Connect with us

Анализи

ВЕЧНОТО ПРАШАЊЕ: Живот под кирија или повеќедецениски кредит за стан?

Објавено

на

Секој што некогаш бил подстанар и живеел под наем знае дека таквиот живот не е воопшто убав и лесен. Сепак, дали живеењето под кирија има предности во однос на купување стан на кредит?

Се разбира, има и предности, но има и недостатоци, кои се отелотворени во бројки и пресметки за тоа што повеќе се исплати.

Банкарство.мк се обиде да стави сè на хартија со цел да ви помогнеме да разберете каков тип на личност сте и која од двете опции е подобра за вас.

Долгорочна обврска – да или не?

Да почнеме со одговорноста и обврската, што во случај на земање кредит значи најмалку 20 години плаќање на рата на секоја плата. Легитимното прашање е, дали сум воопшто подготвен да го претворам животот во отплата на еден стан.

Ако одговорот е да, тогаш продолжете да се подготвувате за кредитот, но ако одговорот е негативен, тогаш ќе се вратиме на живот под кирија. Како потстанар, вашата обврска е месечна. Ова значи дека кога ќе дојде периодот кога веќе нема да можете да ја платите киријата, секогаш можете да се вратите кај родителите. Доколку вашиот таксиметар на приходи привремено се расипал, привремено може да се преселите кај пријател, без да мора да плаќате кирија цело време, односно можете да го откажете станот кога и да посакате.

Се разбира, јасно е дека долгорочната обврска ве предизвикува да не плаќате рата за кредит по многу години, туку да го поседувате вашиот имот, додека киријата останува кирија засекогаш. Киријата значи помалку обврски, но и помала крајна добивка.

Аргументот, од друга страна, е дека и подстанарите плаќаат месечна рента, што исто така, претставува доживотна обврска, освен ако немаат можност да наследат некој имот од родителите или да стекнат имот со склучување на брак итн.

 

Дневни обврски и трошоци

Како сопственик на стан или куќа, се подразбира својот имот соодветно да го опремите. Треба да потрошите неколку илјадници евра за целосно опремување на домот. Доколку купувате стан во нова зграда, овој трошок ќе биде помал со оглед на фактот дека новите станови се опремени со комплетно нов тоалет, паркет, прозори и слично, работи кои ќе ви заштедат неколку илјади евра.

Во стара зграда, може претходниот сопственик да одлучи да ги остави кујнските елементи  и да ги вклучи во купопродажната цената, како и мебелот, гардероберите, плакарите односно да реши да го продаде комплетно наместен. Поевтино е, но без разлика дали станува збор за стара или нова градба, сигурно е дека ќе треба да купите и домашни уреди, уреди за бела техника барем основната – фрижидер, машина за перење, шпорет или модерната верзија на вградени плотна и фурна.

Како подстанар, најверојатно, станот во кој ќе се вселите веќе го има сето тоа, а ваше е само да донесете куфер со гардероба. Понатаму, доколку некој од уредите се расипе, сопственикот на домот сам ги надоместува трошоците за купување на нов апарат, или ги покрива трошоците за негова поправка.

Рата = Кирија

Кога ќе се земат во предвид трошоците што ги наведовме, јасно е дека сè уште е поевтино да се биде подстанар на месечна основа, иако ратата на кредитот во голема мерка е еднаква на месечната кирија. И соодносот рата за кредит-кирија е речиси идентичен.

Факт е дека доколку се одлучите за живот под кирија, според наши груби пресметки за 10 години веќе ќе го имате исплатено половина од станот.

Почетен капитал

Задолжителното учество во станбени кредити се движи во рамка од 10 до 20%, па така за стан кој чини 60.000 евра, потребно е да имате учество или почетен капитал од најмалку 6.000 евра. Оваа ставка за многумина е непремостлива, поготово доколку се работи за млади луѓе кои се на почетокот на својата кариера. Исто така, за исполнување на овој услов некои луѓе се одлучуваат за дополнително задолжување и подигнување на потрошувачки кредит. Но, тоа што треба да го знаете е дека потрошувачките кредити се брзи и банките брзо и лесно ги одобруваат, но каматните стапки за нив се далеку повисоки во однос на станбените и тие се движат во рамка од 4,5 до 10 проценти.

На пример, за кредит од 10.000 евра во дeнарска противвредност, со камата од 6 проценти и рок на отплата од осум години, сметајте на месечна рата од околу 130 евра за потрошувачки кредит. Друго можно решение е да имате добро платена работа и плата над 1.000 евра, а потоа да заштедите неколку години со цел да ги намалите овие трошоци.

