Connect with us

Анализи

Светска банка предупредува на раст на цените на енергенсите и нов притисок врз инфлацијата

Објавено

на

Светска банка во најновиот извештај предупредува дека војната на Блискиот Исток ќе предизвика значителен раст на цените на енергенсите, кои во 2026 година би можеле да пораснат за околу 24 отсто. Истовремено, вкупните цени на суровините се очекува да се зголемат за повеќе од 16 проценти, што дополнително ќе ја засили инфлацијата и ќе го забави глобалниот економски раст.

Според извештајот, конфликтот довел до еден од најголемите шокови во снабдувањето со нафта, со почетен пад на глобалната понуда од околу 10 милиони барели дневно. Ситуацијата дополнително се влошува поради нападите врз енергетската инфраструктура и нарушувањата во транспортот низ Ормуски теснец, преку кој се одвива околу 35 проценти од светската поморска трговија со сурова нафта.

Цената на нафтата од типот Brent crude oil веќе во средината на април била повисока за 50 проценти во однос на почетокот на годината, а за 2026 година се прогнозира просечна цена од 86 долари за барел, во споредба со 69 долари во 2025 година. Овие прогнози се базираат на очекувањата дека најтешките нарушувања ќе се стабилизираат до мај, а транспортот низ клучните рути ќе се нормализира до крајот на годината.

Главниот економист на Светска банка, Индермит Гил, предупредува дека ефектите од војната се шират во „бранови“ – прво преку раст на цените на енергенсите, потоа на храната, а потоа и преку инфлацијата и зголемените каматни стапки, што го поскапува задолжувањето.

Во извештајот се наведува и дека цените на ѓубривата би можеле да пораснат за 31 процент во 2026 година, што дополнително ќе ги намали приходите на земјоделците и ќе влијае врз приносите.

Паралелно, цените на индустриските метали како алуминиум, бакар и калај би можеле да достигнат рекордни нивоа, поттикнати од зголемената побарувачка во сектори како дата-центри, електрични возила и обновливи извори на енергија.

Раст бележат и благородните метали, со очекувано зголемување на просечните цени за околу 42 проценти во текот на годината, како резултат на засилената побарувачка за сигурни инвестиции во услови на геополитичка неизвесност.

Во економиите во развој, инфлацијата би можела да достигне 5,1 процент во 2026 година, што е за еден процентен поен повеќе од претходните проценки, додека економскиот раст се ревидира надолу на 3,6 проценти.

Во понегативно сценарио, доколку конфликтот продолжи или дојде до дополнителни оштетувања на клучната инфраструктура, просечната цена на нафтата би можела да достигне и 115 долари за барел. Во такви услови, инфлацијата во економиите во развој би се искачила на 5,8 проценти – ниво споредливо со енергетската криза од 2022 година.

Заменик-главниот економист на Светска банка, Ајхан Косе, предупредува дека владите имаат ограничен фискален простор за реакција и препорачува избегнување на широки и неселективни мерки, со фокус на таргетирана и привремена поддршка за најпогодените категории.

Извор: Bankar.me

Анализи

Наместо недвижности, младите се вратат кон инвестиции во криптовалути: Расте трендот на „финансиски нихилизам“

Објавено

на

Сè поголем број млади луѓе денес се откажуваат од традиционалните финансиски патишта и се свртуваат кон поризични инвестиции како криптовалути и т.н. „меме“ акции, тренд што економистите го дефинираат како финансиски нихилизам.

Овој феномен произлегува од чувството дека класичните модели – стабилна работа, сопствен дом и сигурна пензија – стануваат сè потешко достижни за генерацијата З. Наместо долгорочно планирање, дел од младите избираат побрзи и поризични начини за заработка, не затоа што ги сметаат за подобри, туку затоа што ги гледаат како единствена опција.

Според анализи, значителен дел од младите вложуваат во инструменти кои се надвор од класичните финансиски системи, што веќе почнува да влијае врз економските текови. Истовремено, прогнозите покажуваат дека генерацијата З во наредните децении ќе стане најбогатата генерација во историјата, со огромно влијание врз потрошувачките навики и пазарите.

Сепак, парадоксално, оваа генерација се соочува и со зголемена невработеност и нестабилност на пазарот на труд. Тоа дополнително го намалува интересот за долгорочни инвестиции и штедење, додека краткорочната потрошувачка и ризичните вложувања бележат раст.

Економистите предупредуваат дека ваквото однесување може да има пошироки последици, вклучително и намалување на ефективноста на монетарните политики, бидејќи сè поголем дел од средствата се движат надвор од банкарските системи.

Дополнителен фактор е недостапноста на недвижностите, кои некогаш претставуваа симбол на финансиска стабилност. Денес, за многумина млади, купувањето стан е речиси недостижна цел, што дополнително го поттикнува отстапувањето од традиционалните финансиски модели.

Стручњаците сметаат дека клучот за справување со овој тренд е поголема финансиска едукација, како и прилагодување на финансиските институции кон новите генерации и нивните навики.

Извор: Nin.rs

Продолжи со читање

Анализи

Колку чини горивото ширум светот: Од 0,09 до 15,65 долари

Објавено

на

Цените на горивото значително варираат низ светот, при што некои возачи плаќаат и повеќе од 170 пати повисока цена по галон од други.

Според податоци од Visualcapitalist.com, мапата ги прикажува цените на бензинот во 170 земји заклучно со април 2026 година, врз основа на информации од GlobalPetrolPrices. Глобалниот просек изнесува 5,58 долари по галон, со огромен распон – од само 0,09 долари во Либија до 15,65 долари во Хонг Конг.

Во земјите богати со нафта, како што се Либија и Иран, горивото е силно субвенционирано, па во некои случаи е поевтино дури и од флаширана вода. Од друга страна, густо населени и увозно зависни региони, како Хонг Конг, имаат највисоки цени во светот.

Најевтино гориво во нафтените држави

Либија е на врвот на листата со само 0,09 долари по галон, а ја следат Иран и Венецуела, каде цените се под 0,15 долари.

Во овие земји владите често го субвенционираат горивото за да ја одржат политичката стабилност и да ја поттикнат домашната потрошувачка. Во Либија бензинот е дури поевтин и од флаширана вода.

Во Соединетите Американски Држави цените на горивото се блиску до глобалниот просек и во 2026 година изнесуваат околу 4,45 долари по галон. Ова ниво на цени одразува баланс меѓу домашното производство на нафта и релативно ниските даноци на гориво во споредба со Европа. Иако САД се меѓу најголемите производители на нафта во светот, цените и понатаму варираат во согласност со глобалниот пазар на сурова нафта и капацитетите на рафинериите.

Високите даноци ги зголемуваат цените во богатите економии

Спротивно на тоа, најскапото гориво се наоѓа во богатите и увозно зависни економии. Хонг Конг предничи со 15,65 долари по галон, а следуваат европски земји како Холандија и Данска, како и држави како Малави и Израел.

Колку далеку можете да стигнете со 10 долари

Еден од најјасните начини да се разберат глобалните разлики во цените е куповната моќ на пумпите – односно колку далеку можете да стигнете со ист износ пари.

Во Либија, за 10 долари може да се купи доволно гориво за да се поминат околу 3.885 милји. Во Хонг Конг, истиот износ е доволен за само 22 милји.

Еден галон изнесува 3,785 литри.

Продолжи со читање

Анализи

Златото со ограничен раст под притисок на надолен тренд, еврото ослабува кон доларот

Објавено

на

Цената на златото бележи умерен раст во последното тргување, но и натаму се движи во рамки на краткорочен надолен тренд, што укажува на континуиран продажен притисок. Анализите покажуваат дека цената останува под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек (EMA50), што ги ограничува шансите за посилно закрепнување во блиска иднина.

Сепак, се појавуваат први знаци на стабилизација. Индикаторите за релативна сила сигнализираат позитивен пресврт, откако претходно достигнаа препродадени нивоа. Ова може да придонесе за намалување на негативниот притисок и да доведе до период на странично движење на цената, додека пазарот бара појасна насока.

Во исто време, валутниот пар евро/долар (EUR/USD) останува под притисок и бележи благо опаѓање. Причина за тоа е повторното одбивање на цената од EMA50, што предизвика нов надолен импулс откако не успеа да го пробие овој технички отпор.

Дополнително, индикаторите за релативна сила кај овој валутен пар испраќаат негативни сигнали по претходно достигнати прекупени нивоа, што укажува на слабеење на биковскиот моментум. Краткорочно, трендот останува под доминација на корективен пад, со можност за понатамошно слабеење на еврото во однос на доларот.

Аналитичарите оценуваат дека и кај златото и кај валутните пазари во моментов доминира неизвесност, при што инвеститорите внимателно ги следат техничките сигнали и глобалните економски движења.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange