Анализи
Поранешниот главен економист на Меѓународниот монетарен фонд предупредува дека американскиот долар е преценет, а пазарите премногу оптимистични
Поранешниот главен економист на ММФ, Кенет Рогоф, предупредува дека американскиот долар е значително преценет и дека инвеститорите покажуваат прекумерен оптимизам во однос на геополитичките ризици, особено поврзани со конфликтот со Иран.
Според него, вредноста на доларот е најмалку за 20 отсто над реалното ниво, што укажува на ризик од долгорочна корекција. Рогоф истакнува дека во минатото, секој сличен случај на силно преценета водечка валута завршувал со нејзин пад во период од пет до шест години.
Инвеститорите во изминатиот период масовно се свртеа кон доларот како „сигурно засолниште“ по ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток. Зголемените цени на енергенсите повторно ги засилија стравувањата од инфлаторен притисок, што ја отежнува можноста Федералните резерви на САД да ја олеснат монетарната политика.
Индексот на доларот на Bloomberg го достигна својот историски максимум во септември 2022 година, во период кога Федералните резерви агресивно ги зголемуваа каматните стапки за да ја сузбијат инфлацијата. Во моментов, индексот е за повеќе од 10 проценти под тој врв.
Рогоф оценува дека конфликтот со Иран претставува „голем стагфлациски шок“, кој дополнително ги засилува ефектите од царините што постепено се пренесуваат во економијата. На среден рок, ваквите притисоци веројатно ќе доведат до раст на каматните стапки, наместо нивно намалување.
Тој додава дека пазарите се наивни ако веруваат дека конфликтот со Иран е веќе решен. Според него, се очекуваат нови случувања, но инвеститорите засега го игнорираат тој ризик, верувајќи дека ситуацијата ќе се стабилизира.
Анализи
Сандерс: Богатите во САД мора да почнат да плаќаат фер данок
Американскиот сенатор Берни Сандерс предупредува дека економската нееднаквост во САД достигнала историски размери и бара воведување нов данок за најбогатите граѓани.
Во анализа објавена во „Гардијан“, Сандерс наведува дека 1% од најбогатите Американци поседуваат повеќе богатство отколку 93% од населението на дното на економската скала. Според него, богатството на поединци како Илон Маск е поголемо од имотот на повеќе од половина американски домаќинства.
Тој истакнува дека нееднаквоста дополнително се продлабочува, особено по даночните олеснувања воведени за време на администрацијата на Доналд Трамп, кога милијардерите значително го зголемиле своето богатство.
Според Сандерс, проблемот лежи и во даночниот систем, кој им овозможува на најбогатите да плаќаат пониски ефективни стапки од просечните работници. Тој наведува примери каде милијардери плаќаат значително помал данок од професии како наставници, медицински сестри или возачи на камиони.
Дополнително, некои големи корпорации, и покрај милијардните профити, не платиле никаков федерален данок на доход, што, според него, е резултат на законски „дупки“ креирани под влијание на корпоративни лобисти.
Сандерс предлага воведување данок од 5% на нето-богатството на милијардерите во САД. Според неговите пресметки, ова би донело околу 4,4 трилиони долари во наредната деценија.
Со тие средства, тој предлага директна финансиска помош за домаќинствата со пониски приходи, изградба на милиони достапни станови, проширување на здравственото осигурување, универзална грижа за деца и зголемување на платите во образованието.
Сандерс заклучува дека САД се соочуваат со избор меѓу демократија и концентрација на богатството кај мал број луѓе, повикувајќи на економски систем што ќе работи во интерес на сите граѓани.
Анализи
Загриженост во финансискиот сектор: нов AI модел може да ја промени сајбер-безбедноста, но истовремено да биде и најголема закана!?
Во индустријата за вештачка интелигенција се појавија информации за нов напреден модел развиен од компанијата „Anthropic“, кој, според интерни проценки, не е јавно објавен поради потенцијални безбедносни ризици.
Министрите за финансии, гувернерите на централните банки и водечките експерти од финансискиот сектор изразија сериозна загриженост поради новиот напреден и исклучително моќен модел на вештачка интелигенција, за кој стравуваат дека би можел да ја загрози безбедноста на глобалните финансиски системи.
Станува збор за модел познат како „Claude Mythos Preview“, за кој се наведува дека има напредни способности за анализа на софтверски системи и откривање на сериозни безбедносни пропусти, вклучително и таканаречените „zero-day“ ранливости.
Според достапните информации, моделот во тест-фази идентификувал повеќе критични слабости во оперативни системи и интернет прелистувачи, а неговите можности опфаќаат и симулација на потенцијални начини на нивна злоупотреба во контролирани услови.
Ова, според експертите, отвора сериозни прашања за иднината на сајбер-безбедноста, бидејќи ваквите системи истовремено можат да се користат и за заштита и за потенцијални напади во дигиталниот простор.
Поради ризиците, „Anthropic“ одлучила моделот да остане во ограничена внатрешна употреба, со пристап само за одредени партнери и големи технолошки компании, меѓу кои се „Amazon“, „Google“ и „Microsoft“.
Канадскиот министер за финансии Франсоа-Филип Шампањ предупреди дека ваквите технологии отвораат ризици поврзани со „непознати непознаници“ и повика на итно зајакнување на глобалните заштитни механизми.
Иако дел од експертите повикуваат на претпазливост, случајот повторно ја отвора дебатата дали вештачката интелигенција ќе биде најсилна алатка за сајбер-заштита или потенцијално најопасна алатка за дигитални напади.
Анализи
Снабдувањето со нафта и нафтени деривати во државата е стабилно
Снабдувањето со нафта и нафтени деривати во Македонија е стабилно, без нарушувања во ланецот на дистрибуција, а на пазарот има доволни количини гориво за потребите на граѓаните и бизнисите, изјави премиерот Христијан Мицкоски.
Тој посочи дека државата во моментов не се соочува со предизвици во снабдувањето со дизел, бензини и керозин, при што постои постојана координација со снабдувачите за да се обезбеди непречено функционирање на пазарот.
Според него, цените на горивата во земјава се меѓу пониските во регионот, што резултира со зголемен интерес кај граѓаните од соседните држави, особено во пограничните области.
Дополнително, премиерот нагласи дека Македонија располага со доволни резерви на нафта и деривати, како и со сигурен увоз преку нафтоводот што го поврзува Солунското пристаниште со рафинеријата ОКТА, кој е целосно функционален.
Во однос на глобалните неизвесности, особено поврзани со состојбите на Блискиот Исток, Мицкоски истакна дека ситуацијата внимателно се следи и дека, доколку дојде до промени на пазарот, ќе бидат преземени соодветни мерки и ќе се прилагоди стратегијата за снабдување.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


