Connect with us

НБРМ

НБРМ го стимулира кредитирањето со намалувањето на каматната стапка на благајнички записи на 3%

Објавено

на

На 13 март 2018 година се одржа редовна седница на Комитетот за оперативна монетарна политика на НБРМ, на која беа разгледани состојбите во домашната економија, движењата на меѓународните и домашните финансиски пазари и показателите за домашната економија во контекст на поставеноста на монетарната политика.

Комитетот ги разгледа најновите остварувања во домашната економија, при што беше заклучено дека економските основи и натаму се здрави, без присуство на нерамнотежи. Воедно, беше утврдено понатамошно стабилизирање на довербата и очекувањата на економските субјекти, видливо преку поволните движења на девизниот пазар и постепеното забрзување на депозитниот раст. Истовремено, последните оцени за растот на клучните трговски партнери посочуваат на подобро надворешно окружување од очекуваното досега и со тоа подобар амбиент и помали ризици за домашната економија. Во вакви околности, Комитетот оцени дека постои простор за олабавување на монетарната политика, при што на седницата беше одлучено каматната стапка на благајнички записи да се намали од 3,25% на 3,00%, а на аукцијата којашто ќе се одржи на 14 март понудата на благајнички записи да биде непроменета и да изнесува 25 милијарди денари.

Воедно, на седницата се одлучи да се намалат каматните стапки на расположливите депозити на 7 дена и преку ноќ, за 0,20 и 0,10 п.п., на ниво од 0,3% и 0,15%, соодветно. Имено, со оглед на релативно високото ниво на слободни парични средства на банките, коешто во голем дел е насочувано кон расположливите депозити кај Народната банка, преку намалување на  каматните стапки на овие инструменти се очекува дека банките ќе ги насочат своите слободни ликвидни средства во приватниот сектор и со тоа ќе овозможат посилна кредитна поддршка на економијата во 2018 година.

Споредбата на последните макроекономски показатели за домашната економија со нивната проектирана динамика во рамки на октомврискиот циклус проекции минатата година, главно не упатува на позначителни отстапувања во одделните сегменти.

Во однос на активноста во економијата, податоците за БДП за 2017 година покажуваат стагнација, главно заради падот на инвестициите, а овие остварувања не отстапуваат значително од проектираниот раст од 0,5%. Притоа, по падот во првата половина од годината, во согласност со очекувањата, во втората половина на годината економијата забележа раст. За првиот квартал од 2018 година достапни се мал број високофреквентни податоци, при што дел од нив, односно податоците за индустријата и трговијата, сигнализираат подобрување на состојбата. Анкетните истражувања укажуваат на натамошно зголемување на довербата на економските субјекти, но со одредено забавување на растот.

Во однос на инфлациските движења, расположливите податоци за февруари 2018 година покажуваат просечен годишен раст на ценовното ниво во првите два месеца од годината од 1,5%, при раст на сите компоненти, а со најголем придонес на базичната инфлација. Инфлацијата во овој период е малку пониска од проекциите, но за дел од увозните цени очекувањата се коригирани во нагорна насока. Во вакви околности, ризиците во однос на проекцијата на инфлацијата за 2018 година од 2% се оценуваат како урамнотежени. 

Во периодот помеѓу двете месечни седници на Комитетот, ликвидносниот потенцијал на банките и натаму се зголемува, за што главно придонесе остварувањето на редовните буџетски расходи наменети за субвенционирање за земјоделското производство. Во околности на релативно слаба кредитна активност во текот на месецот и натамошен раст на ликвидноста, банките и натаму го насочуваат вишокот слободни парични средства кон расположливите депозити кај Народната банка, чијашто состојба на почетокот на март надмина 15 милијарди денари. Истовремено, на пазарите на пари имаше намалена побарувачка, а каматните стапки и натаму се на стабилно и непроменето ниво.

Податоците за девизните резерви во февруари покажуваат раст од почетокoт на годината, што во најголем дел се должи на трансакциите за сметка на државата како резултат на издавањето на шестата еврообврзница на меѓународните финансиски пазари.

Девизниот пазар е стабилен, без притисоци врз побарувачката на девизи. Поместувањата кај девизните резерви главно се во рамки на очекувањата, при што показателите на адекватноста на девизните резерви и натаму се движат во сигурната зона. Од показателите од надворешниот сектор, за почетокот на 2018 година достапни се податоците за трговската размена, коишто посочуваат на можност за малку поголем трговски дефицит од проектираниот.

