија.
Од Македонска берза информираат дека новиот состав на индексите ќе започне да се применува од 30 јуни, додека следната редовна ревизија е предвидена за 15 декември годинава.
Анализи
Цените на нафтата паднаа, но неизвесноста околу Ормускиот Теснец останува
Цените на нафтата забележаа благ пад во вторникот, откако претходно пораснаа во текот на ноќта, додека инвеститорите очекуваат повеќе детали за договорот меѓу САД и Иран кој треба да стави крај на конфликтот на Блискиот Исток.
Северноморската нафта Брент се тргуваше по цена од 82,74 долари за барел, што претставува пад од 0,53 проценти, додека американската WTI нафта за испорака во јули се намали за 0,41 проценти на 80,44 долари за барел.
Пазарот останува нестабилен поради неизвесноста околу конечните услови од мировната рамка меѓу Вашингтон и Техеран. Прашањето ќе биде една од главните теми на самитот на Г7 во францускиот град Евијан-ле-Бен, каде се очекуваат дополнителни информации за договорот во текот на неделата.
Според претходните најави, САД и Иран постигнале привремен договор со кој прекинот на огнот би бил продолжен за 60 дена, а Ормускиот Теснец повторно би бил отворен за меѓународниот бродски сообраќај.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека мировната рамка е потпишана и дека Ормускиот Теснец целосно ќе биде отворен од петок, без ирански давачки за пловидба. Формалното потпишување на договорот, според него, треба да се одржи во Женева.
Германскиот бродски гигант Hapag-Lloyd ја поздрави можноста за прекин на конфликтот, оценувајќи дека тоа е добра вест за екипажите, клиентите и глобалната трговија.
Сепак, дел од бродските компании остануваат претпазливи. Извршниот директор на Mitsui OSK Lines, Џотаро Тамура, предупреди дека нормализацијата на сообраќајот низ Ормускиот Теснец нема да биде непосредна.
„Не е доволен само договор меѓу државите. Потребно е безбедносната состојба навистина да се стабилизира за бродските компании повторно да стекнат доверба за пловидба низ теснецот“, изјави Тамура за Financial Times.
Ормускиот Теснец е една од најважните светски енергетски рути и пред почетокот на конфликтот кон крајот на февруари низ него минуваа околу 20 проценти од глобалните испораки на нафта. Поради тоа, секоја промена во безбедносната состојба во регионот директно влијае врз цените на енергенсите и расположението на финансиските пазари.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