Покрај учеството, проблем се и дополнителните трошоци, кои можат да се движат од 2.000 до 3.000 евра, во зависност од износот на кредитот. Иако, поголем дел од банките во моментот нудат олеснителни поволности за клиентите, како што се намалување или ослободување од провизијата за административен трошок и трошокот за одобрување на кредитот.

За разлика од овие задолжителни трошоци кои би ги имале кога би земале станбен и потрошувачки кредит, доколку се одлучите за живот како подстанар, „почетниот капитал“ мора да биде во износ од две кирии, затоа што едниот се остава кај сопственикот на станот како депозитот односно како гаранција за сопственикот дека подстанарот ќе ги исполни своите обврски.

 

 

Не е сè во бројките и пресметките

Пресметката не е толку едноставна, бидејќи во пресметката на трошоците има многу елементи во играта. Подстанарот, како некој што има право да користи нечиј туѓ имот, е исто така, должен да ги почитува правилата за користење, што ги утврдува сопственикот на станот. Така, сопственикот на станот може да одлучи дека не сака домашни миленици, забави, генерално какви било посети во неговиот стан. Се е прашање на договор.

За разлика од животот под кирија, каде сопственикот на станот ги одредува условите, доколку се одлучите за купување на сопствен стан на кредит, вие преговарате сами со себе, внимавајќи да се придржувате само до условите за домување во зграда како не би им пречеле на другите станари, но во сопствениот дом само вие ќе одлучувате дали ќе имате домашни миленици, секојдневни посети, забави итн.

Она што може да претставува проблем кога ќе помине времето е раскинување на договорот за закуп, бидејќи на сопственикот на станот му се пројавило потреба од имотот (детето сака да стане независно, мора да го изнајми станот на роднина, сака да го продаде станот итн). Во тој случај, потстанарот е принуден да бара друг имот што би му одговарал на потребите, а тоа значи одново селење што воопшто не е едноставно, поготово доколку имате мали деца.

Животот како потстанар има далеку помало ниво на сигурност, во однос на поседувањето сопствен стан.

Најважно од се е дека подстанарите кој се одлучиле на живот под кирија, по истекот на 25-30 години, и голем број на платени месечни кирии, нема да имаат ништо во своја сопственост, ниту недвижен имот, ниту целосна слобода, ниту сигурност, додека за истиот период, оние кои се одлучиле да подигнат повеќедецениски станбен кредит, по неговата целосна исплата ќе имаат свој сопствен стан и ќе уживаат во својата независност и слобода, а дополнително ќе имаат имот кој во иднина ќе можат да им го остават во наследство на своите деца со цел да им овозможат многу полагоден живот.

Кога ќе се сублимираат сите бројки, сите предности и недостатоци на двете опции, се доаѓа до заклучок дека, иако е поскапа опција со далеку поголеми стресови, опцијата за повеќедецениски станбен кредит е поисплатлива од аспект на сигурноста и стекнувањето со сопствен имот, за разлика од животот под кирија кој, иако е поевтина опција сепак, по толку години плаќање на кирија, на крајот не ви останува ништо во ваша сопственост и оставени сте на милост и немилост на волјата на сопствениците на имотот кој го изнајмувате.

 

Анализи

Висок поврат на ДДВ за фирмите: 206 милиони евра во првото полугодие и покрај кризата од КОВИД-19

Објавено

на

Во првото полугодие од 2020 година извршен е поврат на ДДВ кон фирмите од 12,7 милијарди денари или 206,5 милиони евра, што е за 6% повеќе во однос на лани или за 660 милиони денари повеќе. Ова е највисок поврат на ДДВ за овој период во однос на изминатите години, што е значајно особено ако се земе предвид кризата предизвикана од КОВИД-19. (more…)

Продолжи со читање

Анализи

Ангеловска-Бежоска: Со сигурност можеме да кажеме дека шпекулациите поврзани со курсот на денарот не се поткрепени со економски аргументи

Објавено

на

Во сите досегашни епизоди на криза, стабилниот курс на денарот претставува главен фактор на одржување на макроекономската стабилност. Нема компромис во однос на постојниот режим на курсот. Јавноста треба да има потполна доверба во нашата заложба и во нашиот капацитет успешно да продолжиме со постојната монетарна стратегија на стабилен курс на денарот. (more…)

Продолжи со читање

Анализи

Банкнотата од 50 евра е најпопуларна кај фалсификатoрите

Објавено

на

Од 2002 година, кога беше воведена евро валутата, откриени се 19 милиони фалсификувани банкноти на оваа валута со лична вредност од 1,2 милијарди евра. (more…)

Продолжи со читање

Популарно