Накратко, на девизниот пазар се забележуваат релативно поволни движења карактеризирани со умерено пониска нето-продажба на девизи на банките за нивните клиенти, во споредба со истиот период минатата година. Притоа, во февруари, клиентите имаа врамнотежена понуда и побарувачка за девизи, што овозможи стабилизирање на девизната ликвидност на банките и отсуство на интервенции на Народната банка на девизниот пазар. Релативно поволните движења на девизниот пазар во најголем дел беа резултат на подобрите остварувања во трансакциите со компаниите, коишто втор месец по ред имаа значителен раст на понудата, а зголемена понуда имаше и во трансакциите со менувачниците.

Податоците за менувачкиот пазар заклучно со втората декада од февруари упатуваат на нето-приливи од приватните трансфери во согласност со проектираните за првиот квартал од 2018 година. Сепак, периодот на оцена е премногу кус за да се дадат посигурни констатации.

Податоците за билансот на плаќања за 2017 година ги потврдија констатациите за умерен дефицит во тековната сметка (1,3% од БДП), којшто е помал од проектираниот, а подобри од очекуваните беа и финансиските текови за 2017 година.

Во однос на монетарните движења, првичните податоци за февруари покажуваат закрепнување на депозитната база по нејзиниот пад во јануари. Растот на депозитите во овој месец, во голема мера, е последица на повисокото штедење на домаќинствата, но раст забележаа и корпоративните депозити. Остварувањата кај депозитите на банките во овој период упатуваат на можност за повисоко ниво од проектираното за првиот квартал од 2018 година.

Одредени позитивни поместувања на месечна основа во февруари се забележуваат и на кредитниот пазар, во услови на раст на кредитирањето на домаќинствата. Засега не се очекува поголемо отстапување на кредитните агрегати од проекцијата за првото тримесечје на 2018 година. Согласно со резултатите од Анкетата за кредитната активност, банките и за првиот квартал од годината очекуваат натамошно олеснување на вкупните кредитни услови и раст на побарувачката на кредити кај двата сектора.

На почетокот на февруари, при засилени очекувања за инфлациски притисоци во американската економија, дојде до позначителна надолна корекција на цените на акциите на пазарот на капитал. Сепак, до крајот на месецот во услови на зголемена склоност кон преземање ризик дојде до зголемување на цените на акциите, придонесувајќи за стабилизирање на ценовните движења на пазарот на капитал. Американскиот долар на месечна основа забележа апрецијација, што делумно се поврзува со сведочењето на новиот гувернер на ФЕД, Џером Пауел, којшто посочи дека американската економија има солидни остварувања коишто создаваат услови за посилна монетарна реакција преку зголемување на каматните стапки во наредниот период. Исто така, за пониската вредност на еврото на месечна основа придонесе и неизвесноста во однос на исходот од парламентарните избори во Италија и политичките случувања во Германија. На почетокот на март, се забележува засилена променливост на глобалните девизни пазари под влијание на зголемените ризици за глобалната трговија во услови на воведување протекционистички мерки во САД.

Општо земено, на седницата беше заклучено дека тековните економски и финансиски услови, како и постоечките ризици укажуваат на тоа дека постои простор за олабавување на монетарната политика. Екстерната позиција, доколку се оценува според остварувањата кај тековната сметка на билансот на плаќања, е поволна и подобра од очекувањата и покажува задржување на здравите економски основи. Воедно, дел од показателите упатуваат на понатамошно подобрување на очекувањата и довербата на економските субјекти.

Народната банка и во следниот период внимателно ќе ги следи сите економски показатели и случувањата во домашната економија, во контекст на поставеноста на монетарната политика, при што без загрозување на остварувањето на нејзината основна цел, ќе овозможува услови за натамошно засилување на поддршката на банкарскиот сектор кон економската активност во земјата.

НБРМ

Конкурс за доделување годишна награда на Народната банка на Република Македонија за 2019 година

Објавено

на

Заради стимулирање на развојот на научната мисла и изработка на трудови од областа на макроекономијата и банки и банкарски системи, како и афирмација на млади и стручни кадри, Народната банка на Република Македонија (во натамошниот текст: Народната банка) доделува Годишна награда за млади истражувачи за најдобар труд од областа на макроекономијата и банки и банкарски системи.

Годишната награда на Народната банка изнесува 100.000,00 денари, нето.

Право за учество на Конкурсот имаат државјани на Република Македонија на возраст до 35 години. Работниците на Народната банка и членовите на Советот на Народната банка немаат право на учество на Конкурсот.

Трудовите се поднесуваат на македонски или на англиски јазик. Tрудот треба задолжително да содржи и осврт кон македонската економија на соодветната тема. Трудот не смее да надминува 80.000 карактери со празните места (без фуснотите, прилозите, графиконите, табелите, апстрактот, библиографијата, анексите) и препорачливо е да има стандардна структура на научно истражување, коешто ги содржи следниве основни делови:

– апстракт, како и назначување на областа на истражување според стандардна класификација (Journal of Economic Literature – JEL);
– осврт на консултираната литература од областа којашто се истражува;
– опис на методите на истражување коишто се користат во трудот;
– анализа;
– заклучни согледувања и
– библиографија.

Еден автор има право да поднесе само еден труд.

На Конкурсот за избор на најдобар труд авторите имаат право да конкурираат и со трудови коишто веќе биле објавени, но не пред 1 јануари 2017 година. При поднесувањето на трудот, авторот треба да наведе кога и каде бил објавен трудот.

Трудовите се поднесуваат до Народната банка со назнака: „За Годишната награда на Народната банка на Република Македонија“, по електронски пат, во формат „word”, на е-адресата: konkurs@nbrm.mk. Покрај трудот, авторот треба да достави и биографски податоци. Доставените трудови ќе имаат третман на материјали со доверлив карактер.

Изборот на најдобар труд го врши Одборот за оценување, којшто се состои од тројца членови, од кои најмалку еден е лице кое не е вработено во Народната банка. Гувернерот на Народната банка ги назначува претседателот и членовите на Одборот за оценување, со решение коешто ќе се објави на интернет-страницата на Народната банка. Одборот за оценување го врши изборот на најдобар труд анонимно, преку вреднување на трудовите влезени во потесна конкуренција според следниве критериуми:

1. Релевантност на истражуваното подрачје за македонскиот случај;
2. Соодветност на освртот на литературата од анализираното подрачје;
3. Јасност во дефинирањето на проблемот и на целите на истражувањето;
4. Соодветност на описот на контекстот и информациите (соодветност на анализата на трендовите во анализираното подрачје во Македонија);
5. Соодветност на користениот статистичко-економетриски пристап;
6. Конзистентност и логичност на тезите во трудот;
7. Заклучоци и препораки и нивна соодветност.

Одборот за оценување може да додели награда за второрангираниот труд на Конкурсот во износ од 50.000,00 денари, нето.

Краен рок за доставување на трудовите е 1 февруари 2019 година.

Годишната награда на Народната банка ќе се додели на настан организиран по повод Денот на монетарното осамостојување на Република Македонија.

 

Продолжи со читање

НБРМ

Усвоен Извештајот за финансиската стабилност во Република Македонија во 2017 година и донесена нова Одлука за методологијата за управување со кредитниот ризик

Објавено

на

Советот на Народната банка на Република Македонија денес одржа редовна седница на која беше разгледан и усвоен Извештајот за финансиската стабилност во Република Македонија во 2017 годинаПритоа беше констатирано дека македонскиот финансиски систем, во текот на минатата година работеше во поповолно опкружување споредено со 2016 година. Тој ја одржа својата стабилност и сите негови сегменти работеа непречено. Македонскиот финансиски систем има релативно едноставна структура, скромна поврзаност на активностите на одделните сегменти и отсуство на сложени финансиски инструменти, поради што ризикот од евентуално прелевање на проблеми помеѓу институционалните сегменти е незначителен.

На седницата, при разгледување на Извештајот беше потенцирано дека и во 2017 година, банките остануваат најзначајниот фактор за одржување на стабилноста на целокупниот финансиски систем и на одделните финансиски институции. Банкарскиот систем е најголемиот сегмент од финансискиот систем, во кој се вложени депозитите на нефинансискиот сектор, но и на другите финансиски институции. Во текот на минатата година, немаше позначителни промени во однос на изложеноста на банкарскиот систем на ризиците во работењето. Ризиците од нефункционалните кредити не се големи, имајќи предвид дека банките обезбедуваат високо нивно на нивна покриеност со исправка на вредноста, при што нивната евентуална целосна ненаплата не би ја нарушила солвентноста на банките.

Меѓу другото, во Извештајот е истекнато дека минатата година дојде до подобрување на солвентноста на банкарскиот систем, при што стапката на адекватност на капиталот достигна 15,7%. Високиот износ и квалитет на сопствените средства со кои располагаа банките, овозможи релативно лесно усогласување со новите повисоки капитални барања, кои беа воведени заради примена на меѓународните стандарди во овој домен, пред сè на стандардот Базел III, чија цел е зајакнување на отпорноста на банките и банкарскиот систем. Ликвидноста на банкарскиот систем е задоволителна, при што во 2017 година, ликвидните средства се задржаа на ниво што овозможи непречено извршување на деловни активности на банките.

Во Извештајот, одделно е нотирано и дека во 2017 година, домашниот корпоративен сектор бележи подобрување на показателите од работењето утврдени врз основа на агрегираните официјални финансиски извештаи на секторот, коешто во голема мера се темели на новите извозно ориентирани капацитети. Висината на долгот на корпоративниот сектор расте побавно, при што за првпат во последните седум години дојде до намалување на неговата нето-задолженост кон надворешните доверители, поради растот на дадените кредити од домашни корпоративни клиенти кон нерезиденти. Сепак, искуството на банките покажува поголеми ризици од корпоративниот сектор, наспроти домаќинствата, поради што е сè поголем нивниот интерес за кредитна поддршка токму на домаќинствата. Поголемиот интерес на банките за кредитна поддршка на домаќинствата е поткрепен и со зголемената побарувачка за кредити пред сè во доменот на станбеното кредитирање, поволните остварувања на пазарот на труд и поволните очекувања на потрошувачите во поглед на невработеноста и финансиската состојба. Стимул за поголемо кредитирање на домаќинствата претставува и солидната наплата и следствено добриот квалитет на кредитното портфолио на банките кон домаќинствата, што се согледува преку ниската и стабилна стапка на нефункционалните кредити од 2,4%.

При разгледување на Извештајот, одделно внимание беше посветено и на капиталното финансираното пензиско осигурување и на осигурителниот сектор, како следни два поголеми сегменти од финансискиот систем. Притоа се заклучи дека тие не создаваат ризици за финансиската стабилност. Пензиските фондови влегуваат во тринаесетата година од нивното основање и сè уште немаат поголеми обврски врз основа на исплата на пензии, а исто така и применуваат конзервативна стратегија на инвестирање на прибраните средства. Друштвата за осигурување се карактеризираат со висока солвентност и ликвидност. Останатите помали институционални сегменти на финансискиот систем, со својот ограничен обем на активности, исто така не претставуваат ризик за финансиската стабилност. Во Извештајот е истакнато дека е потребно да се посвети поголемо внимание на финансиските друштва кои се широко присутни и лесно достапни, поради можното зголемување на скапата задолженост на нивните кредитокорисници.

Во дискусијата во врска со Извештајот, уште еднаш беше потенцирано дека НБРМ и натаму останува подготвена да ги преземе сите потребни мерки за одржување на стабилноста на девизниот курс, во насока на одржување на ценовната стабилност како нејзина основна цел, но и како поддршка на финансиската стабилност како нејзина втора законски утврдена цел.

На седницата, Советот разгледа и донесе и нова Одлука за методологијата за управување со кредитниот ризик, која е изработена во насока на усогласување на домашната регулативата со барањата на меѓународниот стандард за финансиско известување МСФИ 9, како и со одредбите од европските стандарди донесени од страна на Европскиот банкарски орган и Европската централна банка, пред сè во однос на дефинирањето на нефункционалните и реструктурираните кредитни изложености. Оваа Одлука ќе се применува од 1 јули следната година.

Советот разгледа и други прашања од својата надлежност.

Продолжи со читање

НБРМ

НБРМ: Раст на побарувачката на кредити од корпоративниот сектор и намален интерес за кредити од секторот домаќинства

Објавено

на

Централна Банка

Кредитната активност на банкарскиот сектор оствари раст во текот на вториот квартал од годината, при што поголем придонес кон растот на активноста на кредитниот пазар имаше секторот домаќинства. Сепак, во текот на второто тримесечје, кредитирањето на корпоративниот сектор беше, исто така, солидно и имаше висок придонес кон кварталната промена на активноста на кредитниот пазар. На годишна основа, кредитниот раст на крајот на вториот квартал достигна 6,3% и ги надмина очекувањата од априлската проекција (4,1%), се нотира во Кварталниот извештај на Народната банка на РМ кој е доставен во Собранието на Република Македонија.

Остварувањата на кредитниот пазар во вториот квартал од годината главно се во согласност со резултатите од Анкетата за кредитната активност. Од аспект на побарувачката, резултатите од Анкетата упатуваат на натамошен раст на побарувачката на кредити од корпоративниот сектор, при истовремено намален интерес за кредити од секторот домаќинства.

Од аспект на понудата, Анкетата покажува натамошно умерено олеснување на кредитните услови, при што зголемената конкуренција во банкарскиот сектор, како и здравата солвентна и ликвидносна позиција на банките и понатаму се фактори коишто имаат поволно влијание врз условите на кредитирање. Исто така, како фактор за натамошно олеснување на кредитните услови во овој квартал се посочуваат и очекувањата за поповолни придвижувања на економската активност во второто тримесечје.

Во однос на изворите на финансирање, во вториот квартал беше забележан забрзан раст и на депозитната база, со што годишниот раст на вкупните депозити кон крајот на јуни достигна 10,5%, што е исто така над проекцијата (од 7,4%). Забрзувањето на растот кај депозитите во вториот квартал произлегува од депозитите на претпријатијата, со натамошен позитивен придонес на депозитите на домаќинствата.

Се очекува дека позитивните трендови кај депозитната база на банките ќе продолжат и во следниот период, обезбедувајќи стабилни извори за финансирање на кредитниот раст, кој според априлската проекција во следните две години би се движел помеѓу 6,5% и 7,7%.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2018 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange